HR PROFESSIONAL - Η ρήτρα μη ανταγωνισμού μετά τη λύση της σύμβασης εργασίας

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Employment Relations

Η ρήτρα μη ανταγωνισμού μετά τη λύση της σύμβασης εργασίας

5 Δεκεμβρίου 2017 | 15:02 Γράφει η Ευθυμία  Τσαπλαρή Topics: Employment Law

Η υποχρέωση του εργαζομένου να παραλείπει ανταγωνιστικές και βλαπτικές για τα συμφέροντα του εργοδότη πράξεις πηγάζει από την υποχρέωση πίστεως που επιβάλλεται στον εργαζόμενο κατά τις Αρχές της Καλής Πίστεως και επομένως δεν απαιτείται να έχει συμφωνηθεί ειδικά (αρ. 652, 688 ΑΚ σε συνδυασμό με το αρ. 16 του ν. 146/1914).

Η υποχρέωση παράλειψης πράξεων ανταγωνισμού καταρχάς δεν ισχύει μετά τη λύση της σύμβασης. Μετά τη λύση της σύμβασης ο εργαζόμενος μπορεί να αξιοποιήσει τις επαγγελματικές του γνώσεις και την εμπειρία που απέκτησε καθ΄οιονδήποτε τρόπο και δεν εμποδίζεται να ασκήσει, για δικό του λογαριασμό, δραστηριότητα ανταγωνιστική προς αυτή του προηγούμενου εργοδότη του ή να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε τρίτη επιχείρηση, επίσης ανταγωνιστική (1285/1984ΑΠ). Τα μέρη όμως, κάνοντας χρήση της συμβατικής ελευθερίας, έχουν τη δυνατότητα, να επεκτείνουν την απαγόρευση ανταγωνισμού και για το μετά τη λύση της σύμβασης διάστημα, συμφωνόντας σχετικές ρήτρες (ΑΠ 1591/2002). Οι ρήτρες αυτές μπορεί να ορίζουν α) την απαγόρευση πρόσληψης σε άλλο εργοδότη, β) την απαγόρευση άσκησης επιχείρησης ή επαγγέλματος ανταγωνιστικών προς αυτό του εργοδότη ή γ) την απαγόρευση ανακοίνωσης απόρρητων της επιχείρησης και υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο με βάση τις διατάξεις 179 και 281 του ΑΚ.

Βασικό κριτήριο για τον έλεγχο της καταχρηστικότητας μιας τέτοιας ρήτρας είναι αν αυτή υπηρετεί πράγματι την προστασία δικαιολογημένων επαγγελματικών συμφερόντων του εργοδότη, και δεν επιδικώκει απλώς και μόνο να δυσχεράνει τη θέση του εργαζομένου. Αλλά ακόμα και αν η ρήτρα υπηρετεί πράγματι την προστασία των δικαιολογημένων επαγγελματικών συμφερόντων του εργοδότη δεν σημαίνει ότι πρέπει σε κάθε περίπτωση, να υποχωρήσουν τα συμφέροντα του εργαζομένου που θίγονται από τη ρήτρα αυτή, καθώς οι ρήτρες αυτές, είναι δυνατόν να δυσχεραίνουν υπέρμετρα την επαγγελματική πρόοδο του εργαζομένου, σε ορισμένες δε περιπτώσεις να τον εξαναγκάζουν σε αλλαγή επαγγέλματος, θίγοντας έτσι και ακόμα την ελευθερία επιλογής του επαγγέλματος.

Για αυτό, στο πλαίσιο της επιβαλλόμενης από τη καλή πίστη στάθμισης των συγκρουόμενων συμφερόντων των μερών, κρίσιμο κριτήριο για το κύρος μιας τέτοιας συμφωνίας αποτελεί η πρόβλεψη ή όχι μιας εύλογης αποζημίωσης υπέρ του εργαζομένου (ΕΛαρ 738/2001 Δνη 2003/532). Η αποζημίωση αποτελεί την αντιπαροχή του εργοδότη για την ανάληψη από τον εργαζόμενο της υποχρεώσεως να παραλείψει προς όφελος του εργοδότη ορισμένη δραστηριότητα, δεδομένου ότι η επαγγελματική ικανότητα, η γνώση και η εμπειρία αποτελούν μια ιδιαίτερη σημαντική περιουσιακή αξία, ώστε ένας, χωρίς αποζημίωση, περιορισμός στην αξιοποίηση των γνώσεων και εμπειριών, που έχει αποκτήσει ο εργαζόμενος από τη προηγούμενη απασχόλησή του, να μην είναι ανεκτός από την έννομη τάξη.

Πάντως, κατά πάγια νομολογία των δικαστηρίων, η ύπαρξη ειδικού οικονομικού ανταλλάγματος δεν συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για την εγκυρότητα της σχετικής ρήτρας, αλλά συνεκτιμάται ως κριτήριο, τότε μόνο, όταν κρίνεται ότι οι λοιποί όροι της δέσμευσης, δηλαδή η χρονική διάρκεια, η χωρική έκταση και το είδος της απαγορευμένης επαγγελματικής δραστηριότητας υπερβαίνουν τα ακραία όρια που θέτουν στην ιδιωτική αυτονομία τα χρηστά ήθη. Έτσι, έχει κριθεί από τη νομολογία ότι δεν είναι άκυρη η απαγόρευση πράξεων ανταγωνισμού για χρονικό διάστημα δύο ετών μετά τη λύση της σύμβασης, ακόμη και χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα.

Στη χώρα μας, βάσει της τρέχουσας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και της κρίσης του εργασιακού τομέα, η ρήτρα μη ανταγωνισμού, μόνο κατ’ εξαίρεση μπορεί να θεωρηθεί θεμιτή και νόμιμη, καθότι διόλου απίθανο δεν είναι, με την τήρηση των προϋποθέσεων μίας τέτοιας ρήτρας, ο μισθωτός να περιέλθει σε κατάσταση ανεργίας και σε κάθε περίπτωση παραβιάζεται η συνταγματικώς προστατευόμενη ελευθερία της εργασίας και το δικαίωμα ελεύθερης οικονομικής ή επαγγελματικής δράσης.

Για περισσότερες πληροφορίες επί ζητημάτων σχετικών με εργασιακές σχέσεις επικοινωνήστε:
E: kkremalis@kremalis.gr
T: 210-6431387,
F: 210-6460313

HR Professional (T. 147)
Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο HR Professional Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες


ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Industries

Τρόφιμα - Ποτά

Banking / Finance

International

Τουρισμός

Αυτοκινητοβιομηχανία

Δημόσιος Τομέας

Υγεία & Ομορφιά

Ευρωπαική Ένωση

Εκπαιδευτικοί Οργανισμοί

Συμβουλευτικές Εταιρείες

Καύσιμα

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778