Με την υπ’ αριθμόν 2307/2014 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας κρίθηκε ότι η διάταξη παρ. 3 της ΠΥΣ 6/12 σύμφωνα με την οποία καταργήθηκε η μονομερής προσφυγή στη διαιτησία είναι αντισυνταγματική.

Συγκεκριμένα η Γ.Σ.Ε.Ε. (Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας) με την από 29.03.2012 αίτησή της ζητούσε την ακύρωση της πράξης 6/2012 του Υπουργικού Συμβουλίου υποστηρίζοντας ότι με την κατάργηση του δικαιώματος μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία καταστρέφεται ολοκληρωτικά ο μηχανισμός των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ενώ η ρύθμιση των όρων εργασίας από το συλλογικό μεταφέρεται στο ατομικό.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας με την απόφασή του έκρινε αντισυνταγματική την ως άνω Πράξη ως αντίθετη με το άρθρο 22 παρ. 2 του Συντάγματος. Αναλυτικότερα, η πλειοψηφία του Συμβουλίου της επικρατείας έκρινε αρχικά ότι το άρθρο 22 παρ. 2 του Συντάγματος επιβάλει στον νομοθέτη να θεσπίσει σύστημα διαιτησίας ως επικουρική διαδικασία των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η ενεργοποίηση του συστήματος διαιτησίας όμως δεν πρέπει να προϋποθέτει και την ενεργοποίηση και των δύο μερών, αλλά αρκεί η θέληση έστω και του ενός από τα δύο μέρη.Μάλιστα, η προσφυγή στη διαιτησία με τη συναίνεσή και των δύο μερών αποτελεί εκδήλωση της συλλογικής αυτονομίας. Επιπλέον, όπως οι εταίροι προσέρχονται σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να ρυθμίσουν με κοινή απόφαση που έχει τον τύπο της συλλογικής συμβάσεως εργασίας ζητήματα εργασιακών σχέσεων, εξίσου μπορούν να αναθέσουν τη ρύθμιση των εν λόγω ζητημάτων και σε διαιτητικό όργανο.

Εξάλλου, ο σκοπός της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης που είναι η διασφάλιση της κοινωνικής ειρήνης με την αποφυγή διαιώνισης των συλλογικών διαφορών και την επίλυσή τους με την εξεύρεση όσο το δυνατόν ισορροπημένων λύσεων δεν εξυπηρετείται, αν το ένα μέρος, αρνούμενο να δεχθεί τη διαιτησία, έχει τη δυνατότητα να ματαιώσει την επίλυση της διαφοράς σε συλλογικό επίπεδο με αποτέλεσμα είτε οι σχετικοί όροι εργασίας να ρυθμίζονται στο επίπεδο των ατομικών συμβάσεων εργασίας, στο πλαίσιο των οποίων ο εργοδότης είναι το ισχυρότερο μέρος είτε ως προς τους όρους αυτούς να υπάρχει κανονιστικό κενό. Με αυτό το σκεπτικό, η πλειοψηφία του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματική την πράξη κατάργησής της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία.

Σημαντικό είναι να αναφερθούμε και στην άποψη που εξέφρασε η μειοψηφία για το ζήτημα σύμφωνα με την οποία το άρθρο 22 παρ. 2 κατοχυρώνει καταρχήν μεν την εκ μέρους του κοινού νομοθέτη πρόβλεψη της διαιτησίας ως επικουρικό τρόπο επίλυσης των συλλογικών διαφορών, ενώ κατά τα λοιπά ο κοινός νομοθέτης είναι ελεύθερος να προβλέψει ή να απαγορεύσει συστήματα διαιτησίας υποχρεωτικής ή μη. Το γεγονός αυτό, συνεπώς, σε συνδυασμό μάλιστα και με το ότι το καταργούμενο σύστημα υποχρεωτικής διαιτησίας υπονόμευε από τη φύση του τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, οδήγησε τη μειοψηφία στο να aδιατυπώσει την άποψη ότι δεν συντρέχει καμία αντίθεση της του άρθρου 3 παρ. 1 της ΠΥΣ 6/2012 με το άρθρο 22 παρ. 2 του Συντάγματος.

Είναι δε σημαντικό να αναφερθεί ότι η αίτηση ακύρωσης που κατέθεσε ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας η Γ.Σ.Ε.Ε και η Ο.Τ.Ο.Ε αφορούσε την ακύρωση συνολικά της Π.Υ.Σ 6/2012 δηλαδή την αναστολή της κήρυξης ως γενικά υποχρεωτικών των κλαδικών συμβάσεων, την τροποποίηση της μετενέργειας και των επιδομάτων που μετενεργούν μετά τη λήξη της και τη μείωση του κατώτατού μισθού. Το Συμβούλιο της Επικρατείας όμως με την απόφαση του έκρινε όλες αυτές τις διατάξεις της Π.Υ.Σ 6/12 συνταγματικές. Μετά από αυτή την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για το ζήτημα της διαιτησίας, αναμένεται ότι θα υπάρχουν νομοθετικές εξελίξεις και η Διοίκηση θα συμμορφωθεί με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας τροποποιώντας τις διατάξεις για τη διαιτησία και επαναφέροντας το δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στον ΟΜΕΔ (Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας).

Για περισσότερες πληροφορίες επί ζητημάτων σχετικών με εργασιακές σχέσεις επικοινωνήστε:
E: [email protected]
T: 210-6431387
F: 210-6460313