To HR Professional, οργανώνοντας το φετινό του αφιέρωμα στην έρευνα «Best Workplaces» για τις εταιρείες με το καλύτερο εργασιακό περιβάλλον στην Ελλάδα, μου ζήτησε, μέσω της αρχισυντάκτριάς του, Τζένης Αναγνωστοπούλου, αντί για μια καθιερωμένη συνέντευξη, να ετοιμάσω ένα διαφορετικό άρθρο, κάτι σαν ημερολόγιο από τη διαδικασία των Best Workplaces. Βρήκα ενδιαφέρουσα την προσέγγιση και δέχθηκα την πρόταση.

Κάθε χρόνο οι συνεργάτες μου και εγώ στο Great Place to Work® Institute Hellas, αλλά και στο ALBA Graduate Business School, αισθανόμαστε, αναφορικά με την έρευνα Best Workplaces, σαν «τοπικοί παραγωγοί», που έχουμε την τύχη να απολαμβάνουμε και να οργανώνουμε όλα τα στάδια μιας ολοκληρωμένης -και καθετοποιημένης- ετήσιας παραγωγικής διαδικασίας: το όργωμα και την προετοιμασία του εδάφους, τη σπορά, την καλλιέργεια και φροντίδα, τη συγκομιδή, την επεξεργασία και επιλογή, την προώθηση στην αγορά και τέλος τη γιορτή της ολοκλήρωσης!

 Λίστα Νικητών με 250+ εργαζόμενους  Λίστα Νικητών με 50-250 εργαζόμενους
 ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ  Xerox Hellas
 ΕΛΑΪΣ – UNILEVER HELLAS  Κρι Κρι – Βιομηχανία Γάλακτος
 Tasty Foods – Pepsico  Imperial Tobacco Hellas
 ΥΓΕΙΑ  Medtronic Hellas
 MEDIA STROM  Genesis Pharma
 Pharmathen  Data Communication
 LEROY MERLIN  3M
 Wurth Hellas  ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ
 ΒΙΒΕΧΡΩΜ  Amgen Ελλάς
 ACCENTURE  British American Tobacco Hellas

Το έδαφος το προετοιμάζουμε όλο το χρόνο. Σε αυτό συμβάλλουν πολύ οι εταιρείες που συμμετέχουν στην έρευνα Best Workplaces, είτε διακρίθηκαν είτε όχι, και αποτελούν τους καλύτερους πρεσβευτές μας αναφορικά με τα οφέλη που αποκομίζουν από την κατανόηση του εταιρικού τους κλίματος και τις προσπάθειες βελτίωσης του εργασιακού τους περιβάλλοντος.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς «οργώνουμε» διοργανώνοντας ενημερωτικές συναντήσεις και προσπαθούμε να δείξουμε στις εταιρείες ότι το μεγαλύτερο όφελος είναι καταρχάς να γνωρίσουν τι σκέφτονται οι εργαζόμενοί τους, να μάθουν πώς τα αποτελέσματά τους συγκρίνονται με αυτά των άλλων εταιρειών και να αποκτήσουν τα εργαλεία για να δημιουργήσουν ένα καλύτερο εργασιακό περιβάλλον. Αν όλα αυτά συμβούν, έρχονται και τα υπόλοιπα οφέλη. Η διάκριση στη λίστα των Best Workplaces είναι ένα σημαντικό μεν, αλλά μικρό μόνο μέρος των συνολικών ευεργετημάτων.

Δεν είμαστε ακόμα ικανοποιημένοι από τον αριθμό των εταιρειών που συμμετέχουν στην έρευνα, θα θέλαμε να είναι πάνω από 100 ετησίως, συχνά έχουμε την αίσθηση ότι είναι πολλές οι εταιρείες που μας φλερτάρουν… αλλά τελικά φοβούνται να συνάψουν σχέση!


Η «σπορά»
Η «σπορά» για εμάς είναι η περίοδος κατά την οποία προσκαλούμε τις εταιρείες να συμμετάσχουν στην έρευνα. Δηλαδή όταν ταχυδρομούμε επώνυμα την έντυπη μπροσούρα μας σε 3.500 αποδέκτες από περίπου 2.000 εταιρείες, με όλες τις πληροφορίες για την έρευνα Best Workplaces και τη δήλωση συμμετοχής.

Παράλληλα, οι media partners μας, η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ και τα έντυπα της BOUSSIAS φιλοξενούν αντίστοιχες καταχωρήσεις στις σελίδες τους. Η επίσημη «εποχιακή» σπορά αρχίζει τον Ιούνιο, κορυφώνεται τον Σεπτέμβριο και ολοκληρώνεται στα μέσα Οκτωβρίου, όπου είναι και η καταληκτική ημερομηνία δηλώσεων συμμετοχής.

Μετά από 9 χρόνια παρουσίας του θεσμού στην Ελλάδα, πρέπει να ομολογήσω ότι το αισθάνομαι λίγο σαν προσωπική ήττα όταν συναντώ επαγγελματίες του HR οι οποίοι μου λένε ότι δεν έχουν ακούσει για τα Best Workplaces.

Μάλλον κάτι δεν κάνουμε καλά ακόμα, κάτι σημαντικό πρέπει να μας διαφεύγει! Ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο στοιχείο στη διάρκεια της περυσινής «σποράς» είναι ότι αρκετές εταιρείες, οι οποίες είχαν εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον συμμετοχής στην ερευνητική διαδικασία, την τελευταία στιγμή αποσύρθηκαν επειδή φοβήθηκαν ότι τα μέτρα τα οποία αναγκάσθηκαν να πάρουν ή θα έπαιρναν στη διάρκεια της χρονιάς (πάγωμα μισθών, διάφορες περικοπές κ.ά.) θα έπαιζαν έναν αρνητικό ρόλο στις απαντήσεις των εργαζομένων τους.

Ίσως τελικά να μην έπραξαν σωστά, αφού τα φετινά αποτελέσματα δείχνουν ότι οι εταιρείες που επικοινωνούν με ειλικρίνεια, συνέπεια και ευθύνη με τους εργαζόμενούς τους, πέτυχαν φέτος στην έρευνα καλύτερα αποτελέσματα από προηγούμενες χρονιές, έστω και εάν αναγκάσθηκαν να ανακοινώσουν κάποια δύσκολα μέτρα.

«Καλλιέργεια» και «φροντίδα»
Αφού ολοκληρωθεί η «σπορά», ακολουθεί η «καλλιέργεια» και «φροντίδα» του εδάφους: Πρέπει να γίνει από εμάς η τυχαία επιλογή των εργαζομένων που θα απαντήσουν στο ερωτηματολόγιο για όσες εταιρείες πάνω από 250 άτομα δεν επιθυμούν να διεξάγουν την έρευνα στο σύνολο του προσωπικού τους, να μοιρασθούν σωστά και με τις κατάλληλες πληροφορίες τα ερωτηματολόγια στους εργαζόμενους, να συλλεχθούν οι υπογραφές τους ότι τα παρέλαβαν, να διασφαλισθεί η εμπιστευτικότητα και η ανωνυμία των απαντήσεών τους και να εξασφαλισθεί ότι επιστρέφουν κατευθείαν σε εμάς, μέσω ταχυδρομείου, το ερωτηματολόγιο με προπληρωμένο το τέλος στον απαντητικό φάκελο.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν πολλοί είναι ότι συμβαίνει να έχουμε καταγγελίες από μεμονωμένους εργαζόμενους όταν δεν τηρείται σωστά η διαδικασία ή όταν η εταιρεία προσπαθεί κατά κάποιο τρόπο να επηρεάσει τις απαντήσεις.

Οι εργαζόμενοι δεν χαρίζονται εάν πιστεύουν ότι η εταιρεία δεν το αξίζει! Ούτε εμείς σε αντίστοιχες περιπτώσεις εάν κρίνουμε ότι δεν τηρήθηκε σωστά η διαδικασία! Όσο δύσκολο και εάν ακούγεται -και μας είναι δύσκολο- έχουμε αποκλείσει εταιρείες από το διαγωνιστικό μέρος της έρευνας. Αυτό όμως μας δίνει τη δυνατότητα να διεκδικούμε ένα φροντισμένο, καλλιεργημένο και καθαρό έδαφος για την έρευνά μας.

Είμαστε ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε οποιοδήποτε σχόλιο, αναφορά ή μνεία που θίγει την ορθότητα της διαδικασίας και την αξιοπιστία της.


«Συγκομιδή»
Στη συνέχεια φροντίζουμε τη «συγκομιδή» η οποία έχει να κάνει με την παραλαβή των ερωτηματολογίων και των απαντήσεων. Τόσο αυτά των εργαζομένων, (ερωτηματολόγια Trust Index©) όσο και αυτά της Διεύθυνσης Ανθρωπίνων Πόρων (Culture Audit©). Για να έχει μια εταιρεία δυνατότητα συμμετοχής στο διαγωνιστικό κομμάτι της έρευνας πρέπει να μας επιστραφεί συμπληρωμένο τουλάχιστον το 50% των ερωτηματολογίων που μοιράσθηκαν, κάτι που φαίνεται ότι δεν είναι δύσκολο αφού ο μέσος όρος των ερωτηματολογίων που φθάνουν ανώνυμα στα χέρια μας είναι γύρω στο 75% του συνόλου των εργαζομένων. Φέτος όμως, είχαμε δύο εταιρείες που δεν κατόρθωσαν να φτάσουν το απαραίτητο 50%.

Την ίδια χρονική περίοδο, που είναι συνήθως λίγο πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων, φροντίζουμε επίσης να φτάσουν στα χέρια μας οι εκθέσεις των εταιρειών (Culture Audit©) τόσο μέσα στους χρόνους που έχουν ζητηθεί, όσο και με τα τεκμήρια που πρέπει να τις συνοδεύουν.

Επεξεργασία των «καρπών»
Τον Ιανουάριο πια, βρισκόμαστε στη φάση της επεξεργασίας. Αυτό περιλαμβάνει κυρίως τις εκθέσεις του Culture Audit©, αφού οι αναλύσεις του Trust Index© είναι κυρίως στατιστικής μορφής και πρόκειται απλά για εισαγωγή στοιχείων.

Το Culture Audit©, όμως, είναι μια τελείως διαφορετική υπόθεση αφού αφορά την αποτίμηση συχνά μεγάλου και σύνθετου υλικού, το οποίο οι αξιολογητές οφείλουν να μελετήσουν, να ταξινομήσουν και να βαθμολογήσουν.

Εδώ θα ήθελα, εκτός από την Όλγα Επιτροπάκη, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Οργανωσιακής Συμπεριφοράς και Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στο ALBA Graduate Business School, η οποία έχει το συνολικό συντονισμό, να ευχαριστήσω όλως ιδιαιτέρως και τη Ζωή Κουρουνάκου, Διευθύντρια του τμήματος Εφαρμοσμένης Έρευνας και Καινοτομίας για το ζήλο της και την προσωπική της φροντίδα, καθώς και τους Αριστοτέλη Αλεξόπουλο, Μαρία Μελιώτη, Βίκυ Μοσχοπούλου, Εύη Μπαραλού και Μαρία Παππά για την άρτια, πλήρως επαγγελματική και επιστημονική προσέγγισή τους στην αξιολόγηση του υλικού των εταιρειών.

Στη φετινή αξιολόγηση συμμετείχαν εκτός από τους συνεργάτες μου Ανθή Τσέντου και Τζένη Μουτσοπούλου και δυο μεταπτυχιακοί φοιτητές του Παντείου Πανεπιστημίου, η Κατερίνα Καλλέργη και η Ιωάννα Νιάχα. Όλοι αυτοί οι αξιολογητές, οι οποίοι δουλεύουν μεμονωμένα, συναντώνται μέσα στο Φεβρουάριο για 10 συνεχόμενες ημέρες για να ανταλλάξουν τις απόψεις τους, να ζυγίσουν τις εμπειρίες τους από τη μελέτη των πληροφοριών και με βάση τα κριτήρια αξιολόγησης να επιλέξουν τις καλύτερες εταιρείες της χρονιάς!

Είναι πολύ σημαντικό ότι η αξιολόγηση γίνεται από μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων και μάλιστα ακαδημαϊκών για να εξασφαλισθεί η αντικειμενικότητα της κρίσης. Το επόμενο βήμα είναι η σύνταξη της λίστας και η επιλογή των πρακτικών που θα συνοδεύουν τη δημοσίευση στο αφιέρωμα της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ. Αυτό είναι που λέμε η προώθηση στην αγορά του τελικού αποτελέσματος.

Βέβαια, οι εταιρείες μαθαίνουν τα αποτελέσματά τους ένα μήνα περίπου πριν από τη δημοσίευση, αλλά τους ζητείται να το κρατήσουν μυστικό ακόμα και από τους εργαζόμενούς τους. Το γεγονός ότι τους γνωστοποιούνται από πριν τα αποτελέσματα είναι για να προετοιμάσουν την επικοινωνία τους και να είναι έτοιμοι να αξιοποιήσουν τη δημοσίευση της διάκρισής τους με τον καλύτερο τρόπο! Γιατί τελικά η διάκριση είναι και ένα σημαντικό επικοινωνιακό εργαλείο τόσο προς την αγορά, όσο και προς τους ίδιους τους εργαζόμενους.

Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων είναι σημαντική όχι μόνο για τις εταιρείες που διακρίνονται και το προσωπικό τους, αλλά για όλους τους εργαζόμενους της χώρας μας. Η επικοινωνία, η γνωστοποίηση και η προώθηση βέλτιστων πρακτικών αναφορικά με το εργασιακό περιβάλλον βοηθά όλους μας να επιθυμούμε, να οραματιζόμαστε, να προάγουμε και να διεκδικούμε ένα καλύτερο εργασιακό περιβάλλον.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχει γίνει ακόμα η φετινή εκδήλωση βράβευσης και κατά συνέπεια δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία με το εορταστικό κλείσιμο της έρευνας Best Workplaces 2011! Είμαι σίγουρος όμως ότι στην επίσημη και εορταστική εκδήλωσή μας όλοι θα περάσουν καλά αφού ένα από τα χαρακτηριστικά των καλών εταιρειών είναι ότι ξέρουν να γλεντούν τις επιτυχίες τους! Και την επόμενη μέρα αρχίζει ο νέος κύκλος! Και του χρόνου λοιπόν και ΚΑΛΗ ΣΟΔΕΙΑ σε όλους!