Η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Πρόεδρος των Diversity, Equity & Inclusion Awards 2024, Δρ. Ζέφη Δημαδάμα, μας μιλά για τη συμβολική και ουσιαστική σημασία των βραβείων, αλλά και για τις προκλήσεις και τα βήματα που έχουν γίνει για την ισότητα, τη συμπερίληψη και την αποδοχή της διαφορετικότητας σήμερα.

Η Δρ Ζέφη Δημαδάμα, Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, διδάσκει στο Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, και είναι κάτοχος Διδακτορικού και Μεταπτυχιακού Διπλώματος στο επιστημονικό πεδίο «Περιφερειακή Οικονομική Ανάπτυξη και Πολιτικές Περιβάλλοντος». Έχει διατελέσει Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Κέντρου Μελετών Ευξείνου Πόντου και έχει σημαντική παρουσία σε Διεθνή Φόρουμ εκπροσωπώντας την Ελλάδα και την πανεπιστημιακή κοινότητα.
Συγχρόνως, έχει διατελέσει Πρόεδρος του Παραρτήματος Αθηνών της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), καθώς και Αντιπρόεδρος του διακομματικού Πολιτικού Συνδέσμου Γυναικών. Δραστηριοποιείται διεθνώς σε ερευνητικές και ακαδημαϊκές συνεργασίες που αφορούν στη Βιώσιμη Ανάπτυξη, στην Κλιματική Αλλαγή και στη Διακυβέρνηση, με έμφαση στην ενσωμάτωση των 17 Στόχων του ΟΗΕ αναδεικνύοντας τον Στόχο 5 για την Ισότητα των φύλων και την ευρύτερα τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι συγγραφέας δυο μονογραφιών, ενώ συμμετέχει σε ατομικές και συλλογικές επιστημονικές ανακοινώσεις, σε ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις.

HR Professional: Ως πρόεδρος της φετινής διοργάνωσης των βραβείων Diversity, Equity & Inclusion Awards 2024, πιστεύετε πως η ανάδειξη και η επιβράβευση των πρωτοβουλιών που προωθούν την πολυμορφία και την ισότητα είναι σημαντική για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και της δράσης των επιχειρήσεων;

Ζέφη Δημαδάμα: Να ξεκινήσω λέγοντας ότι είναι μεγάλη μου χαρά και τιμή να είμαι η πρόεδρος της φετινής διοργάνωσης των βραβείων Diversity, Equity & Inclusion Awards 2024. Και είναι διπλή χαρά να έχουμε φτάσει στο σημείο να υπάρχει άμιλλα μεταξύ επιχειρήσεων για πρωτοβουλίες που προωθούν τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη στους χώρους εργασίας. Αυτό αποδεικνύει ότι η κοινωνία εξελίσσεται και ότι οι πολιτικές που έχουν ληφθεί από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αρχίζουν να αποδίδουν. Είναι μία συλλογική κατάκτηση που συνδέεται με την ποιότητα της δημοκρατίας, το επίπεδο του πολιτισμού και τελικά την ανθρωπιά μας. Τα βραβεία αυτά έχουν μεγάλη, συμβολική και ουσιαστική σημασία, γιατί δείχνουν την κατεύθυνση στην οποία κινούμαστε και θα κινηθούμε με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα. Αποτελεί υψηλή προτεραιότητα στην κυβερνητική ατζέντα και είναι αξιοσημείωτο.

Συμπεριληπτική κοινωνία: Μπορούμε να μιλάμε για κάτι τέτοιο στην Ελλάδα; Πώς αξιολογείτε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον τομέα της ισότητας τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα;
Όσο υπάρχει έμφυλη βία, αποκλεισμοί λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, άνθρωποι με αναπηρία που αντιμετωπίζουν προβλήματα προσβασιμότητας, μετανάστες και πρόσφυγες που πέφτουν θύματα ρατσισμού, ομοφοβικές επιθέσεις δεν μας επιτρέπεται να νιώθουμε ικανοποίηση, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί. Δεν έχω την αυταπάτη ότι η μισαλλοδοξία, η βία, οι ανισότητες θα εξαλειφτούν μέσα σε λίγους μήνες ή χρόνια από την κοινωνία ή την εργασία. Έχω, όμως, την αισιοδοξία ότι ο ευρωπαϊκός κόσμος στον οποίο ανήκουμε θα γίνεται όλο και πιο δίκαιος, στηρίζοντας, χωρίς κανένα αστερίσκο, την πολυμορφία και την πολυχρωμία, επενδύοντας στην ισότητα και στη δημοκρατία.

Η δράση για την καταπολέμηση των διακρίσεων, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και άλλων μορφών μισαλλοδοξίας σε εθνικό επίπεδο ρυθμίζεται από ένα συνεκτικό και πλήρες νομικό πλαίσιο. Προς αυτή την κατεύθυνση, το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ΕΣΡΜ), συστάθηκε το 2015 και αποτελεί ένα συλλογικό, συμβουλευτικό – γνωμοδοτικό όργανο που λειτουργούσε στο υπουργείο Δικαιοσύνης και τώρα υπάγεται στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Ποιες είναι οι κύριες αλλαγές και ποια τα σημαντικότερα επιτεύγματα;

Υπάρχει πλέον κοινή αντίληψη για την αξία της αποδοχής της διαφορετικότητας. Βλέπουμε ότι οι πολιτικές, τα σχέδια δράσης, οι μηχανισμοί εταιρικής διακυβέρνησης, διαμορφώνονται με γνώμονα τη συμπερίληψη και την ισότητα. Δεν περιοριζόμαστε πια σε θεωρητικές αναλύσεις και δεν μένουμε σε Ευχολόγια, αλλά κάνουμε πράξη αυτές τις αρχές. Οι επιχειρήσεις οργανώνουν τον σχεδιασμό τους με βάση την ισότητα και τη συμπερίληψη, με στρατηγικές και με συστηματικότητα. Αντίστοιχα, οι πολίτες αποδοκιμάζουν τις αντιστάσεις στην πρόοδο και κινητοποιούνται, διαδηλώνουν, διεκδικούν. Επομένως ναι, η κουλτούρα μας εξελίσσεται και αυτή είναι η μεγαλύτερη αλλαγή και ταυτόχρονα το σημαντικότερο επίτευγμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα να υπενθυμίσω τη διοργάνωση του Europride, που περιμένουμε με χαρά και υπερηφάνεια στη Θεσσαλονίκη! Είναι μία ακόμη ευκαιρία να γιορτάσουμε τη μοναδικότητα καθενός και καθεμιάς, την ομορφιά της χειραφέτησης, τη δύναμη της αγάπης.

Ποιες προκλήσεις παραμένουν στον δρόμο για την πραγματική ισότητα, τη συμπερίληψη και την αποδοχή της διαφορετικότητας, τόσο στο εργασιακό όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον;

Η έμφυλη ισότητα παντού είναι ο στρατηγικός μας στόχος. Ισότητα στην εργασία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ισότητα και στο σπίτι. Όταν οι γυναίκες επωμίζονται τα περισσότερα βάρη για τη φροντίδα των παιδιών τους και των ηλικιωμένων της οικογένειάς τους, είναι προφανές ότι δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες εργασίας και επαγγελματικής εξέλιξης με τους συζύγους, τους αδελφούς, τους φίλους, τους συναδέλφους τους. Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας υλοποιεί δράσεις και πολιτικές προς αυτή την κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα «νταντάδες της γειτονιάς», για το οποίο λεπτομέρειες υπάρχουν στο https://ntantades.gov.gr/, αποσκοπεί ακριβώς στην στήριξη των οικογενειών και ειδικότερα των μητέρων που αναζητούν εργασία.
Ταυτόχρονα, η Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επεκτείνει σε περισσότερες επιχειρήσεις το σήμα «SHARE», μετά την επιτυχημένη πιλοτική του φάση. Το σήμα Ισότητας στις επιχειρήσεις συμβάλλει στη δημιουργία ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος για τις γυναίκες. Στηρίζουμε έμπρακτα τις εργαζόμενες γυναίκες και ενισχύουμε την εκπροσώπησή τους σε υψηλόβαθμες διοικητικές θέσεις.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στις εταιρίες όσον αφορά στη συμμετοχή τους στα βραβεία Diversity, Equity & Inclusion Awards 2024;

Όσο πιο συμπεριληπτική είναι μία εταιρεία, τόσο περισσότερο επωφελείται σε όλους τους τομείς. Όσο περισσότερες ευκαιρίες δίνει στη μοναδικότητα του καθενός και καθεμίας, τόσο πιο δημιουργική, καινοτόμα και συμπεριληπτική γίνεται. Για παράδειγμα, η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών σε επιτελικές θέσεις έχει θετικό αντίκτυπο (και αυτό έχει τεκμηριωθεί σε έρευνες) στην παραγωγικότητα, στη βελτίωση της ατμόσφαιρας στις εργασιακές σχέσεις, στην καινοτομία. Οι επιχειρήσεις, συνεπώς, επωφελούνται πολλαπλώς από την εφαρμογή καλών πρακτικών και την παροχή ίσων ευκαιριών ανεξάρτητα από καταγωγή, θρήσκευμα, φύλο, προσωπικές επιλογές, προβλήματα υγείας. Η εξάλειψη των διακρίσεων στον χώρο εργασίας δεν είναι μόνο υποχρέωση αλλά και δυνατότητα, εργαλείο ανάπτυξης, ταυτοτικό στοιχείο για μία επιχείρηση που θέλει να είναι στη σωστή πλευρά της ιστορίας, αλλά και να διασφαλίσει ένα μέλλον με ανθεκτικότητα και προοπτική.