Σαρώσαν οι ελληνικές επιχειρήσεις στο διαγωνισμό European Best Workplaces 2009. Το HR Professional βρέθηκε στο μαγευτικό Baden της Αυστρίας καταγράφοντας τους πανηγυρισμούς και τις ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις στο συνέδριο που προηγήθηκε της βράβευσης.

«Κάτι θα πρέπει να έχει το νερό στην Αθήνα το τελευταίο διάστημα», δήλωσε παραλαμβάνοντας το ειδικό βραβείο του ο Γιώργος Κωνσταντέλης Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Bristol Myers Squibb Ελλάδας. Πράγματι, κάτι φαίνεται να αλλάζει σιγά σιγά στη χώρα μας αφού το 2009 οι ελληνικές επιχειρήσεις κατέκτησαν τις κορυφαίες διακρίσεις στον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό που διοργανώνει κάθε χρόνο το Great Place to Work® Institute Europe.

Φέτος, τόσο η βράβευση για τις εταιρείες που ξεχώρισαν όσο και το συνέδριο Great Place to Work Conference που αποτελεί σημαντικό τόπο ανταλλαγής καλών πρακτικών πραγματοποιήθηκαν στο γραφικό Baden, μια μικρή πόλη λίγα μόλις χιλιόμετρα από τη Βιέννη, στις 20 Μαΐου. «Υποψηφιότητα» στον Ευρωπαϊκό διαγωνισμό θέτουν οι εταιρείες που ξεχωρίζουν σε εθνικό επίπεδο.

 Μικρές – Μεσαίες Εταιρείες
(λιγότεροι από 500 εργαζόμενοι)

 1 Piscines Ideales, Ελλάδα
 2 Reaktor Innovations, Φινλανδία
 ConSol* Software, Γερμανία
 noventum consulting, Γερμανία
 5 Middelfart Sparekasse, Δανία
 Creativ Company, Δανία
 7 Roche Pharmaceuticals, Δανία
 &Samhoud, Ολλανδία
 9 Pentasys, Γερμανία
 10 Bristol-Myers Squibb, Ελλάδα
 11 Frs Herreds Sparekasse, Δανία
 12 Unimerco, Δανία
 13 Danone, Ηνωμένο Βασίλειο
 14 Mjlner Informatics, Δανία
 15 Cultivator, Δανία
 16 SimCorp, Γερμανία
 17 Jones Lang LaSalle, Ιρλανδία
 18 GlaxoSmithKline Pharma, Δανία
 19 Baringa Partners, Ηνωμένο Βασίλειο
 20 Sigmar Recruitment, Ιρλανδία

 Μεγάλες – Πολυεθνικές Επιχειρήσεις
(περισσότεροι από 500 εργαζόμενοι)

 1 Microsoft, Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία
 2 impuls Finanzmanagement, Γερμανία
 3 Google, Ολλανδία, Ισπανία, Ελβετία
 4 Cisco, Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο
 5 Fater, Ιταλία
 3M, Γερμανία
 7 SMA Solar Technology, Γερμανία
 8 Accenture, Φινλανδία, Ιρλανδία, Σουηδία
 9 SAS Institute, Σουηδία, Νορβηγία, Βέλγιο, Φινλανδία
 10 E.ON Fόhrungsgesellschaften, Γερμανία
 11 NetApp, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο
 12 W.L. Gore, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία
 13 Randstad Group Βέλγιο, Βέλγιο
 14 Dow Corning, Βέλγιο
 15 Admiral Group, Ηνωμένο Βασίλειο
 16 ATP, Δανία
 17 PricewaterhouseCoopers, Ιρλανδία
 18 Coca-Cola HBC, Ελλάδα, Ιταλία
 19 Irma, Δανία
 20 Sparda-Bank Mόnchen, Γερμανία
 Ειδικά Βραβεία  Εταιρεία
 Αξιοπιστία  Bristol Myers Squibb, Ελλάδα
 Σεβασμός  ATP, Δανία
 Δικαιοσύνη  SMA Solar Technology, Γερμανία
 Υπερηφάνεια  Coca-Cola 3E, Ελλάδα, Ιταλία
 Συντροφικότητα  SimCorp, Γερμανία


Ελληνικές πρωτιές
Τόσο στην κατηγορία των μικρών – μεσαίων επιχειρήσεων όσο και στις μεγάλες – πολυεθνικές εταιρείες οι πρωτιές είχαν άρωμα Ελλάδας. Η Piscines Ideales, η εταιρεία που επί 3 χρόνια βρίσκεται σταθερά στην εγχώρια κορυφή κατάφερε να κατακτήσει και την Ευρώπη, αφού παρέλαβε το βραβείο του καλύτερου εργασιακού περιβάλλοντος ανάμεσα στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με λιγότερους από 500 εργαζόμενους. Οι 40 εργαζόμενοι που ταξίδεψαν από την Ελλάδα αποκλειστικά για τη βράβευση, έστησαν πανηγύρι και έκαναν όλη την Ευρώπη να… χορέψει συρτάκι.

«Αυτό το βραβείο αποδεικνύει ότι κάθε επιχείρηση μπορεί να γίνει best workplace» υπογράμμισε ο Στέλιος Σταυρίδης Διευθύνων Σύμβουλος της Piscines Ideales, τον οποίο οι εργαζόμενοι συνηθίζουν να αποκαλούν «καπετάνιο», κατά την παραλαβή της διάκρισης. Αλλά και στην κατηγορία των εταιρειών με περισσότερους από 500 εργαζόμενους η κορυφή ήταν και Ελληνική, αφού νούμερο ένα αναδείχτηκε η Microsoft 16 Ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων και η ελληνική.

Στην κορυφαία δεκάδα των μικρών επιχειρήσεων με το καλύτερο εργασιακό περιβάλλον στη γηραιά ήπειρο βρέθηκε η Bristol Myer Squibb ενώ στη 18η θέση της Ευρώπης κατετάγη η Coca-Cola 3E. Παράλληλα, 11 Ευρωπαϊκά γραφεία της Cisco, μεταξύ των οποίων και το Ελληνικό κατάφεραν να καταλάβουν την 4η θέση στη λίστα των μεγάλων επιχειρήσεων.

Υπερηφάνεια και αξιοπιστία
Δύο από τα πέντε ειδικά βραβεία του διεθνούς διαγωνισμού κατάφεραν να κερδίσουν οι ελληνικές εταιρείες. Οι εν λόγω διακρίσεις δίνονται κάθε χρόνο σε οργανισμούς που δίνουν το καλό παράδειγμα σε κάθε μια από τις περιοχές που εξετάζει το Ινστιτούτο (αξιοπιστία, σεβασμός, δικαιοσύνη, υπερηφάνεια και συντροφικότητα).

Συγκεκριμένα, η Coca-Cola 3E διακρίθηκε στην κατηγορία «Υπερηφάνεια». Οι δράσεις ΕΚΕ της εταιρείας έκαναν το 100% του προσωπικού να απαντήσει στο Trust Index® Survey (έναν από τους δύο βασικούς άξονες αξιολόγησης του διαγωνισμού): «Νιώθω υπερήφανος όταν βλέπω τι καταφέρνουμε» και «αισθάνομαι υπερήφανος να αναφέρω στους άλλους πού δουλεύω».

Η Brsitol Myers Squibb Ελλάδας κατέκτησε ειδικό βραβείο για την αξιοπιστία της. Η συγκεκριμένη διάκριση δίνεται κάθε χρόνο στην εταιρεία που επιδεικνύει υψηλό επίπεδο ειλικρίνειας και παρέχει στους υπαλλήλους ακριβείς πληροφορίες. «Το γεγονός ότι μπορείς εύκολα και απευθείας να έρθεις σε επαφή με το management team, σου παρέχει την ευκαιρία να αναπτύξεις τις προσωπικές σου δεξιότητες στο έπακρο» ανέφερε χαρακτηριστικά εργαζόμενος στo Trust Index® Survey.

Στον τομέα του σεβασμού «με αντιμετωπίζουν σαν άνθρωπο», ξεχώρισε ο δανέζικος ημι- δημόσιος μη κερδοσκοπικός οργανισμός ATP. Το ειδικό βραβείο Δικαιοσύνης που αφορά κυρίως στις δίκαιες αμοιβές και παροχές απέσπασε η πολυεθνική SMA Solar Technology με βάση τη Γερμανία, η οποία δραστηριοποιείται στο χώρο της ηλιακής ενέργειας. Για τη συντροφικότητά της ξεχώρισε άλλη μια Γερμανική επιχείρηση, η SimCorp.

Great Place to Work European Conference
Την τελευταία πενταετία, στο πλαίσιο της ετήσιας πανευρωπαϊκής συνάντησης για τη βράβευση των οργανισμών με το καλύτερο εργασιακό περιβάλλον στη γηραιά ήπειρο, διοργανώνεται και το αντίστοιχο συνέδριο. Στο χώρο του καζίνο του Baden συναντήθηκαν εκπρόσωποι των βραβευμένων εταιρειών και μοιράστηκαν καλές πρακτικές και συνταγές επιτυχίας για τη δημιουργία ενός εξαιρετικού εργασιακού περιβάλλοντος. Όπως ήταν αναμενόμενο το περιεχόμενου του φετινού συνεδρίου περιστράφηκε γύρω από την κρίση και τις μεθόδους διαχείρισής της.

«Είναι κρίση ή ευκαιρία; Εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το βλέπεις. Όσο μεγαλύτερο είναι το χάος τόσο αυξάνονται και οι ευκαιρίες» τόνισε χαρακτηριστικά ο Bob Lee, CEO, του Great Place to Work® Institute Ιρλανδίας στο χαιρετισμό του.


Εμπιστοσύνη και εργασιακό περιβάλλον
Τη σημασία της εμπιστοσύνης για τη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος τόνισε ο Ricardo Lange, CEO του Great Place to Work® Institute, Inc., υποστηρίζοντας ότι τα χαμηλά επίπεδα εμπιστοσύνης αποτελούν μια πολυτέλεια που δεν μπορούν πια να αντέξουν οι επιχειρήσεις. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι για τη δημιουργία ενός εξαιρετικού περιβάλλοντος εργασίας δεν αρκούν οι προσπάθειες του τμήματος HR. Απαιτείται η δέσμευση της ανώτατης διοίκησης.

Μια δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο είναι η δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ ανθρώπων που προέρχονται από διαφορετικές κουλτούρες. Για αυτό το λόγο, ο R. Lange προτείνει ότι το χτίσιμο της πίστης οφείλει να πραγματοποιηθεί με βάση τις καθολικές αρχές της ανθρώπινης φύσης.

Εμπιστοσύνη σε καιρούς ύφεσης
Πώς μπορεί μια επιχείρηση να συνεχίσει να διατηρεί την αρετή της εμπιστοσύνης και να παραμένει εξαιρετικό εργασιακό περιβάλλον όταν αναγκάζεται να απολύσει το 15% του προσωπικού της; Σε αυτό το ερώτημα κλήθηκε να απαντήσει ο David Kelly, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Worthington Cylinders στην Αυστρία. Η επιχείρηση, που δραστηριοποιείται στο χώρο της βαριάς βιομηχανίας λόγω της κατακόρυφης πτώσης των παραγγελιών προέβη σε απολύσεις.

Παρόλα αυτά, η ορθά σχεδιασμένη επικοινωνία όχι μόνο απέτρεψε την καταστροφή του θετικού εργασιακού κλίματος αλλά το βελτίωσε, όπως έδειξε η επαναληπτική συγκριτική έρευνα του Great Place to Work® Institute αλλά και τα ειδικά focus group με εργαζόμενους και απολυμένους. Η επικοινωνία ήταν ανοιχτή, συχνή (μηνιαία και εβδομαδιαία με το σύνολο του προσωπικού), ειλικρινής, προσωπική ενώ χρησιμοποιήθηκαν όλοι οι διαθέσιμοι δίαυλοι.

Τα κριτήρια για τις απολύσεις χαρακτηρίζονταν από διαφάνεια ενώ δε βασίστηκαν στα χρόνια προϋπηρεσίας και στο επίπεδο αλλά στην απόδοση και τη στάση των εργαζομένων. Ακόμα και συγγενείς προτάθηκαν από τους προϊσταμένους για απόλυση, καθώς η ομάδα και η ανάπτυξη του οργανισμού τοποθετήθηκαν πάνω από την οικογένεια.

Η πιο κατάλληλη στιγμή
«Η περίοδος που διανύουμε αποδεικνύεται η ιδανικότερη για να εστιάσουμε στον παράγοντα άνθρωπο καθώς ο τρόπος που αντιδρούν οι επιχειρήσεις στην κρίση θα καθορίσει το περιβάλλον εργασίας στο μέλλον». Με αυτή τη φράση ξεκίνησε την ομιλία του ο Michael Burchell, Vice President Great Place to Work® Institute, Inc. Οι δύσκολοι καιροί θα τεστάρουν την ηγεσία και θα απογυμνώσουν την πραγματική κουλτούρα του οργανισμού.

Η μέθοδος διαχείρισης της κρίσης θα δημιουργήσει «ιστορία», που είτε θα καταστρέψει είτε θα βελτιώσει την εικόνα της εταιρείας στο εργατικό δυναμικό, υποστήριξε ο M. Burchell. Μάλιστα παρουσίασε ποικιλία ερευνών (McKinsey, Brain & Co Study 2008, Trevor & Nyberg 2008, Birdi et al., 2008) που αποδεικνύουν ότι οι απολύσεις και η διαχείριση των κρίσεων έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο ποσοστό αποχωρήσεων των εργαζομένων. Έτσι, τα Best Workplaces έχουν καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα από τις υπόλοιπες εταιρείες.

Τώρα είναι η στιγμή να ξανασκεφτούμε τη στρατηγική μας σχετικά με το ανθρώπινο δυναμικό και να επανακαθορίσουμε τις αξίες της επιχείρησής μας. Οφείλουμε να εμπλέξουμε περισσότερο τους εργαζόμενους στη στρατηγική της εταιρείας, και να τους παράσχουμε περισσότερη επικοινωνία – πιο συχνή και πιο διαφανή τόνισε ο ομιλητής.

Μικρός προϋπολογισμός, μεγάλη αναγνώριση
Την αξία της αναγνώρισης των εργαζομένων τόνισε η Cindy Ventrice, συγγραφέας του best seller “Make their Day”. Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Gallup (2003) η αναγνώριση της δουλειάς του προσωπικού αυξάνει τη διακράτηση και τη δέσμευση, βελτιώνει την ποιότητα της εργασίας και τα επίπεδα ασφάλειας.

Σύμφωνα με την C. Ventrice η αναγνώριση που έχει νόημα δεν είναι απαραίτητα αυτή που συνεπάγεται μεγάλο κόστος. Μπορεί να υλοποιηθεί και με μηδενικά έξοδα. Έχει αποδειχτεί ότι την αποτελεσματικότερη μορφή αναγνώρισης αποτελεί αυτή που προέρχεται από τον άμεσο προϊστάμενο προς τον υφιστάμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να καταργηθεί το ευχαριστώ που απευθύνεται στο σύνολο της ομάδας. Όπως και προηγούμενοι ομιλητές, η συγγραφέας υποστήριξε ότι η κουλτούρα της αποδοχής της εργασίας των υπαλλήλων δε μπορεί να λάβει σάρκα και οστά αποκλειστικά με τη συμβολή του HR. Οι μάνατζερ, τα υψηλόβαθμα στελέχη και η διοίκηση οφείλουν να δεσμευτούν προς αυτή την κατεύθυνση.


Ευκαιρία ή κίνδυνος;
Το ιδεόγραμμα που συμβολίζει τη λέξη κρίση στα Κινέζικα συντίθεται από δύο λέξεις: ευκαιρία και κίνδυνος τόνισε ο David Fairhurst, Senior Vice President & Chief People Officer (UK and Northern Europe), στα McDonald’s. Η ύφεση αποτελεί όχι μόνο κίνδυνο αλλά και ευκαιρία. Στην παρούσα φάση θα γίνει αντιληπτό ποιοι ηγέτες πραγματικά αξίζουν. «Οι ηγέτες είναι σαν το τσάι. Μόνο όταν τους βάλεις σε καυτό νερό καταλαβαίνεις αν τελικά αξίζουν» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ιδανικός αρχηγός χαρακτηρίζεται από τρία πράγματα: το μυαλό, την καρδιά και τα κότσια. Η πλειοψηφία των ηγετών είναι αποτελεσματικοί σε ένα ή δύο από τα στοιχεία αυτά.

Η κρίση λοιπόν αποτελεί μια ευκαιρία αλλαγής της ηγετικής ικανότητας. Όπως για παράδειγμα ο Rudy Giuliani, ένας άνθρωπος που θα χαρακτηριζόταν ηγέτης με κότσια και μυαλό άλλαξε το προφίλ εξαιτίας της κατάρρευσης των δίδυμων πύργων και απέδειξε ότι διαθέτει και καρδιά.

Ο D. Fairhurst πρότεινε ότι με αφορμή την κρίση οι οργανισμοί οφείλουν να βελτιώσουν τα επίπεδα διακράτησης του προσωπικού τους. Πώς, όμως, θα υλοποιηθεί αυτό; Το στέλεχος των McDonald’s πρότεινε τη χρήση της τεχνολογίας, την αύξηση των μηνυμάτων αναγνώρισης της καλής απόδοσης και τον οριζόντιο προσανατολισμό της διοίκησης και των ευκαιριών. Επίσης, παρότρυνε τους οργανισμούς να αντιληφθούν ποιο είναι το χαρακτηριστικό εκείνο που τους κάνει να ξεχωρίσουν σαν εργοδότες και πώς μπορούν να βασιστούν σε αυτό.

Η ύφεση ως παράγοντας αλλαγής
Κάθε κρίση μπορεί να αποτελέσει απαρχή μιας δημιουργικής αλλαγής για τους οργανισμούς φτάνει να διατηρηθεί το ιδιαίτερο στοιχείο εκείνο που σηματοδοτεί την κουλτούρα τους τόνισε ο Mark Hamberlin, Director of Human Resources – European Markets, Cisco Systems. Πιο συγκεκριμένα, παρουσίασε το παράδειγμα της αλλαγής της εταιρείας του κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001-2002. Τότε η Cisco ήταν μια αποκεντρωμένη επιχείρηση, όπου η μοναδικότητα ανταμειβόταν.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, ο οργανισμός μεταβλήθηκε σε περισσότερο ομογενή ενώ οι αποφάσεις άρχισαν να λαμβάνονται κεντρικά. Στη διαδικασία των αλλαγών έχει εισέλθει ξανά η εταιρεία και στην παρούσα φάση.

Στην κρίση οι επιχειρήσεις μοιάζουν να μην έχουν πυξίδα ούτε χάρτη για να διασχίσουν τον ωκεανό. Αντιθέτως είναι αναγκασμένες να σχεδιάσουν οι ίδιες τη διαδρομή. Για να υλοποιηθεί όμως αυτό, χρειάζεται ισχυρή ηγεσία με δημιουργική σκέψη, η οποία θα προβεί στις αλλαγές χωρίς να καταστρέψει την κουλτούρα της επιχείρησης.

Φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης
Για την επίτευξη υψηλών επιπέδων εμπιστοσύνης σε έναν οργανισμό όπως η Microsoft μίλησε ο Frank Abbenhuijs, Senior Director Human Resources Western Europe της εταιρείας. Για να καλλιεργηθεί η εμπιστοσύνη στους εργαζόμενους όλα πρέπει να ξεκινήσουν από τη θετική στάση. Είναι πλέον απαραίτητο οι οργανισμοί να περάσουν από τον έλεγχο στην εμπιστοσύνη. Δυστυχώς όμως αυτή δεν μπορεί να χτιστεί εν μέσω κρίσης, αφού είναι μια διαδικασία συνεχής και χρειάζεται μεγάλα περιθώρια χρόνου για να δημιουργηθεί.

Στην ουσία, πίστη στο χώρο της εργασίας σημαίνει ενίσχυση του αισθήματος ελευθερίας, δημιουργία  περιβάλλοντος όπου οι άνθρωποι νιώθουν σαν στο σπίτι τους, ευελιξία από άποψη χρόνου και χώρου και ενίσχυση του εργατικού δυναμικού μέσα από την τεχνολογία.

Με βάση αυτές τις αρχές έχει σχεδιαστεί τόσο η εργασία όσο και ο χώρος στη Microsoft, όπου δεν υπάρχουν σταθερά γραφεία, ο καθένας μπορεί να εργαστεί όπου νιώθει πιο άνετα ακόμα και αν αυτό σημαίνει από το σπίτι του και το ωράριο 9-5 μπορεί να γίνει ευέλικτο.