Παρά τις δυσκολίες, οι ΜΚΟ συνεχίζουν να βρίσκονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη, προσφέροντας ιατρική και ανθρωπιστική βοήθεια όπου υπάρχει ανάγκη, ανεξάρτητα από φυλετικά, θρησκευτικά ή πολιτικά κριτήρια.

Γράφει η Σωτηρία Σταυροπούλου, HR Director, Γιατροί Χωρίς Σύνορα

Η συμμετοχή σε μία αποστολή αποτελεί συνειδητή επιλογή. Μια επιλογή εκπατρισμού και αξιοποίησης των γνώσεων, δεξιοτήτων, ικανοτήτων, εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Πρόκειται για μια διαδρομή προσφοράς, ατομικής αυτοπραγμάτωσης, σφυρηλάτησης της προσωπικότητας, που οδηγεί σε μια «συμπυκνωμένη» επαγγελματική εμπειρία, υπό ακραίες συνθήκες. Για κάθε μέλος της εκάστοτε αποστολής (ιατρικό, παρά ιατρικό και μη ιατρικό) είναι μια αμφίδρομη διαδικασία, εκατέρωθεν επωφελής: Τι μπορεί, άραγε, κάποιος να προσφέρει συμμετέχοντας σε ΜΚΟ που παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά και τι κερδίζει αντίστοιχα;

Σαν συμμετέχοντας-εργαζόμενος, το άτομο έρχεται συχνά αντιμέτωπο με ένα επισφαλές περιβάλλον όπου οι συνθήκες διαρκώς αλλάζουν. Το ασταθές περιβάλλον γίνεται η καθημερινότητα. Το έργο είναι σκληρό και απαιτητικό, αλλά η ανταμοιβή για την προσφορά είναι τεράστια. Το να εργάζεται κάποιος σε ιδιαίτερες και απομακρυσμένες ενίοτε περιοχές συνεπάγεται έναν εγγενή ρίσκο. Για αυτό και πριν ξεκινήσει κάποιο καινούριο πρόγραμμα, και καθόλη τη διάρκειά του, η ανάλυση κινδύνου είναι μία συνεχής διαδικασία. Αν και είναι αδύνατον να εξαλειφθεί κάθε κίνδυνος, γίνεται ότι είναι εφικτό και απαραίτητο για να ελαχιστοποιηθεί κάθε ρίσκο και να διαχειριστεί όσο πιο αποδοτικά, μέσω αυστηρών οδηγιών και πρωτοκόλλων. Ειδικές ρυθμίσεις και σχέδια ασφαλείας είναι σε ισχύ για κάθε αποστολή. Αυτά τα πρωτόκολλα ανταποκρίνονται στη φύση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι ομάδες στο πεδίο και παρέχουν διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται όταν τα μέλη των ομάδων έρχονται αντιμέτωπα με διάφορες απειλές ασφάλειας. Όλο το ανθρώπινο δυναμικό πρέπει αυστηρά να τηρεί τους κανόνες και τις οδηγίες ασφάλειας.

ΤΟ ΚΙΝΗΤΡΟ, ΟΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Το κίνητρο έτσι ώστε να συμμετέχει κάποιος σε αποστολές είναι η εμπειρία που αποκτά, αλλά και η καθημερινή αλληλεπίδραση με ανθρώπους διαφορετικής κουλτούρας, προκειμένου να φτάσουν σε έναν κοινό στόχο έχοντας πίστη στο θετικό αποτέλεσμα. Ποιες νέες ικανότητες ή/και δεξιότητες αναπτύσσονται λαμβάνοντας μέρος σε μια τέτοια αποστολή; Αρχικά, μαθαίνεις να αντιμετωπίζεις δύσκολες καταστάσεις με τα ελάχιστα δυνατά μέσα και μαθαίνεις να συνεργάζεσαι με ανθρώπους διαφορετικής νοοτροπίας από την δική σου.

Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των ανθρώπων που αποφασίζουν να «συναντήσουν» μια ανθρωπιστική οργάνωση και να εργαστούν για αυτή; Είναι άνθρωποι της προσφοράς και της ανα-ζήτησης, της περιπέτειας. Είναι ιδεολόγοι, αξιοκρατικοί. Έχουν πνεύμα ομαδικό και συνεργασίας. Δουλεύουν σκληρά. Τους αρέσουν τα ξεφαντώματα. Είναι άτομα που το «λέει η καρδιά τους». Όλοι όσοι συμμετέχουν σε αποστολές είναι ιδιαίτεροι, αλλά και ιδιότροποι. Το θαρρετό κίνητρο να αφήσεις την καθημερινή, στρωτή ζωή σου σίγουρα εμπεριέχει μια περίεργη ψυχοσύνθεση.

Ποιες είναι οι βασικότερες προκλήσεις στο πεδίο; Οι καταστάσεις μπορεί να αλλάξουν γρήγορα στις χώρες που διενεργούνται οι αποστολές. Επίσης, μπορεί να αλλάξουν η σύνθεση της ομάδας και το περιβάλλον εργασίας. Η ευελιξία και η προσαρμοστικότητα είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχή ολοκλήρωση των καθηκόντων. Οι εργαζόμενοι χρειάζεται να είναι ανεκτικοί, με ισχυρές διαπροσωπικές δεξιότητες, καθώς καλούνται να συγκατοικήσουν και να συνεργαστούν αρμονικά μαζί. Ταυτόχρονα, προκειμένου να επιτευχθεί η φροντίδα των ασθενών απαιτείται η κινητοποίηση και συμμετοχή πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων, τεχνικών, διοικητικών και υγειονομικών και η συμμετοχή του καθενός ξεχωριστά είναι πολύτιμη.

Οι εργαζόμενοι των ανθρωπιστικών οργανώσεων με τη δράση τους δηλώνουν ότι υπάρχει τρόπος οι κοινωνίες να λειτουργούν αλληλέγγυα και όχι ανταγωνιστικά. Οι περισσότεροι αισθάνονται άνετα να ζουν σε περιβάλλοντα μειωμένων ανέσεων, και να μοιράζονται πόρους, προωθώντας έτσι έναν πιο ανθρώπινο τρόπο ζωής. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί από αυτούς έχουν συνάμα οικολογικές και άλλες τέτοιου είδους ανησυχίες. Τέλος, συχνά διακρίνονται από έναν αυθεντικό κοσμοπολιτισμό, που τους κάνει να αισθάνονται καταρχάς πολίτες του κόσμου και δευτερευόντως, μέλη ενός κράτους ή έθνους.