H πλήρης ή μερική υιοθέτηση της τηλεργασίας αποτελεί το νέο εργασιακό καθεστώς που δρα ως ασπίδα απέναντι στην πανδημία του Covid-19. Ποια είναι άραγε
τα συναισθήματα των εργαζομένων σήμερα;
Γράφει η Κοραλία Παδουβά, Aπόφοιτη ΜΠΣ πλήρους φοίτησης στη ΔΑΔ, ΟΠΑ

Τα αποτελέσματα έρευνας που παρουσιάζονται, η οποία διεξήχθη την περίοδο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2020 σε δείγμα 179 ατόμων ηλικίας 18-40 ετών, δείχνουν πώς βιώνουν οι νέοι τις συνθήκες της τηλεργασίας, σε σύγκριση με τη δια ζώσης εργασία. Οι περισσότεροι (65%) εργάζονται από απόσταση σε υψηλές συχνότητες, δηλαδή πάνω από 12 φορές τον μήνα, με αποτέλεσμα να μειώνονται αισθητά οι ευκαιρίες για φυσική παρουσία στον χώρο εργασίας και η δια ζώσης επικοινωνία με τους συναδέλφους. Όλες οι διαδικασίες υλοποιούνται πλέον μέσω της τεχνολογίας, της οποίας τα μέσα είναι σε θέση να καταστήσουν εφικτή την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Είναι άραγε αυτό αρκετό για τους ίδιους;

Κυρια Συμπερασματα
Μόλις το 34% όσων δραστηριοποιούνται στο σπίτι, νιώθουν την υποστήριξη των συναδέλφων και των ανωτέρων τους κατά την εργασία τους, ενώ την περίοδο της εργασίας με φυσική παρουσία το ποσοστό ανερχόταν στο 87%. Κατά την τηλεργασία τα επίπεδα υποστήριξης είναι εμφανώς χαμηλότερα. Η χωροταξική απόσταση τείνει να στερεί ένα μέρος από την μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Αντίστοιχα, η παραμονή στο σπίτι φαίνεται να δημιουργεί στους νέους την αντίληψη πως ο οργανισμός δεν ενδιαφέρεται έμπρακτα για την ευημερία τους, ούτε εκτιμά τη συνεισφορά τους. Η καθημερινή επαφή είχε τη δυνατότητα να αποτρέπει τέτοια συναισθήματα, καθώς τα άτομα συζητούσαν ανοιχτά τυχόν ανησυχίες. Άμεσο αποτέλεσμα των παραπάνω είναι η εμφάνιση του φαινομένου της επαγγελματικής απομόνωσης, το οποίο χαρακτηρίζει το 47% του δείγματος. Αξίζει να σημειωθεί πως, πριν την έλευση της τηλεργασίας, το ποσοστό αυτό ήταν μόλις 3%. Αυτό εξηγείται τόσο μέσω της αντιλαμβανόμενης αποστασιοποίησης που νιώθουν κοινωνικά οι εργαζόμενοι από την ίδια την ομάδα, όσο και από την αίσθηση πως παραμένοντας στο σπίτι, αποκλείονται από ευκαιρίες ανέλιξης και προαγωγής.

Ωστόσο, υπάρχουν και θετικές συνέπειες από την τηλεργασία. Η πλειοψηφία των νέων θεωρεί πως εκτελεί την εργασία της με αρκετά μεγαλύτερη αυτονομία. Νιώθουν πως έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν μεγαλύτερο έλεγχο, τόσο στον τρόπο με τον οποίο θα εκτελεστεί το έργο τους, όσο και στη λήψη αποφάσεων, αλλά κυρίως να προγραμματίζουν οι ίδιοι την εργασία τους μέσα στην ημέρα, γεγονός που διευκολύνει τον προγραμματισμό προσωπικών υποχρεώσεων ή δραστηριοτήτων.

Το χαρακτηριστικό της αντιλαμβανόμενης αυτονομίας φαίνεται να ωφελεί εξαιρετικά τους νέους, καθώς σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας οδηγεί σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα άγχους (40%). Εντούτοις, η αυτονομία δεν φάνηκε να διαδραματίζει κάποιο ρόλο στην αντιλαμβανόμενη εργασιακή ικανοποίησή τους. Ειδικότερα, αποδείχθηκε πως το χαρακτηριστικό της οργανωσιακής υποστήριξης είναι εκείνο το οποίο συμβάλλει στην αύξηση της ικανοποίησης κατά την εξ αποστάσεως απασχόληση. Το παραπάνω γεγονός μας υπενθυμίζει την ευεργετική δράση που δύνανται να ασκήσουν τα χαρακτηριστικά κοινωνικού περιεχομένου στον χώρο εργασίας.

Προτασεις για τους Managers
O ρόλος των διευθυντικών στελεχών κρίνεται καθοριστικός σε αυτές τις νέες συνθήκες. Με απώτερο στόχο την ευημερία και την αποτελεσματικότητα της ομάδας, καλούνται καθημερινά να ενισχύουν με τις ενέργειές τους το αντιλαμβανόμενο αίσθημα υποστήριξης, τόσο κοινωνικής όσο και οργανωσιακής, για τους εργαζομένους τους. Πάνω και πέρα από την εργασία αυτή καθαυτή θα πρέπει να είναι το ενδιαφέρον για τους ανθρώπους τους. Είναι αναγκαίο να βρεθούν τρόποι διατήρησης της ανθρώπινης επαφής. Ένας διαδικτυακός καφές κάθε μήνα με τα μέλη της ομάδας, η παγίωση της χρήσης κάμερας στις τηλεδιασκέψεις αλλά και η αξιοποίηση των ενδοδικτύων για ανταλλαγή απόψεων και στιγμιότυπων από την καθημερινότητα, θα ήταν ωφέλιμο να καθιερωθούν.

Παράλληλα, θα ήταν καλό να ενισχύονται οι ευκαιρίες για παροχή ανατροφοδότησης στους εργαζομένους. Μπορεί οι ίδιοι να μην έχουν φυσική παρουσία στο γραφείο, αλλά συνεχίζουν να έχουν ανάγκη από την επιβράβευση και την υποστήριξη των ανωτέρων τους, οι οποίοι έχουν ως όπλο τους τα πληροφοριακά συστήματα της ΔΑΔ αλλά και την ίδια την τεχνολογία. Σε μια πραγματικότητα τόσο ευμετάβλητη όσο αυτή που βιώνουμε αυτή τη στιγμή, ο ρόλος των στελεχών του HR κρίνεται καθοριστικός, καθώς χρειάζεται συνεχώς να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες και να διασφαλίζει την ικανοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της εκάστοτε εταιρείας.