Ως εργατικό ατύχημα η κείμενη νομοθεσία ορίζει το συμβάν που προέρχεται από βίαιο και αιφνίδιο γεγονός κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής της, το οποίο προκάλεσε ανικανότητα στην εργασία, διαρκούσης περισσότερο από τέσσερις ημέρες.

Το βίαιο συμβάν και η εργασία πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους με σχέση αιτίας–αιτιατού και το γεγονός που προκλήθηκε να μην οφείλεται σε πρόθεση του εργαζομένου. Εν τοιαύτη περιπτώσει παρέχεται δικαίωμα αποζημίωσης του παθόντος εργαζομένου. Επιπλέον, σε περίπτωση πρόκλησης ή επιδείνωσης ασθένειας του εργαζομένου από γεγονός αιφνίδιο και απρόβλεπτο, θα πρέπει, προκειμένου η νόσος να χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα, να μη σχετίζεται με την ιδιοσυστασία του οργανισμού του παθόντος και τη βαθμιαία εξασθένιση και φθορά του οργανισμού του λόγω της φύσεως και του είδους της συμφωνημένης εργασίας και των συνδεόμενων με αυτή δυσμενών όρων.

Με άλλα λόγια, θα πρέπει αυτή να έχει προκληθεί από την παροχή της εργασίας υπό τελείως εξαιρετικές και ασυνήθιστα δυσμενείς και ανώμαλες συνθήκες. Όπως, όμως, έχει κριθεί από τα δικαστήρια, εργατικό ατύχημα συνιστά και η περίπτωση εξακολούθησης απασχολήσεώς του εργαζομένου ακόμη και υπό κανονικές συνθήκες εργασίας, μετά την εκδήλωση της νόσου, εφόσον τούτο έχει ως αποτέλεσμα την επιδείνωσή της. Εν προκειμένω ο εργοδότης δεν μπορεί να αξιώσει τη συνέχιση της απασχόλησης του μισθωτού υπό αυτές τις συνθήκες.

Αν συνεπώς δεν τον θέσει εκτός υπηρεσίας, παρότι γνωρίζει την εκδήλωση της νόσου, οι συνθήκες παροχής εργασίας καθίστανται εξαιρετικές και ασυνήθιστα δυσμενείς για τον εργαζόμενο, προσλαμβάνοντας το χαρακτήρα βίαιου συμβάντος. Σε περίπτωση που η ασθένεια προϋπήρχε στον εργαζόμενο, χωρίς να έχει εκδηλωθεί, η εκδήλωση ή η επιδείνωση της δεν μπορεί να θεωρηθεί εργατικό ατύχημα, χωρίς τη μεσολάβηση άλλου εξωτερικού γεγονότος, ξένου προς τον οργανισμό του παθόντος. Δεν αποκλείεται, όμως, να θεωρηθεί επαγγελματική νόσος, εφόσον ανήκει στο νεοσύστατο εθνικό κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών. Σε αυτόν αναγνωρίζονται ως τέτοιες διάφορες ασθένειες, λόγω της φύσεώς τους εν σχέσει με το παρεχόμενο είδος εργασίας, τη συμπτωματολογία τους, τη διάρκεια τους κ.λπ. κριτήρια, οπότε και η εργοδοτική ευθύνη είναι ίδια με αυτή επί εργατικού ατυχήματος.

Συγκεκριμένα, στο εργατικό ατύχημα καθιερώνεται το σύστημα της αντικειμενικής ευθύνης του εργοδότη. Ο εργοδότης υποχρεούται, δηλαδή, να αποζημιώσει το μισθωτό ανεξάρτητα από το αν τον βαρύνει υπαιτιότητα (δόλος ή αμέλεια). Το ποσό της αποζημίωσης καθορίζεται κατ’ αποκοπή ανάλογα με την έκταση και τη διάρκεια της προκληθείσας ανικανότητας: μισθοί έξι ετών σε περίπτωση ολικής διαρκούς ανικανότητας, το εξαπλάσιο του ποσού κατά το οποίο ελαττώθηκε ή μπορεί να ελαττωθεί το ετήσιο εισόδημα από μισθό σε περίπτωση μερικής διαρκούς ανικανότητας κ.λπ. Επιπλέον, ο εργοδότης βαρύνεται με τα έξοδα περίθαλψης και νοσηλείας του παθόντος.

Σημειωτέον ότι, όταν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο του εργοδότη ή και σε μη τήρηση των προβλεπόμενων όρων ασφαλείας, ο παθών έχει το δικαίωμα αντί για την προηγούμενη αποζημίωση να ζητήσει πλήρη αποζημίωση βάσει των διατάξεων του κοινού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης και της ηθικής βλάβης. Αν εξ αντιδιαστολής υπάρχει συντρέχον πταίσμα του παθόντος εργαζομένου, υπό την έννοια της αμελούς εκ μέρους του συμπεριφοράς, δικαιολογείται μείωση της αποζημίωσης μέχρι το μισό.  Επισημαίνεται, ότι όταν ο παθών είναι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη αποζημίωσης εκτός εάν βαρύνεται αποδεδειγμένα με δόλο για το συμβάν, οπότε και υποχρεούται να καταβάλει τη διαφορά ανάμεσα στις παροχές του ΙΚΑ και το ποσό της αποζημίωσης, όπως και στο ΙΚΑ τη δαπάνη των διάφορων χορηγούμενων παροχών (π.χ. για ιατρική περίθαλψη, επίδομα ασθένειας, σύνταξη αναπηρίας).

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει το εργατικό ατύχημα τόσο στην Επιθεώρηση Εργασίας, εντός 24ωρου, όσο και στο ΙΚΑ εντός 5 ημερών. Από τούδε και εξής άρχεται και η διαδικασία απονομής των προβλεπόμενων, ασφαλιστικών παροχών του ΙΚΑ, παροχών επωφελών τόσο για τον εργαζόμενο όσο τελικώς και για τον εργοδότη.

Για περισσότερες πληροφορίες επί ζητημάτων σχετικών με εργασιακές σχέσεις επικοινωνήστε:
E: [email protected]
T: 210-6431387
F: 210-6460313