Οι ομαδικές απολύσεις προκαλούνται από διάφορους λόγους. Ο πιο συνηθισμένος είναι η κάμψη των εργασιών της επιχείρησης που οδηγεί στη μείωση του προσωπικού. Επίσης, οι ομαδικές απολύσεις μπορεί να προκληθούν από μια επιχειρησιακή οικονομοτεχνική αναδιάρθρωση, από μια συγχώνευση οικονομικών μονάδων ή από μια επιχειρηματική απόφαση για τη μεταφορά της έδρας της δραστηριότητας σε άλλον τόπο.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα υιοθέτησε την Οδηγία 75/129/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1975 περί προσέγγισης των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν στις ομαδικές απολύσεις. Σκοπός της 75/129 Οδηγίας Ε.Ο.Κ. είναι η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων σε περίπτωση ομαδικών απολύσεων. Με την Οδηγία δεν θίγεται η ελευθερία του εργοδότη να προβεί ή να μην προβεί σε ομαδικές απολύσεις, αλλά μοναδικός στόχος της είναι οι απολύσεις αυτές να πραγματοποιούνται κατόπιν διαβουλεύσεων με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και ενημερώσεως της αρμόδιας αρχής.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του Ν 1387/1983 (που μετέφερε την Οδηγία 75/129 στην ελληνική έννομη τάξη), ως ομαδικές απολύσεις θεωρούνται όσες γίνονται από επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις που απασχολούν περισσότερους από είκοσι εργαζόμενους για λόγους που δεν αφορούν στο πρόσωπο των απολυμένων και υπερβαίνουν κάθε ημερολογιακό μήνα τους 5 εργαζόμενους, αν πρόκειται για επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις που απασχολούν 20-50 άτομα και ποσοστό 2-3% του προσωπικού και μέχρι 30 άτομα, αν πρόκειται για επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις που απασχολούν πάνω από 50 εργαζόμενους.

Κατά το άρθρο 2 παρ. 2γ’ του ίδιου νόμου, όπως ίσχυε πριν από την κατάργηση του εδ. γ’ από το Ν. 2736/1999, οι διατάξεις του νόμου αυτού δεν εφαρμόζονται στους εργαζόμενους που απολύονται λόγω διακοπής των εργασιών της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης μετά από πρωτόδικη δικαστική απόφαση. Με τα άρθρα 3 και 4 του ίδιου νόμου προβλέπεται η υποχρέωση του εργοδότη πριν προχωρήσει σε ομαδικές απολύσεις, να προσέλθει σε διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, με σκοπό να διερευνηθεί η δυνατότητα αποφυγής ή μείωσης των απολύσεων και των δυσμενών συνεπειών τους. Το άρθρο 5 του ίδιου νόμου ορίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθεί για την πραγματοποίηση των ομαδικών απολύσεων όπου στην παράγραφο 5 αυτού ορίζει: «Σε ομαδικές απολύσεις που προκαλούνται από τη διακοπή της δραστηριότητας της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης, κατόπιν δικαστικής αποφάσεως, δεν εφαρμόζονται οι παράγραφοι 1,2,3 και 4 του παρόντος».

Στο άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 15 παρ. 1 του ανωτέρω Ν 2736/1999 παρ. 5 η οποία τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 του Ν 2874/2000: «Σε ομαδικές απολύσεις, που προκαλούνται από τη διακοπή της δραστηριότητας της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης κατόπιν δικαστικής απόφασης, δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου». Με τον πιο πάνω Ν 1387/1983 έγινε προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 75/129/ΕΟΚ, η οποία τροποποιήθηκε με τη νεότερη Οδηγία 92/56/ΕΟΚ και στη συνέχεια η Οδηγία 98/59/ΕΚ κωδικοποίησε σε ένα ενιαίο κείμενο το περιεχόμενο των δύο προηγούμενων Οδηγιών, οι δε τροποποιήσεις που επέφερε η τελευταία μεταφέρθηκαν στην ελληνική έννομη τάξη με τους νόμους 2736/1999 και 2874/2000.

Μόνο σε μια περίπτωση δεν έχει εφαρμογή η διαδικασία ομαδικών απολύσεων: Όταν οι απολύσεις αυτές γίνονται «λόγω διακοπής των εργασιών της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης, κατόπιν πρωτόδικης δικαστικής απόφασης». Το τελευταίο μπορεί να συμβεί λ.χ. στην περίπτωση πτωχεύσεως ή λύσεως της επιχειρήσεως με δικαστική απόφαση. Επομένως, είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι από τις διατάξεις του ισχύοντος εθνικού δικαίου δεν προβλέπεται η προηγούμενη έκδοση δικαστικής αποφάσεως στην περίπτωση οριστικής διακοπής της λειτουργίας επιχειρήσεως ή εκμεταλλεύσεως που αποφασίζεται οικειοθελώς από τον εργοδότη.

Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 1 παρ. 2 στοιχ. δ της εν λόγω Οδηγίας δεν δικαιολογεί τη μη εφαρμογή αυτής στην πιο πάνω περίπτωση (απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 7ης Σεπτεμβρίου 2006 στις υποθέσεις C-187/2005 έως C-190/2005, ολ.Α.Π. 39/2007, Α.Π. 1067/2010). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν 1387/1983 ομαδικές απολύσεις που γίνονται κατά παράβαση του νόμου αυτού είναι άκυρες.

Για περισσότερες πληροφορίες επί ζητημάτων σχετικών με εργασιακές σχέσεις επικοινωνήστε:
E: [email protected]
T: 210-6431387
F: 210-6460313