Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μείζονα πρόκληση για τα συνταξιοδοτικά συστήματα σε όλα τα κράτη-μέλη. Αν οι γυναίκες και οι άνδρες δεν παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην απασχόληση και δεν αποταμιεύουν περισσότερα χρήματα για τη συνταξιοδότησή τους, δεν είναι δυνατόν να παρασχεθεί εγγύηση για την επάρκεια των συντάξεων.

Έως το 2060, προβλέπεται ότι το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση θα αυξηθεί κατά 7,9 έτη για τους άνδρες και κατά 6,5 έτη για τις γυναίκες, σε σύγκριση με το 2010.

Η Λευκή Βίβλος, την οποία εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 16-02-2012, αντανακλά αυτές τις κοινές ανησυχίες σχετικά με τα προβλήματα των συνταξιοδοτικών μας συστημάτων και καθορίζει μια ατζέντα, προκειμένου οι συντάξεις να καταστούν επαρκείς και βιώσιμες μακροπρόθεσμα, δημιουργώντας τις συνθήκες για ένα υψηλό επίπεδο συμμετοχής των γυναικών και των ανδρών στο εργατικό δυναμικό σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους και για ενίσχυση των ευκαιριών για τη δημιουργία ασφαλούς επικουρικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Η σταδιακή κατάργηση των προγραμμάτων πρόωρης συνταξιοδότησης και η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης πρέπει, κατά το περιεχόμενο της Λευκής Βίβλου, να συνοδεύονται από μέτρα που επιτρέπουν στα άτομα να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην αγορά εργασίας, μέσω κατάλληλων μέτρων σε θέματα υγείας, χώρου εργασίας και απασχόλησης.

Ελλείψει αυτών, οι επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά θα μπορούσαν να είναι πολύ λιγότερο ευνοϊκές, εάν αυτές οι μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στις ηλικίες συνταξιοδότησης οδηγήσουν σε αύξηση του αριθμού των ατόμων που εξαρτώνται από άλλα είδη παροχών (π.χ. επιδόματα ανεργίας, αναπηρίας, κοινωνικές παροχές).

Ο πραγματικός διάλογος στα κράτη-μέλη, στον οποίο συμμετέχουν οι κυβερνήσεις, οι κοινωνικοί εταίροι και άλλοι ενδιαφερόμενοι με στόχο την επίτευξη συναίνεσης σχετικά με τις πολιτικές που δημιουργούν ευκαιρίες εργασίας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν αλληλεγγύη για εκείνους που δεν είναι σε θέση να το πράξουν, θα έχει ουσιαστική σημασία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η μελλοντική επάρκεια και η βιωσιμότητα των συντάξεων.

Θα είναι επίσης σημαντικό να εξηγείται ότι, καθώς αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, η εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι θα απολαμβάνουν λιγότερα έτη συνταξιοδότησης. Ένας συντελεστής με μεγάλη σημασία είναι η κατάσταση της υγείας των ατόμων που πλησιάζουν στην ηλικία συνταξιοδότησης, δεδομένου ότι επηρεάζει την ικανότητα και την προθυμία των ατόμων να συνεχίσουν να εργάζονται.

Η επένδυση στην πρόληψη των ασθενειών, στην προώθηση της υγιούς και ενεργού γήρανσης και σε οικονομικά αποδοτικότερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης είναι σημαντική για τη διατήρηση και τη μεγιστοποίηση ενός υγιούς και παραγωγικού εργατικού δυναμικού, ικανού να εξακολουθήσει να εργάζεται σε μεγαλύτερη ηλικία.

Αυτό με τη σειρά του θα βοηθήσει στη μείωση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων που οφείλονται σε ασθένειες, θα συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής των ατόμων άνω των 55 ετών στο εργατικό δυναμικό, ενώ θα ελαφρύνει κάπως τις πιέσεις που ασκούνται στις συντάξεις.

Στα περαιτέρω μέτρα περιλαμβάνονται:
α. η αναθεώρηση των μη αιτιολογημένων υποχρεωτικών ηλικιών συνταξιοδότησης,
β. η προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία,
γ. η παροχή πρόσβασης στη διά βίου μάθηση,
δ. η προσαρμογή των τόπων εργασίας στις ανάγκες των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και
ε. η ανάπτυξη ευκαιριών για ελαστικές εργασιακές ρυθμίσεις. Υπάρχουν περιθώρια για την ανάπτυξη θέσεων εργασίας «δεύτερης σταδιοδρομίας» και «τέλους της σταδιοδρομίας».

Η εξάλειψη των αντικινήτρων για την απασχόληση και η εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για τις γυναίκες και τους άνδρες θα είναι επίσης σημαντική για τα συστήματα φορολογίας-παροχών και για τα συστήματα αμοιβών.

Με δεδομένη την ύπαρξη σημαντικών διαφορών στα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών και των ανδρών 55-64 ετών, όλες οι πρωτοβουλίες θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις πτυχές του φύλου, όσον αφορά την εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και την ενεργό γήρανση, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που διευκολύνουν το συνδυασμό της εργασίας και των ευθυνών φροντίδας μελών της οικογένειας και μειώνουν τη διαφορά μεταξύ των φύλων στην απασχόληση και τις αμοιβές.

Για περισσότερες πληροφορίες επί ζητημάτων σχετικών με εργασιακές σχέσεις επικοινωνήστε: E: [email protected], T: 210-6431387, F: 210-6460313.