Αναφέρομαι σε ένα βιβλίο που παρέμεινε στη λίστα των «ευπώλητων» των «New York Times» για ενάμισι χρόνο, που πούλησε πάνω από 5.000.000 αντίτυπα παγκοσμίως, σε περισσότερες από 30 χώρες και που εισάγει δυναμικά την έννοια της «συναισθηματικής νοημοσύνης».

Για αρκετά χρόνια η νοημοσύνη σχετιζόταν με τον παραδοσιακό ορισμό της ευφυΐας και μετριόταν με τον γνωστό σε όλους μας δείκτη διανοητικής νοημοσύνης IQ. Τις τελευταίες δεκαετίες ο επιχειρηματικός κόσμος άρχισε ν’αναγνωρίζει ότι το συναίσθημα μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία μιας επιχείρησης. Σήμερα μιλάμε πια για συναισθηματική νοημοσύνη – EQ. Τι είναι συναισθηματική νοημοσύνη; Γιατί είναι πιο σημαντική από το IQ; Με ποιο τρόπο συμβάλλει στην προσωπική και επαγγελματική μας επιτυχία;

Είναι μερικά από τα ερωτήματα που απαντώνται στο βιβλίο «η συναισθηματική νοημοσύνη, Γιατί το EQ είναι πιο σημαντικό από το IQ», του Daniel Goleman, Ph.D. του Πανεπιστημίου του Harvard, με διπλή ιδιότητα του ψυχολόγου και του δημοσιογράφου. Ο D. Goleman χρησιμοποιώντας ευρήματα από συστηματικές κλινικές μελέτες, προσδιορίζει τους παράγοντες που κάνουν κάποιους ανθρώπους να πετυχαίνουν και κάποιους να αποτυγχάνουν στη ζωή τους. Αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν μια διαφορετική ευφυΐα που δεν είναι άλλη από την συναισθηματική νοημοσύνη. Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζει κάποιος τα δικά του συναισθήματα, να τα κατανοεί και να τα ελέγχει.

Είναι επίσης, η ικανότητα να αναγνωρίζει και να κατανοεί τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω του και να μπορεί να χειρίζεται αποτελεσματικά τόσο τα δικά του συναισθήματα όσο και τις διαπροσωπικές του σχέσεις. Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει αυτοεπίγνωση και έλεγχο των παρορμήσεων, επιμονή, ζήλο και αυτοενεργοποίηση, ενσυναίσθηση και κοινωνική προσαρμοστικότητα. Αυτές, σύμφωνα με τον D. Goleman, είναι οι δεξιότητες των ανθρώπων που διαπρέπουν στη ζωή, που οικοδομούν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις, που διακρίνονται στον χώρο της εργασίας τους.

Συγκεκριμένα στον εργασιακό χώρο, η διάκριση από τα χαμηλότερα μέχρι τα υψηλότερα κλιμάκια της εργασιακής εμπειρίας δεν επιτυγχάνεται μόνο με τις εξειδικευμένες σπουδές, την τεχνική εξειδίκευση, τον δείκτη νοημοσύνης, αλλά κυρίως με την Συναισθηματική Νοημοσύνη.

O D. Goleman ισχυρίζεται ότι ένα άτομο με μέτριο IQ και υψηλό EQ μπορεί να είναι περισσότερο πετυχημένο από ένα ιδιαίτερα ευφυές άτομο. Ο D. Goleman, περνά εύστοχα το μήνυμα ότι η συναισθηματική νοημοσύνη δεν είναι ένα θείο δώρο, αλλά μπορεί ν’ αναπτυχθεί, να διδαχθεί και να εξελίσσεται αδιάκοπα. Στις σελίδες του βιβλίου αυτού, πιστεύω ότι ο καθένας μπορεί να ανακαλύψει, να προσθέσει ή να επιβεβαιώσει την δική του εμπειρία και όπου κρίνει να επαναπροσδιορίσει τη συμπεριφορά του και τη στάση του στη ζωή τόσο την επαγγελματική όσο και την κοινωνική γενικότερα.

Επιλέγω να κλείσω την αναφορά μου στο βιβλίο αυτό με ένα απόσπασμα του Αριστοτέλη (Ηθικά Νικομάχεια) με το οποίο προλογίζει το βιβλίο του ο D. Goleman: «Ο καθένας μπορεί να θυμώσει – αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσει κανείς με το σωστό άτομο, στο σωστό βαθμό και στη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με το σωστό τρόπο – αυτό δεν είναι εύκολο».

Daniel Goleman, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σελ. 462