Τα οικονομικά αποτελούν μία γνωστική περιοχή, την οποία κανείς πλέον δεν μπορεί να αγνοήσει καθώς έμμεσα ή άμεσα όλους μας αφορά. Ειδικά για τα στελέχη κάθε τομέα μίας επιχείρησης, η γνώση των οικονομικών, αποτελεί βασικό προσόν, πόσο μάλλον σήμερα που το θέμα καταλαμβάνει κυρίαρχη θέση στην ατζέντα των μάνατζερ. Η επαγγελματική εξειδίκευση που ένας εργαζόμενος διαθέτει σε ένα συγκεκριμένο τομέα δεν είναι πάντα αρκετή. Συχνά καλείται να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε διάφορες καταστάσεις και να ανταπεξέλθει σε πολλαπλούς ρόλους στους κόλπους μίας εταιρείας καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών.

Άλλωστε τα στελέχη που διαθέτουν ποικιλία προσόντων και επιδεικνύουν ικανότητες και γνώσεις που δεν άπτονται μίας μόνο λειτουργίας, θεωρούνται περιζήτητα από τις επιχειρήσεις.

Έτσι, εκτός από προσωπικές ικανότητες, όπως στρατηγικής σκέψης, λήψης αποφάσεων και πρωτοβουλιών αλλά και επικοινωνιακές δεξιότητες που χρειάζεται ένα στέλεχος να διαθέτει, κρίνεται απαραίτητο να κατέχει ένα ευρύ φάσμα γνώσεων. Ειδικά σε μία αγορά εργασίας που χαρακτηρίζεται από ανταγωνισμό, τα σύγχρονα στελέχη, ανεξάρτητα από την ειδικότητα και τον τομέα στον οποίο απασχολούνται, δεν είναι αρκετό να ανταποκρίνονται στα τυπικά μόνο προσόντα αλλά πρέπει να διαθέτουν κυρίως ουσιαστικά.

Επιπλέον, είναι γενικά αποδεκτό ότι για να λειτουργήσει μία επιχείρηση αποτελεσματικά, σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, οι βασικοί «παίκτες» δεν πρέπει να κινούνται ανεξάρτητα αλλά να λειτουργούν ομαδικά και χωρίς όρια στους τομείς δράσης τους. Ειδικά οι γνώσεις που αφορούν σε οικονομικά θέματα, μπορούν να χαρακτηριστούν ως ο συνδετικός κρίκος μεταξύ όλων των κλάδων μίας επιχείρησης, καθώς αυτά αποτελούν την κινητήρια δύναμη κάθε οργανισμού.

Γνώσεις και επιμόρφωση στελεχών
Η επαγγελματική εξειδίκευση σε ακαδημαϊκό επίπεδο (σε πτυχιακό ή ακόμα και μεταπτυχιακό επίπεδο) θεωρείται πλέον δεδομένη σχεδόν για όλους τους τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Οι πανεπιστημιακές σχολές ωστόσο, σε μεγάλο βαθμό, εστιάζουν κυρίως στην καλλιέργεια συγκεκριμένων ικανοτήτων σε έναν επαγγελματικό τομέα, υστερώντας στην ανάπτυξη άλλων, γενικότερων γνώσεων και προσόντων.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση, εντούτοις, έχει εντείνει την ανάγκη οι πολίτες να έχουν στοιχειώδεις γνώσεις οικονομικών προκειμένου να κατανοήσουν τη λειτουργία του χρηματοοικονομικού συστήματος. Σύμφωνα με έρευνα του The Co-Operative Child Trust Funds, πολλά λύκεια στη Βρετανία έχουν ήδη εντάξει στη διδακτική τους ύλη μαθήματα για την πιστωτική συρρίκνωση, ενώ οι σχεδόν τα δύο τρίτα των Βρετανών γονέων, πιστεύουν ότι το σχολείο πρέπει να εντάξει περισσότερα μαθήματα οικονομικών στο πρόγραμμά του. Η αναγκαιότητα αυτή είναι κατανοητή, δεδομένης όχι μόνο της κρίσης που έχει υποστεί το οικονομικό σύστημα αλλά και του ότι όλοι μας καθημερινά, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ασχολούμαστε με οικονομικά.

Οι εργαζόμενοι, προκειμένου να παραμένουν ανταγωνιστικοί, επιδιώκουν να διευρύνουν τις γνώσεις και δεξιότητές τους, είτε ενισχύοντας το πρώτο τους πτυχίο με έναν μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (όσοι δεν διαθέτουν ήδη), είτε με την τακτική παρακολούθηση σεμιναρίων επάνω σε διαφορετικές ενότητες.

Η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και η πληροφορική, θεωρούνται ισχυρά όπλα για αυτόν που τα κατέχει ενώ η εξοικείωση με τα οικονομικά κρίνεται απαραίτητη για αυτούς που απασχολούνται σε μία επιχείρηση, ειδικά σε μία εποχή οικονομικής κρίσης. Ανεξάρτητα από το αν κάποιος ανήκει στο τμήμα marketing μίας εταιρείας, στις δημόσιες σχέσεις ή τις πωλήσεις, μπορεί συχνά να βρεθεί αντιμέτωπος με οικονομικούς όρους. Έτσι, οι βασικές γνώσεις πάνω στο συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο είναι χρήσιμες για όλους και όχι μόνο για τους οικονομολόγους και τα ανώτατα στελέχη.


Εκπαίδευση οικονομικών σε μη οικονομικούς
Αρκετά είναι τα κολέγια και τα εκπαιδευτικά κέντρα που πραγματοποιούν σεμινάρια στα οικονομικά και τη λογιστική για μη οικονομικά στελέχη. Τα σεμινάρια οικονομικών για μη οικονομικούς, απευθύνονται σε στελέχη οποιουδήποτε κλάδου και τομέα επιχείρησης που χρειάζονται να αποκτήσουν μία γενικότερη οικονομική κατάρτιση. Τα μεσαία και τα ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων είναι συνήθως τα άτομα για τα οποία οι βασικές γνώσεις οικονομικών θεωρούνται απαραίτητες για την επαγγελματική τους επιβίωση αλλά και αυτά που ενδιαφέρονται περισσότερο να κατανοήσουν την αναγκαιότητα της χρήσης και εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου χρηματοοικονομικού σχεδιασμού στη σύγχρονη επιχείρηση.

Ο σκοπός των σεμιναρίων αυτών είναι η παροχή βασικών οικονομικών γνώσεων, μέσα σε ένα συγκεκριμένο αριθμό ωρών που θα καταστήσουν τα στελέχη ικανά να αντιλαμβάνονται καλύτερα την οικονομική λειτουργία της επιχείρησης στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες σε αυτά τα σεμινάρια, εξοικειώνονται με οικονομικές έννοιες και όρους με τους οποίους έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι στο επαγγελματικό τους περιβάλλον.

Κατά τη διάρκεια των σεμιναρίων, παρουσιάζονται βασικά εργαλεία αξιολόγησης και ανάλυσης των οικονομικών στοιχείων, τα οποία χρησιμοποιούνται στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων. Οι θεωρητικές γνώσεις που προσφέρονται σε συνδυασμό με εφαρμογές, παραδείγματα και case studies δίνει τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να αναπτύξουν αναλυτική σκέψη και, λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες παραμέτρους, να μπορούν να παρακολουθούν την εφαρμογή ενός χρηματοοικονομικού σχεδιασμού και να είναι σε θέση να παρεμβαίνουν όποτε κρίνεται απαραίτητο.

Τα σεμινάρια αυτά είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να συμμετέχουν τόσο όσοι διαθέτουν κάποιες βασικές γνώσεις οικονομικών όσο και αυτοί που κομψά θα χαρακτηρίζονταν «αρχάριοι». Επιπλέον, συχνά προσφέρονται και για ενδοεπιχειρησιακή εκπαίδευση. Σε αυτή την περίπτωση, τα προγράμματα σχεδιάζονται βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αναγκών της επιχείρησης.

Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της γνώσης
Το στέλεχος που είναι εξοικειωμένο με το αντικείμενο των οικονομικών και είναι σε θέση να αναλύει οικονομικά στοιχεία και δεδομένα, μπορεί πιο εύκολα να λάβει διάφορες αποφάσεις για την ορθή λειτουργία της επιχείρησης. Οι αποφάσεις αυτές μπορεί να αφορούν στην αποτελεσματική κατανομή των πόρων που χρησιμοποιούνται από την επιχείρηση, τις οικονομικές αναφορές, την κατάρτιση αλλά και κατανόηση των προϋπολογισμών και ισολογισμών ή ακόμα και την επιλογή κεφαλαίων για επένδυση κτλ.

Επιπλέον, ο επαγγελματίας που διαθέτει γνώσεις σε συγκεκριμένες οικονομικές έννοιες και όρους, μπορεί να προσδιορίζει την οικονομική θέση της επιχείρησης, τους κινδύνους που αντιμετωπίζει αλλά και τη δυναμική και τους διαθέσιμους πόρους της. Ακόμα, τα στελέχη που διαθέτουν μία βασική οικονομική κατάρτιση μπορούν να επικοινωνήσουν πιο αποτελεσματικά και σε επαγγελματική βάση με συναδέλφους και συνεργάτες τόσο για θέματα που αφορούν την επιχείρηση όσο και για τη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά.


Η σχέση του HR με τα οικονομικά
Το ανθρώπινο δυναμικό χαρακτηρίζεται ως η «καρδιά» μίας επιχείρησης. Τα οικονομικά ωστόσο αποτελούν το «αίμα» που είναι απαραίτητο να κυλά προκειμένου ο οργανισμός να λειτουργεί απρόσκοπτα.

Προκειμένου τα στελέχη του Ανθρώπινου Δυναμικού να λειτουργούν αποτελεσματικά και να είναι σε θέση να επηρεάζουν την επιχείρηση, πρέπει να γνωρίζουν πώς λειτουργεί μία επιχείρηση και από οικονομικής άποψης. Να μπορούν δηλαδή να κατανοούν και να εφαρμόζουν βασικές αρχές οικονομικών και λογιστικών, όπως οικονομικές αναφορές και αναλύσεις, κατάρτιση προϋπολογισμών, προγραμματισμούς και προβλέψεις αλλά και να γνωρίζουν πώς γίνεται η διαχείριση των οικονομικών για τη λήψη αποφάσεων, τη διαχείριση κινδύνων, τη βιώσιμη ροή αγαθών και υπηρεσιών, την αμοιβή στελεχών και εργαζομένων κτλ.

Τα πρόσφατα γεγονότα που διαδραματίζονται στην οικονομία και τις οικονομικές αγορές άλλωστε, έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους εργαζόμενους. Και τούτο διότι οι επιχειρήσεις, επηρεασμένες από την οικονομική ύφεση που επικρατεί στην αγορά, φαίνεται να αντιμετωπίζουν πολύ συγκρατημένα όλα τα ζητήματα αποφάσεων που αφορούν σε ανθρώπινο δυναμικό, αποδοχές και επιπλέον παροχές. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις μάλιστα όπου οι απολύσεις και οι περικοπές ή το πάγωμα των μισθών αποτέλεσαν ορισμένα από τα μέτρα που ελήφθησαν από τις επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Και σ’ αυτές τις καταστάσεις, τα στελέχη του HR κλήθηκαν να αναλάβουν τον άχαρο ρόλο της ανακοίνωσής τους στους εργαζόμενους. Διαθέτοντας οικονομικές γνώσεις, μπορούν πιο εύκολα να κατανοήσουν τις ανάγκες που προκύπτουν σε περιπτώσεις κρίσης, να δικαιολογούν τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τη διοίκηση αλλά και να είναι σε θέση να προτείνουν μέτρα και λύσεις.

Επιπλέον, καθώς τα στελέχη του HR είναι αυτά που αποφασίζουν για την εκπαίδευση και τα προγράμματα κατάρτισης των εργαζομένων, καλούνται να υπολογίσουν και την απόδοση στην εκπαίδευση (ROI). Χρειάζεται δηλαδή να μπορούν να αναφέρουν, να αναλύουν και να δικαιολογούν με συγκεκριμένα και απόλυτα προσδιορισμένα στοιχεία γιατί επιλέχθηκε (ή όχι) μία επένδυση και ποιο θα είναι το όφελος που θα φέρει στην επιχείρηση ή η ζημιά στην αντίθετη περίπτωση.