Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, λόγω κυρίως της χαμηλής μόρφωσης που διέθεταν οι εργαζόμενοι, κυριαρχούσε η πεποίθηση ότι σωστός προϊστάμενος είναι αυτός που διοικεί με σκληρή συμπεριφορά και αυταρχικό τρόπο, χρησιμοποιώντας τους εργαζομένους του αποκλειστικά σαν μέσα παραγωγής.

Το τρίπτυχο της παραδοσιακής αυταρχικής διοίκησης ήταν: σχεδιασμός, οργάνωση και έλεγχος. Η εικόνα αυτή άλλαξε σταδιακά τον 20ο αιώνα αφού μια απομονωμένη ηγεσία αδυνατούσε να κατανοήσει πλήρως την «πραγματικότητα». Από την άλλη οι εργαζόμενοι με την πάροδο των ετών, και κυρίως χάρη στη μόρφωση και τις γνώσεις που αποκτούσαν, διαφοροποίησαν τη θεώρησή τους και απαίτησαν να μην αντιμετωπίζονται μόνο σαν παραγωγικοί πόροι. Φυσικό επακόλουθο ήταν η αναθεώρηση των αρχών διοίκησης διαπιστώνοντας οι προϊστάμενοι, ότι δεν επαρκούσε μόνο η διοίκηση, οπότε αναγκαστικά τέθηκαν θέματα ηγεσίας.

Το σημερινό παγκόσμιο περιβάλλον των επιχειρήσεων είναι πολύ πιο δύσκολο από ότι στο παρελθόν. Είναι πολύ πιο αβέβαιο και απρόβλεπτο, πιο απαιτητικό, πιο ανταγωνιστικό και πιο δυναμικό, αφού οι ρυθμοί των αλλαγών είναι εκρηκτικοί με επακόλουθο ο ρόλος του ηγέτη να γίνεται πιο επιτακτικός. Για τις επιχειρήσεις, η ηγεσία αποτελεί παράγοντα κλειδί, αφού προσδιορίζει το βαθμό αξιοποίησης της δυναμικότητας των εργαζομένων και κατά συνέπεια την ανάπτυξή τους, καθώς και τη συνολική απο-τελεσματικότητα του οργανισμού.

Το βιβλίο κατευθύνει τον αναγνώστη στα χαρακτηριστικά, τις δεξιότητες και τις συμπεριφορές του ηγέτη όπως επίσης στις δεξιότητες άσκησης ηγεσίας στον εργασιακό χώρο. Ο αναγνώστης διαπιστώνει ότι ο συγγραφέας στα 15 κεφάλαια προσεγγίζει τα θέματα αυτά, με τέτοια λεπτομέρεια, ώστε αφ’ ενός μεν δεν του αφήνει κενά, αφ’ ετέρου τον κατευθύνει με τις δραστηριότητες στο τέλος κάθε κεφαλαίου ώστε να κατανοήσει τις ενότητές του. Ενδεικτικά αναφέρω μερικά από πολλά και ενδιαφέροντα ζητήματα που αναπτύσσονται στο βιβλίο, όπως:

Ποιος εργαζόμενος κατά τη διάρκεια της καριέρας του δεν αναρωτιέται για τη διαδικασία μετάδοσης των εντολών και οδηγιών, την ανάλυση των χαρακτηριστικών που διέπουν την ανάθεση καθηκόντων, την αναζήτηση των δυνάμεων που συνιστούν την επιρροή του ηγέτη, την αναγνώριση των βασικών χαρακτηριστικών και δεξιοτήτων που συγκροτούν την χαρισματική και ηθική δύναμη του ατόμου ή την αντίληψη της σημασίας της μη λεκτικής συμπεριφοράς.

Είναι γνωστό σε όλους ότι ο ηγέτης δεν γεννιέται αλλά γίνεται με συνεχή εξάσκηση και μελέτη. Ο Μιχάλης Γιαννουλέας, με τον επιστημονικό τρόπο που αναπτύσσει το θέμα αλλά και τον τρόπο που παρουσιάζει κάθε ένα κεφάλαιο, βοηθάει ώστε το πιο δύσκολο μέρος, αυτό της μελέτης, να προσεγγίζεται με ευκολία από τον αναγνώστη αφού η περίληψη στην αρχή κάθε κεφαλαίου αλλά και οι σημειώσεις στο άκρο της σελίδας (μου θυμίζουν τις σημειώσεις μου επί των συγγραμμάτων στα φοιτητικά μου χρόνια) βοηθούν ώστε ο εργαζόμενος εύκολα να βρίσκει απαντήσεις στα ερωτήματα που θα προκύπτουν κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του.

Μιχάλης Π. Γιαννουλέας, Εκδόσεις Πεδίο, σελ. 172