Το μάθημα Management Acts: A Theatrical Integration εισήχθη πρόσφατα ως διπλό ανακεφαλαιωτικό μάθημα στο τέλος του προγράμματος ΜΒΑ του ALBA Graduate Business School, με πρωτοβουλία του Δρ. Νικολάου Μυλωνόπουλου, Αντιπρύτανη Ακαδημαϊκών Προγραμμάτων και Αναπληρωτή Καθηγητή Πληροφοριακών Συστημάτων. Προσφέρεται σε συνεργασία με το Frances Rich School of Fine and Performing Arts του DEREE College. Το μάθημα σχεδιάστηκε και διδάσκεται από τις καθηγήτριες Όλγα Επιτροπάκη, κάτοχο της επώνυμης ακαδημαϊκής έδρας «Σταύρος Κωστόπουλος» στην Ανάπτυξη και Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού (ALBA), Κατερίνα Νικολοπούλου, καθηγήτρια Θεάτρου και Διευθύντρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών (DEREE) και Ana Sanchez-Colberg, καθηγήτρια Χορού (DEREE).

HR PROFESSIONAL: Τι θέση έχει ένα μάθημα θεάτρου στο πρόγραμμα ΜΒΑ;

Νικόλαος Μυλωνόπουλος: Αποστολή του ALBA είναι να εκπαιδεύουμε στελέχη που θα διακρίνονται από υπευθυνότητα, ευρύτητα οριζόντων, και τις δεξιότητες να κινητοποιούν άλλους στην επιδίωξη όχι μόνο των οικονομικών στόχων της εταιρείας, αλλά και του γενικότερου καλού στην κοινωνία. Το μάθημα Management Acts αποτελεί την κορωνίδα σειράς μαθημάτων στην ηθική, τη φιλοσοφία, την ηγεσία και τη δημιουργικότητα που προϋπάρχουν στο πρόγραμμα ΜΒΑ. Επίσης, το μάθημα αυτό ταιριάζει περισσότερο -σε σχέση με το παραδοσιακό Field Consulting Project που είναι ακόμα διαθέσιμο- στο προφίλ των φοιτητών ΜΒΑ του ALBA, που έχουν κατά μέσο όρο 7 έτη εργασιακής εμπειρίας όταν εγγράφονται.

Όλγα Επιτροπάκη: Αν και φαινομενικά το θέατρο και το μάνατζεντ μοιάζουν όροι ασύμβατοι – το θέατρο είναι «τέχνη» και το μάνατζμεντ «πράξις» – μια διεισδυτική ματιά αποκαλύπτει πολλά κοινά σημεία. Το μάθημα Management Acts εστιάζει σε δύο βασικούς άξονες: α. στο μάνατζμεντ ως ρόλο που καλείται ένα στέλεχος να «παίξει» με χαρισματικότητα και αυθεντικότητα και β. στο θέατρο ως οργανωσιακό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από συνεργατικές προκλήσεις, ριζική δημιουργικότητα και εμπνευσμένη ηγεσία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο ρόλο του σκηνοθέτη ως ηγέτη.
Κατερίνα Νικολοπούλου: Το θέατρο όπως και το μάνατζμεντ στηρίζεται στη συνεργασία. Η προετοιμασία μιας παράστασης προϋποθέτει ανθρώπους με συμπληρωματικές ικανότητες. Κύριο συστατικό είναι η φαντασία. Από το σκηνοθέτη που φαντάζεται το έργο στην ολότητα του και επικοινωνεί αυτό το όραμα, μέχρι τους σχεδιαστές φωτισμού που φαντάζονται τα χρώματα και τις σκιές που περιβάλλουν τους χαρακτήρες. Άλλο σημαντικό συστατικό η τόλμη και η έλλειψη φόβου αποτυχίας. Και πάνω από όλα, η ανάγκη για εμψύχωση και δημιουργία κλίματος ασφάλειας στο κατά βάση ανασφαλές περιβάλλον του θεάτρου.

Ana Sanchez-Colberg: Το ανθρώπινο δυναμικό στις επιχειρήσεις δεν είναι ένας αναλώσιμος πόρος. Είναι παράγοντας δημιουργίας, η πηγή της δράσης. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό τα στελέχη να έχουν συνείδηση και γνώση του πως ο τρόπος με τον οποίο δρουν – και όχι μόνο το αποτέλεσμα – επηρεάζει καθοριστικά τη λειτουργία του οργανισμού συνολικά και την επίτευξη των επιδιώξεών του. Το θέατρο δίνει αυτή τη δυνατότητα αυτοστοχασμού.

HR PROFESSIONAL: Τι καλούνται να κάνουν στο μάθημα αυτό τα στελέχη-φοιτητές του ΜΒΑ και πώς ανταποκρίνονται;

Όλγα Επιτροπάκη: Οι φοιτητές μας καλούνται: (α) να εξασκηθούν σε τεχνικές ηθοποιίας και σκηνοθεσίας και να αναλύσουν θέματα μάνατζμεντ μέσα σε θεατρικά κείμενα, και (β) να δουν τα διλήμματα που εκείνοι αντιμετωπίζουν στην εργασία τους μέσα από τη θεατρική οπτική, ως «δραματοποιημένες καταστάσεις». Μια τέτοια διαδικασία αναδεικνύει λεπτές αποχρώσεις της καθημερινής πρακτικής του μάνατζμεντ και οξύνει τη δυνατότητα αυτο-παρατήρησης. Η ανταπόκριση των φοιτητών μας ήταν συγκλονιστική. Δόθηκαν με όλο τους το «είναι» στο μάθημα, έγραψαν κείμενα, σκηνοθέτησαν, έπαιξαν και αφιέρωσαν πολλές ώρες στις πρόβες.

Κατερίνα Νικολοπούλου: Οι φοιτητές μας ήρθαν σε επαφή με διαφορετικές θεατρικές φόρμες και φιλοσοφίες και πήραν πρακτικές γνώσεις, τεχνικές και εργαλεία. Ταυτόχρονα, δοκίμασαν τα όρια τους και ξεπέρασαν τον εαυτό τους, συνεργάστηκαν αποτελεσματικά και έλυσαν όλα τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, δημιουργικά, με τόλμη και πάθος στο άγνωστο, απαιτητικό και ανασφαλές περιβάλλον του θεάτρου.

Ana Sanchez-Colberg: Οι φοιτητές ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις του μαθήματος, όχι εν κενώ, αλλά παράλληλα και μέσα από τις απαιτήσεις της εργασίας τους. Έπρεπε να κατακτήσουν τις νέες δεξιότητες και να τις κατανοήσουν σε σχέση με τους εργασιακούς τους ρόλους στις επιχειρήσεις. Η δική μας δουλειά συνίσταται στο να δίνουμε ερεθίσματα και εργαλεία στους φοιτητές με τα οποία οι ίδιοι θα εκφράσουν εκ νέου τους ρόλους τους.

Νικόλαος Μυλωνόπουλος: Στο τέλος ενός απαιτητικού προγράμματος ΜΒΑ οι φοιτητές ρίχτηκαν με απροσδόκητη ζέση στη προετοιμασία των τελικών παραστάσεων, και αυτό φάνηκε στο εξαιρετικό αποτέλεσμα. Εκτός των άλλων, το μάθημα αποτέλεσε μια ενθουσιώδη γιορτή στο κλείσιμο του προγράμματος.

HR PROFESSIONAL: Πώς ακριβώς γίνεται καλύτερο στη δουλειά του ένα στέλεχος επιχειρήσεων μέσα από το θέατρο;

Όλγα Επιτροπάκη: Σημαντικός κοινός τόπος στο θέατρο και στη διοίκηση επιχειρήσεων είναι η διαχείριση του παράδοξου και των αντιφάσεων: δημιουργικότητα αλλά και οικονομική επιτυχία, ξεκάθαρο όραμα αλλά και ενδυνάμωση των ανθρώπων, ατομική αριστεία αλλά και άψογη συνεργασία. Το θέατρο δίνει τη δυνατότητα να βιώσει κάποιος αυτές τις αντιφάσεις μέσα σ’ ένα μη απειλητικό περιβάλλον. Αποτελεί ρεαλιστική άσκηση παραδοξολογικής (paradoxical) και αμφιδέξιας (ambidextrous) ηγεσίας καθώς και διαμόρφωσης ανθεκτικών ομάδων σε συνθήκες κρίσης.

Ana Sanchez-Colberg: Δεν είναι σκοπός του μαθήματος να γίνουν τα επιχειρηματικά στελέχη ηθοποιοί ή σκηνοθέτες. Σκοπός μας είναι να αποκτήσουν πρόσβαση και να εμπεδώσουν την ουσία των εκφραστικών μεθόδων, με το λόγο και το σώμα στον χώρο. Αυτό ήταν μια πρόκληση τόσο για τους φοιτητές όσο και για εμάς.

Κατερίνα Νικολοπούλου: Μέσα από τη βιωματική μάθηση μέσων και τεχνικών μπορεί κάποιος να αποκτήσει καλύτερη αίσθηση για τις δικές του εκφραστικές ικανότητες και δυνατότητες άσκησης επιρροής μέσα από την αποτελεσματική χρήση της γλώσσας και της στάσης σώματος. Επίσης, μέσα από τη συνεργασία και την επίλυση δημιουργικών διαφωνιών σε πιεστικούς χρόνους ενισχύεται η ομαδικότητα και η διαχείριση συγκρούσεων.

Νικόλαος Μυλωνόπουλος: Η θεωρητική ανάλυση των διλημμάτων και των συμβιβασμών που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις δεν αρκεί για να βελτιωθούν οι συμπεριφορές των στελεχών. Μέσα από το θέατρο οι φοιτητές βιώνουν όχι μόνο γνωστικά διλήμματα αλλά και τα συναισθηματικά αδιέξοδα που προκύπτουν συχνά στη λήψη αποφάσεων. Έτσι, προετοιμάζονται καλύτερα για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων στην εργασία τους.