Ανάμεσα σε δεκάδες επιλογές εκπαίδευσης για το ανθρώπινο δυναμικό συγκαταλέγεται και ο νευρογλωσικός προγραμματισμός. Γνωστός στην ψυχοθεραπεία εδώ και αρκετές δεκαετίες τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος και στον κόσμο των επιχειρήσεων. «Υπόσχεται» θετικά και μόνιμα αποτελέσματα για τη βελτίωση της επαγγελματικής υπόστασης αλλά και πολλά οφέλη σε προσωπικό επίπεδο. Μάλλον επειδή πρεσβεύει την αποτελεσματική επικοινωνία που είναι η βάση των ισορροπημένων σχέσεων.

Οι υποστηρικτές του NLP ισχυρίζονται ότι μελετά το εξαιρετικό και την ποιότητα. Το πώς τα εξαιρετικά άτομα και οργανισμοί μπορούν να έχουν αξιομνημόνευτα αποτελέσματα. Οι μέθοδοι που εφαρμόζονται στο νευρογλωσσικό προγραμματισμού μπορούν να διδάσκονται σε άλλους, έτσι και αυτοί με τη σειρά τους μπορούν να διεκδικήσουν αντίστοιχα αποτελέσματα. Η εν λόγο διαδικασία ονομάζεται «modelling». Προκειμένου να υπάρξει αυτή η διαδικασία, ένα μοντέλο συμπεριφοράς δηλαδή, το NLP μελετά πώς δομούμε την υποκειμενική εμπειρία μας, πώς σκεφτόμαστε για τις αξίες και τις πεποιθήσεις μας, πώς δημιουργούμε τις συναισθηματικές καταστάσεις μας και πώς κατασκευάζουμε τον εσωτερικό μας κόσμο από την εμπειρία μας αλλά και τι νόημα δίνουμε σε όλα αυτά. Κανένα γεγονός δεν έχει νόημα από μόνο του και οι διαφορετικοί άνθρωποι μπορεί να δώσουν στην ίδια ακριβώς κατάσταση διαφορετική σημασία. Με λίγα λόγια το NLP μελετά την εμπειρία από τον εσωτερικό κόσμο.

Το NLP ξεκίνησε μελετώντας τις καλύτερες τεχνικές επικοινωνίας και έχει εξελιχθεί σε συστηματική μελέτη της ανθρώπινης επικοινωνίας. Έχει εμπλουτιστεί με την προσθήκη πρακτικών εργαλείων και μεθόδων που παράγονται με την μοντελοποίηση ανθρώπων. Τα εργαλεία αυτά χρησιμοποιούνται διεθνώς στους χώρους του αθλητισμού, των επιχειρήσεων, της κατάρτισης, των πωλήσεων και της εκπαίδευσης. Ωστόσο, το NLP είναι κάτι περισσότερο από μια συλλογή των τεχνικών. Είναι, επίσης, ένας τρόπος σκέψης που βασίζεται στην περιέργεια, την ανάγκη για εξερεύνηση και τη… διασκέδαση! Το όνομα «Νευρο-γλωσσικός προγραμματισμός» προέρχεται από τα τρία συνθετικά που φέρει:

N (Neurology) Νευρολογία: Το μυαλό και το πώς σκεφτόμαστε.
L (Linguistics) Γλωσσολογία: Πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα και πώς αυτή μας επηρεάζει.
P (Programming) Προγραμματισμός: Πώς χρησιμοποιούμε μια ακολουθία ενεργειών για να επιτύχουμε τους στόχους μας.

Τη δική του προσέγγιση για το ποιος είναι ο ορισμός το NLP δίνει ο John Stockdale, Master Coach & Trainer of NLP, Stockdale & Associates και Performance Partnership: «Επειδή υπάρχουν πολλές περιγραφές του τι είναι ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός και πώς λειτουργεί, το NLP είναι, πάνω από όλα μία στάση, “an attitude”, που μέσω της μεθοδολογίας και διαφόρων εργαλείων του, μας παρέχει τη δυνατότητα να πετύχουμε οποιονδήποτε στόχο μας. Δημιουργήθηκε σαν ένα “model of excellence” για να απαντήσει στην απλή ερώτηση: “Πώς μπορώ να κάνω αυτό που ήδη κάνω, ακόμα καλύτερα;”. Ως εκ τούτου, αποτελεί μία ολιστική προσέγγιση στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί, επικοινωνεί και επεξεργάζεται πληροφορίες ο ανθρώπινος νους. Ουσιαστικά σκεφτείτε το σαν ένα “εγχειρίδιο χρήσης” του ανθρώπινου εγκέφαλου για την επίτευξη της άριστης επίδοσης».

Θεματολογία
«Να πω αρχικά ότι η θεματολογία αφορά καθαρά το επίπεδο το οποίο βρίσκεται ο εκπαιδευόμενος, Practitioner, Master Practitioner, Trainer, Master Trainer, ενώ υπάρχουν και άλλες κατηγορίες. O Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός είναι ξεκάθαρα εξελικτική γνώση η οποία περιλαμβάνει, ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών (διαδραστικών) ικανοτήτων» εξηγεί ο Νικόλαος Φραγκιάς, Manager του Kariera.gr Training & Development Centre και συνεχίζει: «Συγκεκριμένα, ακονίζει τις ικανότητες αναγνώρισης του εσωτερικού περιβάλλοντος μέσω ανάγνωσης εξωτερικών ερεθισμάτων ή αντιδράσεων, ενισχύει την ικανότητα αναγνώρισης, κατανόησης και αποδοχής της διαφορετικότητας των ανθρώπων, καθώς και αναπτύσσει την ικανότητα αναγνώρισης συμπεριφορών και του σκοπού που εξυπηρετούν κατά περίσταση. Προϊόν αυτής της διαδικασίας είναι ένα άμεσο συναίσθημα αυτογνωσίας και διάγνωσης των ευκαιριών που προσδίδει αυτοπεποίθηση και οδηγεί στην αποτελεσματική επίτευξη στόχων. Η ικανότητα ανάλυσης της διαδικασίας του τρόπου σκέψης ή του τρόπου με τον οποίο πράττουμε συνειδητά ή υποσυνείδητα, μπορεί να βελτιώσει και την ικανότητα προσαρμογής και δράσης κατά περίπτωση».

Βασικές αρχές
Ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός έχει έξι βασικές αρχές που είναι γνωστές ως «οι πυλώνες του NLP».

1. Η συναισθηματική κατάσταση και το επίπεδο των ικανοτήτων σας.
Είστε το πιο σημαντικό μέρος της κάθε παρέμβασης NLP. Το άτομο είναι αυτό που δίνει υπόσταση στη μέθοδο με βάση αυτό που κάνει. Ότι ακριβώς ισχύει για ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει έργα τέχνης ή σε αντίθετη περίπτωση για να καταστρέψει αντικείμενα ισχύει και για το NLP. Η επιτυχία εξαρτάται από το πόσο πολυμήχανος και ικανός είναι ο καθένας από εμάς. Όσο περισσότερη αρμονία έχετε κατακτήσει τόσο πιο επιτυχημένη θα είναι η μέθοδος. Αρμονία σημαίνει όταν οι στόχοι σας, οι πεποιθήσεις και οι αξίες σας ευθυγραμμίζονται με τις δράσεις και τα λόγια σας.

2. Οι προϋποθέσεις – οι αρχές του NLP
Οι προϋποθέσεις του NLP είναι οι κατευθυντήριες αρχές, οι ιδέες και οι πεποιθήσεις που αποτελούν προϋπόθεση, δηλαδή, λαμβάνονται ως δεδομένες και ακολουθούν οι δέουσες ενέργειες.

3. Αρμονική σχέση/αρμονία – ποιότητα της σχέσης
Η αρμονική σχέση αναφέρεται στην ποιότητα της σχέσης που οδηγεί στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και την ανταπόκριση. Κερδίζεται με την κατανόηση και το σεβασμό στο πώς ο άλλος αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Είναι σαν να μιλάτε τη «γλώσσα» του ανθρώπου που συναναστρέφεστε. Η αρμονική σχέση είναι απαραίτητη για την καλή επικοινωνία. Σε αυτή την περίπτωση οι συνομιλητές σας νιώθουν ότι αναγνωρίζονται ως οντότητές και ανταποκρίνονται περισσότερο. Είναι δυνατόν να οικοδομήσουμε αρμονικές σχέσεις σε πολλά επίπεδα, αλλά όλες συνεπάγονται προσοχή και σεβασμό στο άλλο πρόσωπο. Η αρμονική σχέση μπορεί να δημιουργηθεί άμεσα, και με την πάροδο του χρόνου εξελίσσεται σε εμπιστοσύνη.

4. Αποτελέσματα – γνωρίζοντας τι επιθυμείτε
Μια βασική δεξιότητα του NLP είναι να είστε σαφείς για το τι θέλετε και να είστε σε θέση να αποσπάσετε και από τους άλλους αυτό που επιθυμούν. Ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός βασίζεται στο να σκεφτόμαστε πάντα τα αποτελέσματα σε κάθε κατάσταση, έτσι ώστε πάντα να οδηγούν προς μια προαποφασισμένη έκβαση. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που επιθυμείτε. Το έργο, οι πράξεις είναι αυτό που κάνετε για να το πετύχετε, για να κατορθώσετε να εκπληρώσετε το στόχο σας.

Το αποτέλεσμα της σκέψης έχει τρία βασικά στοιχεία:

  • Γνωρίστε την τωρινή σας κατάσταση – που βρίσκεστε τώρα.
  • Γνωρίστε την επιθυμητή σας κατάσταση – που θέλετε να βρεθείτε.
  • Σχεδιάστε τη στρατηγική σας – πώς να μεταβείτε από τη μία κατάσταση στην άλλη χρησιμοποιώντας τους πόρους που ήδη έχετε ή δημιουργείστε νέες πηγές που θα υποστηρίξουν τη μετάβαση.

5. Ανατροφοδότηση – πώς θα γνωρίζετε ότι επιτυγχάνετε αυτό που θέλετε;
Μόλις αναγνωρίσετε τι είναι αυτό που επιθυμείτε, θα πρέπει να δώσετε προσοχή σε αυτό που πετυχαίνετε ώστε να ξέρετε τι πρέπει να κάνετε στη συνέχεια. Προς ποια κατεύθυνση έχετε στραμμένη την προσοχή σας; Είναι η ανατροφοδότηση που λαμβάνετε ακριβής και αξιόπιστη; Τις περισσότερες φορές αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχουμε «ανοιχτές τις κεραίες» μας και να εμπιστευόμαστε στις αισθήσεις μας. Κοιτάξτε, ακούστε, νιώστε τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. Οι αισθήσεις αποτελούν το μοναδικό μέσο για άμεση ανατροφοδότηση. Και οι πληροφορίες που αυτές παρέχουν σας επιτρέπουν να αναγνωρίζετε αν παραμένετε ευθυγραμμισμένος με τους στόχους σας.

6. Ευελιξία – αν αυτό που κάνετε δεν λειτουργεί, τότε πράξτε διαφορετικά
Όταν γνωρίζετε τι θέλετε και ξέρετε τι καταφέρνετε, όσο περισσότερες στρατηγικές αναπτύξετε για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για επιτυχία. Όσο περισσότερες επιλογές έχετε – από τη συναισθηματική κατάσταση, το ύφος της επικοινωνίας και την προοπτική – τόσο καλύτερα αποτελέσματα μπορείτε να προσδοκάτε. Το NLP υποστηρίζει την επιλογή που διέπεται από έναν σκοπό σε μια σχέση αρμονική και σε μια σχέση όπου υπάρχει συνειδητοποίηση, ευαισθητοποίηση και αναγνώριση.

Τομείς και κλάδοι εφαρμογής
O νευρο-γλωσσικός προγραμματισμός είναι εξαιρετικά δημοφιλής στην αυτοβοήθεια, στη θεραπεία, στον αθλητισμό, στην εκπαίδευση, στην καθοδήγηση, στο επιχειρηματικό περιβάλλον κ.ά. Στην πραγματικότητα βρίσκει εφαρμογή σε τόσους πολλούς κλάδους και τομείς που ίσως θα είχε νόημα να καταρτιστεί μια λίστα για το πού δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί (η οποία μάλιστα θα ήταν εξαιρετικά μικρή!). «Στην πράξη οι εφαρμογές είναι κυριολεκτικά απεριόριστες, καθώς το NLP επηρεάζει όλο το εύρος της ανθρώπινης συμπεριφοράς και δραστηριότητας. Μαθαίνοντας τον τρόπο με τον οποίο ο νους φιλτράρει, επεξεργάζεται και επικοινωνεί την πληροφορία, το NLP μας επιτρέπει να γνωρίζουμε το πώς σκεφτόμαστε, αντιδρούμε και συμπεριφερόμαστε σε καθημερινή βάση, καθώς και πως αυτό επηρεάζει τους γύρω μας. Συνεπώς, μας παρέχει και τα εργαλεία για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε προς όφελός μας, τα πρότυπα επιτυχίας που υπάρχουν ανάμεσά μας» τονίζει ο J. Stockdale και συνεχίζει «Ως αποτέλεσμα, κάποιος που έχει εκπαιδευτεί στο NLP μπορεί να βελτιώσει θεαματικά κάποια στοιχεία όπως η:

  • αυτογνωσία, αυτοπεποίθηση και o αυτοέλεγχος,
  • αποτελεσματική επικοινωνία,
  • βελτίωση και αλλαγή συμπεριφοράς,
  • εξάλειψη περιοριστικών πεποιθήσεων (limiting beliefs),
  • διαμόρφωση πιο αποτελεσματικών στόχων.

Πέραν από την τεράστια επιρροή στον χώρο της Προσωπικής Ανάπτυξης (Personal Development) τα τελευταία 35 χρόνια, στον χώρο της εταιρικής εκπαίδευσης το NLP αποτελεί θεμέλιο λίθο, μεταξύ άλλων, στον τομέα του σύγχρονου

  • Leadership Development,
  • Peak Performance Coaching,
  • Presentation / Communication / Sales Skills».

Για τις πολλαπλές εφαρμογές του NLP μιλάει και ο Ν. Φραγκιάs. «Η λίστα είναι πραγματικά τεράστια. Είναι σαν να ρωτάμε “σε πόσους ανθρώπους είναι χρήσιμος ο αέρας;” Από τη στιγμή που ο εκπαιδευόμενος παίρνει την πληροφορία και τη μετουσιώνει σε γνώση, ξεκινάει αυτόματα η διαδικασία αναθεώρησης και αλλαγής σε Αξίες και Πεποιθήσεις, κάνοντας ατέρμονες τις δυνατότητες και απεριόριστους τους τομείς εφαρμογής. Σύμφωνα με το μοντέλο της διαδικασίας αλλαγής που έχει μοναδικά απεικονίσει η Virginia Satir, ο εκπαιδευόμενος αρχίζει να δημιουργεί νέες συνδέσεις, νέες διαδικασίες και να αποκωδικοποιεί την εμπειρία με νέα οπτική από ότι στο παρελθόν. Στη συνέχεια, κρατάει και εξελίσσει ότι λειτουργεί για αυτόν επικουρικά στην επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος είτε σε προσωπικό είτε σε επαγγελματικό επίπεδο, το εφαρμόζει, το αποδέχεται και στη συνέχεια το χρησιμοποιεί παντού. Ουσιαστικά, το NLP δίνει τα εργαλεία και τη μεθοδολογία και ο εκπαιδευόμενος επιλέγει τα εργαλεία που του ταιριάζουν και θα τον οδηγήσουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα κατά περίσταση» καταλήγει ο ίδιος.


Το «13αρι»
Οι 13 προϋποθέσεις είναι οι κεντρικές αρχές του NLP, η κατευθυντήρια φιλοσοφία του, οι «Πεποιθήσεις» του. Οι αρχές αυτές δεν διεκδικούν δάφνες μοναδικής αλήθειας και παγκοσμιότητας. Δεν χρειάζεται να πιστεύτε ότι είναι αλήθεια. Αποκαλούνται «προϋποθέσεις», γιατί προ-υποθέτουν να είναι αλήθεια και στη συνέχεια ενεργείται σαν να ήταν αλήθεια. Ουσιαστικά αποτελούν ένα σύνολο ηθικών αρχών για τη ζωή.

1. Οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στην εμπειρία τους, όχι στην ίδια την πραγματικότητα.
Δεν γνωρίζουμε ποια είναι η πραγματικότητα. Οι αισθήσεις μας, οι πεποιθήσεις μας και οι εμπειρίες του παρελθόντος μας δίνουν έναν «χάρτη» της για τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος λειτουργεί, αλλά ο χάρτης δεν μπορεί ποτέ να είναι ακριβής. Ορισμένοι χάρτες είναι καλύτεροι από κάποιος άλλους στο να καθοδηγήσουν κάποιον να βρει την πορεία του. Διάγουμε τη ζωή μας σαν είμαστε ένα πλοίο που πλέει σε μια επικίνδυνη περιοχή της θάλασσας. Εφόσον ο χάρτης δείχνει τους σημαντικότερους κινδύνους, θα είμαστε εντάξει. Αν όμως ο χάρτης δεν είναι σωστός τότε αντιμετωπίζουμε προβλήματα. Ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός είναι η τέχνη του να αλλάζουμε αυτούς τους χάρτες, έτσι ώστε να έχουμε μεγαλύτερη ελευθερία δράσης.

2. Το να έχουμε επιλογή είναι καλύτερο από το να μην έχουμε.
Πρέπει να προσπαθούμε να έχουμε ένα χάρτη που να μας δίνει ένα μεγάλο εύρος επιλογών και να κινούμαστε προς την κατεύθυνση να τις αυξήσουμε. Όσο περισσότερες επιλογές έχετε, τόσο πιο ελεύθεροι θα είστε και τόσο μεγαλύτερη επιρροή θα έχετε.

3. Οι άνθρωποι κάνουν την καλύτερη επιλογή που μπορούν τη δεδομένη στιγμή.
Οι άνθρωποι κάνουν πάντα την καλύτερη επιλογή που μπορούν, με δεδομένο τον χάρτη που έχουν για τον κόσμο. Η επιλογή μπορεί να είναι αυτοκαταστροφική, παράξενη ή κακή, αλλά στους ίδιους φαντάζει ο καλύτερος τρόπος να κινηθούν προς τα εμπρός. Αν κάποιος τους διαθέσει μια καλύτερη επιλογή το πιθανότερο είναι ότι θα ανταποκριθούν και θα την επιλέξουν. Ακόμα καλύτερο, ωστόσο, είναι να τους δοθεί ένας χάρτης που θα προσφέρει περισσότερες επιλογές.

4. Οι άνθρωποι λειτουργούν τέλεια.
Κανένας άνθρωπος δεν είναι πλασμένος με λάθος τρόπο και κανένας δεν μπορεί να θεωρηθεί «ελαττωματικός». Η πλειοψηφία εκτελεί άριστα τις στρατηγικές που έχει χαράξει αλλά οι στρατηγικές μπορεί να είναι κακοσχεδιασμένες και αναποτελεσματικές. Μάθετε πώς λειτουργείτε εσείς οι ίδιοι αλλά και πώς λειτουργούν οι άλλοι ώστε μια στρατηγική να ανασχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο που να είναι πιο χρήσιμη και αποτελεσματική.

5. Όλες οι ενέργειες έχουν ένα σκοπό.
Οι ενέργειές μας δεν είναι τυχαίες. Πάντα προσπαθούμε να επιτύχουμε κάτι, παρόλο που μπορεί να μην γνωρίζουμε τι είναι αυτό.

6. Κάθε συμπεριφορά έχει θετική πρόθεση.
Όλες οι ενέργειές μας έχουν τουλάχιστον ένα σκοπό: να πετύχουμε κάτι που εκτιμούμε ότι θα μας ωφελήσει. Το NLP διαχωρίζει την πρόθεση πίσω από μια ενέργεια από την ίδια τη δράση. Τα άτομα δεν είναι ο τρόπος που συμπεριφέρονται. Όταν κάποιος έχει καλύτερη επιλογή για τη συμπεριφορά του που ταυτόχρονα οδηγεί και στην επίτευξη της θετικής πρόθεσης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα την αξιοποιήσει.

7. Το ασυνείδητο εξισορροπεί το συνειδητό.
Το ασυνείδητο είναι οτιδήποτε δεν βρίσκετε στο ίδιο επίπεδο συνείδησης στην παρούσα στιγμή. Εμπεριέχει όλους τους πόρους που χρειάζεται κάποιος για να ζήσει με ισορροπία.

8. Η έννοια της επικοινωνίας δεν είναι απλά αυτό που επιθυμείτε, αλλά και η απάντηση που λαμβάνετε.
Αυτή η απάντηση μπορεί να είναι διαφέρει από εκείνη που επιθυμείτε, αλλά δεν υπάρχουν αποτυχίες στην επικοινωνία. Υπάρχουν μόνο απαντήσεις και σχόλια. Αν δεν λαμβάνετε το αποτέλεσμα που θέλετε, αλλάξτε αυτό που κάνετε. Αναλάβετε την ευθύνη για την επικοινωνία.

9. Έχουμε ήδη όλους τους πόρους που χρειαζόμαστε ή μπορούμε να τους δημιουργήσουμε.
Δεν υπάρχουν άνθρωποι που δεν είναι δημιουργικοί και πολυμήχανοι. Υπάρχουν μόνο καταστάσεις του μυαλού που δεν επιτρέπουν σε αυτά τα στοιχεία να αναδυθούν στην επιφάνεια.

10. Το μυαλό και το σώμα αποτελούν ένα σύστημα. Είναι διαφορετικές εκφράσεις του ατόμου.
Το μυαλό και το σώμα αλληλοεπιδρούν και επηρεάζουν το ένα το άλλο. Δεν είναι δυνατόν να γίνει μια αλλαγή στο ένα χωρίς το άλλο να παραμείνει ανεπηρέαστο. Όταν σκεφτόμαστε διαφορετικά, το σώμα μας μπορεί να αλλάξει. Όταν δρούμε διαφορετικά, αλλάζουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας.

11. Επεξεργαζόμαστε όλες τις πληροφορίες μέσα από τις αισθήσεις μας.
Αναπτύσσοντας τις αισθήσεις σας, ώστε να γίνει πιο οξυδερκείς σας παρέχουν την καλύτερη δυνατή ενημέρωση και σας βοηθούν να σκεφτείτε πιο ξεκάθαρα.

12. Η μοντελοποίηση της επιτυχημένης πορείας οδηγεί στην τελειότητα.
Εάν ένα άτομο μπορεί να κάνει κάτι καλά/ο, είναι δυνατόν να το διαμορφώσει σε ένα «μοντέλο» και να το διδάξει και σε άλλους. Με αυτό τον τρόπο ο καθένας μπορεί να μάθει να επωφελείται από τα καλύτερα αποτελέσματα. Το άτομο δεν γίνεται κλώνος του προσώπου που ακολουθεί ως πρότυπο – μπορεί απλά να μάθει και να βελτιώνετε ακολουθώντας το συγκεκριμένο μοντέλο συμπεριφοράς.

13. Αν θέλετε να καταλάβετε κάτι, κάντε το πράξη.
Η μάθηση επιτυγχάνεται από το πράττειν.

Τι προσφέρει
To NLP συμβάλλει στην αυτοανάπτυξη και την αλλαγή. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για να βελτιώσετε τον εαυτό σας ώστε να γίνετε ο άνθρωπος, η προσωπικότητα που θέλετε πραγματικά να είστε και αυτό που μπορείτε να είστε. Επίσης, όταν δουλεύετε πάνω σε στοιχεία του εαυτού σας, στη συνέχεια μπορείτε να βοηθήσετε αποτελεσματικά και τους άλλους. Υπάρχουν απεριόριστα οφέλη σε προσωπικό επίπεδο εξηγεί ο J. Stockdale: «Ο εκπαιδευόμενος στον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό μαθαίνει τον τρόπο και τις τεχνικές ελέγχου των παραμέτρων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του σε κάθε τομέα της ζωής του. Έτσι λοιπόν, αποκτά και τον έλεγχο για τα αποτελέσματα που θέλει να πετύχει. Επιπρόσθετα, αποκτά και την κατανόηση του τρόπου συμπεριφοράς των άλλων ανθρώπων, την κατανόηση της λειτουργίας του υποσυνειδήτου και του σημαντικού ρόλου που παίζει αυτό στις αποφάσεις μας, καθώς και πώς μπορεί να αντικαθιστά ανεπιθύμητες αναποτελεσματικές συμπεριφορές με επιθυμητές και αποτελεσματικές» καταλήγει.

Για να δοθεί ένα σχηματικό παράδειγμα θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε την εφαρμογή του NLP με τις οδηγίες ασφαλείας που παρέχονται στις αεροπορικές πτήσεις. Μεταξύ άλλων οι υπεύθυνοι τονίζουν ότι σε περίπτωση έλλειψης οξυγόνου στην καμπίνα του αεροσκάφους πρώτα θα πρέπει να φροντίσουμε τον εαυτό μας, να βάλουμε τη δική μας μάσκα δηλαδή και στη συνέχεια να επιχειρήσουμε να βοηθήσουμε τους άλλους. Η αυτο-ανάπτυξη που προσφέρει το NLP είναι το ισοδύναμο με το να τοποθετήσουμε τη δική μας μάσκα πριν στρέψουμε την προσοχή μας στους άλλους. Όσο περισσότερο γνωρίζει κάποιος τον εαυτό του τόσο περισσότερο θα είναι σε θέση να βοηθήσει τους γύρω του. Ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός, σε καμιά περίπτωση, δεν αφορά την υποστήριξη και τη βοήθεια προς τους άλλους παραμελώντας τον εαυτό σας.

Όταν κάποιος προσεγγίζει την αλλαγή και την αυτο-ανάπτυξη, θα πρέπει να βρίσκεται σε αρμονία. Δηλαδή να είναι αποφασισμένος να πετύχει και να πιστεύει σε αυτό που κάνει. Αρμονία, επίσης, σημαίνει ότι είστε δεσμευμένοι να επιφέρετε την αλλαγή που επιθυμείτε, έτσι ώστε εσείς οι ίδιοι να μην σαμποτάρετε τον εαυτό σας. Δεύτερον, θα πρέπει να δημιουργήσετε αρμονία με αυτούς που αλληλεπιδράτε, με άλλα λόγια, να κινείστε στο πλαίσιο μιας σχέσης που διέπεται από εμπιστοσύνη και αμοιβαία επιρροή. Τρίτον, θα πρέπει να καθορίσετε τι θέλετε να επιτύχετε σε αυτήν την αλλαγή. Στη συνέχεια, μπορείτε να εφαρμόσετε ένα από τα πολλά μοντέλα, τεχνικές ή συνδυασμούς των προαναφερθέντων που το NLP έχει αναπτύξει και σχετίζονται με την αλλαγή και τη μάθηση. Τα αποτελέσματά σας θα πρέπει να είναι ομαλά, ισορροπημένα έτσι ώστε να ταιριάζουν στην ευρύτερη εικόνα της ζωής σας χωρίς αρνητικές συνέπειες για τον εαυτό σας ή για τους άλλους. Τέλος, σε μια εικόνα του μελλοντικό εαυτού σας θα πρέπει να κάνετε διανοητικές πρόβες για το πώς θα είναι αυτή η αλλαγή. Αυτό ενισχύει το κίνητρο να παραμείνετε προσηλωμένος προς την κατεύθυνση που επιθυμείτε αλλά ταυτόχρονα θα σας βοηθήσει να ενεργήσετε με διαφορετικό τρόπο όταν έρθει η στιγμή που θα πρέπει να «δοκιμαστείτε» σε αυτά που έχετε μάθει.

Επιλογή συνεργάτη
Οι προθέσεις καλές, η εμπειρία σημαντική, οι συστάσεις εξαιρετικές αλλά… το πράγμα απλά δεν προχωράει. Αναφορικά με την επιλογή του κατάλληλου συνεργάτη εκπαίδευσης σε NLP ισχύει ότι και στα υπόλοιπα είδη εκπαίδευσης: το υποκειμενικό κριτήριο. Σύμφωνος με αυτό είναι και ο Ν. Φραγκιάς ο οποίος λέει χαρακτηριστικά: «Πρόκειται για Υποκειμενική Εμπειρία. Ο σκελετός της διδακτέας ύλης είναι ο ίδιος σχεδόν σε όλους τους φορείς. Η επιλογή εκπαιδευτή ή φορέα είναι συνυφασμένη απόλυτα με τις προσδοκίες, τις Αξίες και τα Πιστεύω του εκάστοτε εκπαιδευομένου. Συνεπώς, ο ενδιαφερόμενος είναι πιο πιθανό να επιλέξει τον εκπαιδευτή ή τον φορέα του οποίου οι Αξίες και Πεποιθήσεις ταυτίζονται με την προσωπική του φιλοσοφία και απαντούν στις προσδοκίες του. Βρισκόμαστε σε μία αγορά, η οποία παρέχει εύρος επιλογής σε φορείς και εκπαιδευτές, η πρόσβαση στην πληροφορία είναι εύκολη, ενώ η κριτική ικανότητα είναι ανεπτυγμένη, άρα ο καταλληλότερος φορέας είναι αυτός που θα αποφασίσει ο εκάστοτε ενδιαφερόμενος ότι του ταιριάζει καλύτερα, καθώς πρόκειται για Υποκειμενική Εμπειρία. Όπως διδάσκουμε, τα πάντα βασίζονται στην Υποκειμενική Εμπειρία, και αυτό που επιδιώκουμε είναι να την “χακάρουμε”, να την αναλύσουμε, να τη διευρύνουμε και να την αναγεννήσουμε!».