Καθώς ο τρόπος που εργαζόμαστε μετασχηματίζεται ριζικά, λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων και των αλλαγών στις κοινωνικές νόρμες, η εργασία θα ορίζεται από την προσαρμοστικότητα, την τεχνολογία, την ευελιξία και το πνεύμα συνεργασίας. Ποιες είναι οι 4 δυνάμεις-πυλώνες που θα «ξεκλειδώσουν» τα νέα πεδία παραγωγικότητας και δημιουργικότητας;

Δεν υπάρχει λόγος για ψευδαισθήσεις. Τα παραδοσιακά όρια που γνωρίζαμε στο επαγγελματικό περιβάλλον, όπως τα κλειστά γραφεία, τα αυστηρά ωράρια και οι γεωγραφικοί περιορισμοί, έχουν πάψει να ισχύουν λόγω της πανδημίας, της παγκοσμιοποίησης και της συνεχώς ανερχόμενης gig οικονομίας. Παράλληλα, οι νέες τεχνολογίες, όπως το Web3 και η Generative AI, ανοίγουν νέες προοπτικές, σε ένα νέο εργασιακό μοντέλο, χωρίς ωράρια και με ένα οικοσύστημα συνεργασίας που δεν επηρεάζεται από ηπείρους, διαφορές ώρας και κουλτούρας. Συνεπώς, μιλάμε για μία νέα γενιά επαγγελματιών που συνεργάζονται σε πραγματικό χρόνο για να δημιουργήσουν και να καινοτομήσουν, ανεξαρτήτως τοποθεσίας.

Παρατηρείται μία εμφανής στροφή σε αποκεντρωμένους ρόλους, που επικεντρώνεται στα εκάστοτε projects. Αυτή η εξέλιξη είναι ουσιώδης για τη λειτουργία της gig οικονομίας και τον εκδημοκρατισμό των ευκαιριών σε παγκόσμιο επίπεδο. Φυσικά, οι τεχνολογίες που βασίζονται στο Blockchain λειτουργούν ως «ραχοκοκαλιά», υποστηρίζοντας αυτά τα νέα μοντέλα και προσφέροντας απαραβίαστα ιστορικά εργασίας, τα οποία θα χρησιμεύσουν ως τα νέα βιογραφικά σημειώματα που παρουσιάζουν τις δεξιότητες, τα επιτεύγματα και το ιστορικό ενός εργαζομένου.

Επιπλέον, οι νέες μέθοδοι πληρωμής, όπως τα ψηφιακά tokens, ωθούν προς ένα ακόμη πιο αποκεντρωμένο ανθρώπινο δυναμικό. Συνεπώς, ο σημαντικός αυτός μετασχηματισμός στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες: 1. την επιτάχυνση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, 2. την εισαγωγή επιχειρηματικών μοντέλων Web3, 3. μια επερχόμενη γενιά εργαζομένων που θολώνει τα όρια μεταξύ πραγματικού και ψηφιακού κόσμου και 4. μια κοινωνική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται την εργασία.

GENAI: Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Χωρίς αμφιβολία, ο αντίκτυπος της GenAI στο μέλλον της εργασίας αναμένεται να είναι τεράστιος. Και ενώ η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει σίγουρα ορισμένες επαναλαμβανόμενες εργασίες και θέσεις εργασίας για τους ανθρώπους, η πραγματική πρόκληση έγκειται στον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και οι άνθρωποι θα συνεργάζονται. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), η τεχνητή νοημοσύνη είναι πιο πιθανό να ενισχύσει τους εργασιακούς ρόλους παρά να τους εξαλείψει.

Από την άλλη πλευρά, πρόσφατη έρευνα της Goldman Sachs αποκαλύπτει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αντικαταστήσει το ισοδύναμο 300 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης μέσα στα επόμενα 15 χρόνια, επηρεάζοντας θέσεις εργασίας γραφείου που κάποτε θεωρούνταν ανέγγιχτες, ενώ μακροπρόθεσμα, η ΑΙ θα μπορούσε τελικά να αυξήσει το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 7%, αν οι προβλέψεις της Goldman Sachs Research για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης πραγματοποιηθούν πλήρως.
Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι η ΑΙ θα έχει θετικό αντίκτυπο στο μέλλον της εργασίας, καθιστώντας τις εταιρείες πιο κερδοφόρες και παραγωγικές. Ωστόσο, αυτή η αλλαγή έρχεται σε μία εποχή που το παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο πιθανότατα θα ανατραπεί από τις εφαρμογές Web3.

ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ
Το αναδυόμενο μοντέλο αποκεντρωμένης εργασίας βασίζεται στην κατανομή της εξουσίας και των καθηκόντων, η οποία υπόσχεται να καταστήσει την εργασία πιο ευέλικτη στις ατομικές ανάγκες και στους συλλογικούς στόχους. Αυτές οι τεχνολογίες, που συχνά αναφέρονται ως Web3, δεν είναι απλώς περιθωριακές αναβαθμίσεις, αλλά το θεμέλιο μιας πρωτοποριακής αλλαγής στη σχέση των ατόμων με την εργασία.

Με απλά λόγια, το Web3 εισάγει μια σειρά νέων επιχειρηματικών μοντέλων, χάρη σε τεχνολογίες όπως το Blockchain, τα αποκεντρωμένα πρωτόκολλα και η ιδιοκτησία των δεδομένων από τους χρήστες. Ταυτόχρονα, η gig οικονομία εξελίσσεται σε μια παγκόσμια αγορά ταλέντων, όπου οι μεμονωμένοι, ανεξάρτητοι εργαζόμενοι θα έχουν μεγαλύτερη δύναμη και έλεγχο των αποδοχών και του βιοπορισμού τους. Ως εκ τούτου, με την κατάλληλη υιοθέτηση, οι τεχνολογίες Web3 θα έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν μία σειρά από λύσεις, όπως η κατάργηση των μεσαζόντων/διαχειριστών, επιτρέποντας στους ανθρώπους να εργάζονται πιο άμεσα με τον πελάτη, δικαιότερη αποζημίωση και επιτρέποντας την κυριότητα της εργασίας.

Ουσιαστικά, μέσω του Web3 οι εταιρείες μετασχηματίζονται σε αποκεντρωμένες αυτόνομες οργανώσεις, με τη λήψη των αποφάσεων να μοιράζεται μεταξύ των μελών. Αυτό σημαίνει ότι είναι δυνατή η ολοκλήρωση projects που προέρχονται από την κοινότητα, αλλά και η συζήτηση προτάσεων και επενδύσεων. Έτσι, οι εργαζόμενοι μετατρέπονται σε συν-δημιουργούς, με απτό συμφέρον από το έργο τους και άμεσο λόγο στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Αυτό όχι μόνο εκδημοκρατίζει τον εργασιακό χώρο, αλλά επιτρέπει στους εργαζόμενους να διατηρούν πολύ μεγαλύτερο μέρος της αξίας που παράγουν. Το ερώτημα που γεννιέται εδώ αφορά στο ποια είναι τα κατάλληλα άτομα για να αξιοποιήσουν το Web3 και τις αντίστοιχες εφαρμογές του. H Gen Z φαίνεται να αποτελεί τον ιδανικό υποψήφιο σε αυτό, καθώς πρόκειται για μία γενιά που είναι ήδη εξοικειωμένη με τις ψηφιακές τεχνολογίες, τα αποκεντρωμένα συστήματα, την καινοτομία και την κοινωνική συνείδηση.

Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Ο αντίκτυπος της Gen Z στον κόσμο της εργασίας είναι αδιαμφισβήτητος λόγω του μεγέθους της και της εκ γενετής ψηφιακής ικανότητας. Σύμφωνα με το United States Census Bureau, σχεδόν το 52% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι κάτω των 30 ετών. Ο τεράστιος αυτός αριθμός ανθρώπων έχει αλληλοεπιδράσει με κάποια ψηφιακή συσκευή από τη νηπιακή ηλικία, γεγονός που έχει διαμορφώσει τις αξίες, τα ενδιαφέροντα και την οπτική του. Συχνά, η Gen Z συνδυάζει την πραγματικότητα με την ψηφιακή σφαίρα, ενώ μερικές φορές προτιμά να ζει, να δημιουργεί και να εργάζεται στη δεύτερη. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός πως, αν ρωτήσεις σήμερα τα άτομα της εν λόγω γενιάς αν προτιμούν να εργαστούν κάπου ή να γίνουν influencers, η πλειοψηφία θα προτιμήσει τον δεύτερο τρόπο επαγγελματικής εξέλιξης.

Βάσει πρόσφατης έρευνας του Earth-Web, 75% των παιδιών 6 έως 17 ετών εκφράζουν τη φιλοδοξία να γίνουν YouTubers, αντί να ακολουθήσουν παραδοσιακά επαγγέλματα. Επομένως, με το βλέμμα στο μέλλον, είναι ζωτικής σημασίας να εξεταστεί το πώς θα μοιάζει η εργασία για μια γενιά, η οποία θα έχει ενηλικιωθεί σε έναν κόσμο που θα κυριαρχεί η τεχνητή νοημοσύνη, το Blockchain και η αποκέντρωση. Κοντολογίς, η νέα αυτή γενιά εργαζομένων φέρει μία φρέσκια και αδιαπραγμάτευτη κριτική οπτική για το πώς πρέπει να οργανώνεται, να αποζημιώνεται και να αποτιμάται η εργασία.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Η πανδημία τoυ Covid-19 διέρρηξε καθολικά τη σχέση των ατόμων με την εργασία τους. Και αυτό διότι απεδείχθη περίτρανα ότι η εργασία μπορεί να είναι επιτυχής και έξω από τα παραδοσιακά γραφεία, ενώ δεν είναι λίγες οι έρευνες που κατέγραψαν ότι η παραγωγικότητα λόγω της τηλεργασίας αυξήθηκε λόγω του πιο ήσυχου περιβάλλοντος εργασίας, των λιγότερων περισπασμών από συναδέλφους και της ικανότητας για τη διαμόρφωση ενός εξατομικευμένου εργασιακού ωραρίου, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του εκάστοτε εργαζομένου.

Επιπρόσθετα, η gig οικονομία γίνεται όλο και πιο διαδεδομένη, προσφέροντας στα άτομα μεγαλύτερη ευελιξία στην επιλογή των δεσμεύσεών τους και στην επιλογή του πότε, πού και πώς θέλουν να εξασφαλίσουν τα προς το ζην, ενώ έχει παρατηρηθεί και μία σημαντική αλλαγή νοοτροπίας όσον αφορά στο τι είναι διατεθειμένα τα άτομα να ανεχτούν στην εργασιακή τους ζωή στο μέλλον, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ευημερία, από κοινού με περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανησυχίες. Συνεπώς, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι νέοι εργασιακοί χώροι θα χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη εστίαση στο wellbeing, στην ψυχική υγεία και στην αίσθηση σκοπού των εργαζομένων, ενώ δεν μπορεί να παραγκωνιστούν η εταιρική υπευθυνότητα και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Οι επιχειρήσεις κατανοούν πλέον ότι το να διαθέτουν χαρούμενους και κινητοποιημένους εργαζόμενους βελτιώνει σημαντικά την παραγωγικότητα και ευνοεί την καινοτομία, ενώ πολλά από όσα κάνουμε το 2023, όπως τα meetings μέσω Zoom, θεωρούνταν άπιαστο όνειρο προ πανδημίας. Υιοθετώντας τις τεχνολογίες και τις καινοτομίες, οι εταιρείες μπορούν να είναι σίγουρες για ένα καλύτερο μέλλον της εργασίας. Εντούτοις, είναι εξαιρετικά σημαντικό η χρήση αυτών των εργαλείων να γίνεται έξυπνα και υπεύθυνα, αφού τυχόν λανθασμένη χρήση τους μπορεί να κάνει χειρότερη την εργασιακή εμπειρία όλων. Ας είναι λοιπόν οι οργανισμοί έτοιμοι για τον ριζικό μετασχηματισμό που έρχεται, ο οποίος θα εξαλείψει πολλές από τις σημερινές νόρμες και θα θέσει υπό καθεστώς εξαφάνισης όσες εταιρείες αντισταθούν στις νέες αυτές δυνάμεις.

Πηγή: «4 Forces That Are Fundamentally Changing How We Work», Deborah Perry Piscione and Josh Drean, Harvard Business Review digital article, 16 Οκτωβρίου 2023