Οι εργολαβίες – OUTSOURCING ενδέχεται να αποδειχθούν προβληματικές, υποκρίπτοντας δανεισμό εργαζομένων.

Γράφουν οι Δρ. Δημήτριος Κρεμαλής, Εταίρος – ΚΡΕΜΑΛΗΣ Δικηγορική Εταιρεία, [email protected]
και Ευαγγελία Πατσιαλού, Ασκούμενη Δικηγόρος, [email protected]

Το άρθρο με τίτλο «Συμβάσεις Έργου Outsourcing υπό το φως της πρόσφατης νομολογίας» που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 172 ανέδειξε επιτυχώς τον προβληματισμό της οργανωτικής διάσπασης της επιχείρησης και των δυσδιάκριτων, σε ορισμένες περιπτώσεις, ορίων των έννομων σχέσεων που διαμορφώνονται π.χ στο πλαίσιο απασχόλησης προσωπικού σε συνεργασία με επιχειρήσεις που λειτουργούν ως «εν τοις πράγμασι» ΕΠΑ. Αποτέλεσε δε αφορμή για ανταλλαγή σκέψεων και προβληματισμών με εκπροσώπους των εμπλεκόμενων φορέων και δικηγόρους που χειρίσθηκαν τις αναφερόμενες στο άρθρο υποθέσεις.

Προς αποφυγή δημιουργίας ενδεχόμενων εσφαλμένων εντυπώσεων από την ανάγνωση της άποψης που δημοσιεύεται στο τεύχος 175 του περιοδικού και υπογράφεται από τους δικηγόρους κκ. Γεώργιο Θεοδόση και Δημήτριο Κυριακουλάκο, επισημαίνεται ότι, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται η νομιμότητα των συμβάσεων οutsourcing που αυτονοήτως κατοχυρώνονται από την ελευθερία των συμβάσεων και συγκεκριμένα της επιχειρηματικής ελευθερίας. Δεν μπορεί, ωστόσο, να παραγνωριστεί ότι, παρά τη διαφοροποίηση μεταξύ συμβάσεων έργου, συμβάσεων ανεξάρτητων υπηρεσιών και παροχής εργασίας μέσω συμβάσεων προσωρινής απασχόλησης, δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις όπου το πλαίσιο συνεργασίας και ο τρόπος λειτουργίας των εταιρειών outsourcing προσομοιάζει μεν σε συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών ή έργου, αλλά στην ουσία το «έργο» που εκτελείται από την εργολήπτρια εταιρεία συνίσταται στην επ’ αμοιβή παραχώρηση προσωπικού για την κάλυψη (έκτακτων ή πάγιων) αναγκών του εργοδότη, ήτοι της αναθέτουσας το έργο εταιρείας, που ασκεί τον έλεγχο και την επίβλεψη του προσωπικού. Στις περιπτώσεις αυτές, παρακάμπτεται το ισχύον νομικό πλαίσιο για την προσωρινή απασχόληση. Είναι αλήθεια ότι εργολαβίες – οutsourcing εμφανίζονται ελκυστικές για τις επιχειρήσεις σε σύγκριση με αντίστοιχες συμβάσεις μέσω ΕΠΑ, δεδομένης και της υποχρέωσης της, εν γένει, ίσης μεταχείρισης των προσωρινώς εργαζομένων με τους εργαζομένους του έμμεσου εργοδότη, που δεν υφίσταται επί απασχολούμενων μέσω συμβάσεων έργου. Εντούτοις, οι εργολαβίες αυτές ενδέχεται να αποδειχθούν προβληματικές, αν τίθενται κατά συστηματική παράκαμψη των προστατευτικών διατάξεων της προσωρινής απασχόλησης, υποκρύπτοντας δανεισμό εργαζομένων.

Τυχόν υποκρυπτόμενη προσωρινή απασχόληση μέσω συμβάσεων έργου ή ανεξαρτήτων υπηρεσιών, θα πρέπει να εξετάζεται και να αξιολογείται από τις επιχειρήσεις ad hoc, ιδίως ως προς τα κρίσιμα εκείνα στοιχεία που οριοθετούν την έκταση της εργοδοτικής ευθύνης, σταθμίζοντας τη λειτουργία και τις πραγματικές συνθήκες της σχέσης απασχόλησης, σε συνδυασμό με τις συγκεκριμένες ανάγκες της επιχείρησης. Η άκριτη και αυτοματοποιημένη υιοθέτηση των εν λόγω συμβάσεων από τις επιχειρήσεις μπορεί να έχει απρόβλεπτες επιπτώσεις όχι μόνο επί εξομοίωσής τους με συμβάσεις δανεισμού εργαζομένων, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις όπως π.χ στο πλαίσιο της διαχείρισης ενός εργατικού ατυχήματος. Ο εφησυχασμός ότι εν προκειμένω αποκλείεται η εφαρμογή του προστατευτικού πλαισίου των διατάξεων περί προσωρινής απασχόλησης ή ο χαρακτηρισμός των σχέσεων ως «συνηθισμένων διμερών διαφορών εργοδότη-εργαζόμενου» δεν φαίνεται να επαληθεύεται από τα πραγματικά περιστατικά που ετέθησαν στις υπο κρίσην δικαστικές αποφάσεις που αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού.

Ειδικότερα, η αναφορά των εν λόγω δικαστικών αποφάσεων αποτελεί μέρος του προβληματισμού για την κατ’ επάγγελμα παραχώρηση προσωπικού μέσω συμβάσεων οutsourcing και δη «in-house outsourcing» που παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά με (κατ’ επάγγελμα) παραχώρηση προσωπικού, εφόσον το έργο εκτελείται από υπαλλήλους του εργολάβου στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, κατόπιν απευθείας οδηγιών των στελεχών της.

Αναλυτικότερα, στην πρώτη αναφερθείσα απόφαση κρίθηκε ότι η εταιρεία οutsourcing διέθεσε (δάνεισε) εργαζόμενη στην αναθέτουσα το έργο εταιρεία. Αποδείχθηκε, λοιπόν, ότι δεν πρόκειται για έργο αλλά για εν τοις πράγμασι, δανεισμό. Μάλιστα, η σύμβαση εργασίας της εργαζομένης μετατράπηκε σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου με την εναγόμενη, αναθέτουσα το έργο, εταιρεία.

Όσον αφορά δε στη δεύτερη απόφαση, αντικείμενο προβληματισμού αποτελεί η ένταση του ελέγχου και της επίβλεψης της εργαζόμενης όχι από την εταιρεία οutsourcing με την οποία και συνδεόταν, αλλά από την αναθέτουσα το έργο εταιρεία, που προφανώς εκφεύγει των ορίων μιας τυπικής διμερούς σχέσης.