Στο Ιωνικό Κέντρο, με την υποστήριξη του περιοδικού HR Professional, το ΠΟΛΙΕΡΓΟΝ, ο νέος ΜΚΟ με επίκεντρο την ανάπτυξη ενός νέου εργασιακού και επιχειρηματικού πολιτισμού, πραγματοποίησε στις 14 Απριλίου μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκδήλωση, με θέμα «Πολιτισμικά χαρακτηριστικά του Νεοέλληνα που συνέβαλαν στην κρίση».

Ομιλητές ήταν οι καθηγητές του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Βασίλης Καραποστόλης και Αντώνης Μακρυδημήτρης και η καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Ιωάννα Τσιβάκου. Τη συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του ΠΟΛΙΕΡΓΟΝ Γιάννης Κεχαγιάς, Αν.Καθηγητής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

Tονίζοντας ότι το ΠΟΛΙΕΡΓΟΝ δημιουργήθηκε για να συμβάλει στην ανάδειξη των αξιών εκείνων που θα αποτελέσουν τον πυρήνα ενός νέου εργασιακού και επιχειρηματικού πολιτισμού, ο Γ. Κεχαγιάς διευκρίνισε ότι τα επόμενα βήματα θα έχουν ερευνητική κατεύθυνση.

Κύριος στόχος των ερευνών που θα διεξάγει το ΠΟΛΙΕΡΓΟΝ σε συνεργασία με το HR Professional και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο είναι να συμβάλουν στην κατανόηση των αξιών που λειτουργούν στην «περιοχή της διάδρασης» εργαζομένων και επιχειρήσεων και μέσω αυτής της κατανόησης να αρχίσουμε να χτίζουμε το νέο ελληνικό εργασιακό και επιχειρηματικό πολιτισμό βασισμένο στις ιδιαιτερότητές μας. Και αυτό γιατί, σε αυτή τη φάση, η εναρμόνιση και η σύγκλιση των αξιών των εργαζομένων και των επιχειρήσεων είναι καθοριστική για την επιβίωσή μας ως κοινωνικοοικονομικό σύνολο.

Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει να δουλέψουμε πάνω στις αξίες και την παρακίνηση των ανθρώπων αλλά και την ικανότητα των επιχειρήσεων να χτίσουν μια κουλτούρα που κεφαλαιοποιεί τη δεδομένη διαφορετικότητά τους.

Συσχετισμοί
Εστιάζοντας στην αναζήτηση μιας αξίας βαθιάς συσχετισμένης με την οικονομική κρίση, ο Β. Καραποστόλης αναφέρθηκε σε μια συγκεκριμένη αξία θεμελιώδους σημασίας για την κατανόηση του προβλήματος της εργασίας και της δημιουργικότητας στην Ελλάδα.  Πρόκειται, όπως τόνισε, για την αξία της κοινωνικής αναγνώρισης ή καταξίωσης. Αφετηρία της εισήγησης ήταν η διαπίστωση ότι για ιστορικο-ψυχολογικούς λόγους, στο συλλογικό χαρακτήρα των Νεοελλήνων κυριαρχεί μια «ιδέα» περί του εαυτού τους η οποία προσκρούει στα εκάστοτε όρια της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας.

Το άτομο θέλει να πιστεύει ότι διαθέτει ικανότητες που οι ισχύουσες συνθήκες του κοινού βίου δεν του επιτρέπουν να δείξει. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές τις ικανότητες αποφεύγει να τις αναπτύξει στο πεδίο της εργασίας και της παραγωγικής προσπάθειας, γιατί στα πεδία αυτά θεωρεί ότι επικρατούν μακρόσυρτες διαδικασίες και το φιλόδοξο άτομο ανυπομονεί για αναγνώριση.

Έτσι, ο καταναλωτισμός, κατά τις τελευταίες δεκαετίες, εμφανίστηκε ως η γρήγορη λύση, μια λύση που όμως δημιούργησε τα σημερινά προβλήματα.

Ο Α. Μακρυδημήτρης αναφέρθηκε στο νεοπλουτισμό, την αδιαφάνεια και την εξορία της ηθικής από την άσκηση της πολιτικής ενώ στην ερώτηση «είμαστε καταδικασμένοι να αποτύχουμε;» απάντησε χαρακτηριστικά: «Πιστεύω πως όχι, χρειαζόμαστε μια νέα πίστη, σωστές αποφάσεις και επιλογές, ώστε τους μήνες και τα χρόνια που έρχονται να αναστυλώσουμε την ηθική διάσταση στην πολιτική μας, να διευρύνουμε τη διαφάνεια στο δίκαιο και την πολιτική ζωή, να διαχωρίσουμε και να αναδείξουμε εκείνα τα άτομα που αναζητούν την ευθύνη, και βεβαίως να αποβάλουμε τον άκρατο υλισμό».

Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή η Ι. Τσιβάκου σημείωσε ότι ο Νεοέλληνας βρέθηκε μετά την εθνική του απελευθέρωση ανάμεσα σε δύο διαχωρισμένα, από ηθική άποψη, συστήματα. Από το ένα μέρος ήταν η οικογένεια και η τοπική κοινότητα και από το άλλο το νέο ελληνικό κράτος. Κάθε ένα είχε τους κανόνες του, εθιμοτυπικούς το πρώτο, που αξιοποιούντο ωστόσο ως ηθικά θεμέλια της ατομικής δράσης, λειτουργικούς το δεύτερο, χωρίς όμως αγκιστρώσεις στον ανθρώπινο ψυχισμό. Η σύζευξη όμως αυτών των κανόνων ουδέποτε επιτεύχθηκε, με συνέπεια η αλληλεπίδρασή τους να οδηγεί στην αμοιβαία τους ακύρωση και διαστρέβλωση. Αποτέλεσμα αυτού υπήρξε η ανάδειξη ενός ατόμου με σαθρή ηθική συνείδηση, έρμαιο του λαϊκισμού και των σειρήνων του καταναλωτισμού.

Για την έξοδο από τα αδιέξοδα, η Ι.Τσιβάκου προτείνει την εφαρμογή μέσα στους χώρους των επιχειρήσεων και των οργανισμών ενός σχεδίου «προσωπικής ηθικής υπευθυνότητας», που θα προσφέρει στον κάθε εργαζόμενο τη χαρά της συμμετοχής και την απόλαυση της πρωτοβουλίας. Σε αυτό το πλαίσιο, τα επιχειρηματικά στελέχη καλούνται να εγκύψουν όχι μόνο στην ηθική της ευθύνης της επιχείρησης έναντι του περιβάλλοντός της, αλλά και στο ατομικό ήθος των εργαζομένων έναντι της κοινωνίας.

Στο διάλογο που αναπτύχθηκε διατυπώθηκαν ερωτήματα προς τους ομιλητές αλλά και ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις, στοιχεία των οποίων θα ενταχθούν στο εννοιολογικό πλαίσιο των ερευνών που θα διεξάγει το ΠΟΛΙΕΡΓΟΝ εντός των επομένων μηνών. Οι έρευνες αυτές θα καλύψουν ένα σημαντικό μέρος του επιστημονικού κενού, η ύπαρξη του οποίου δεν επιτρέπει την αποτελεσματική διαχείριση της διαφορετικότητας των αξιακών συστημάτων των εργαζόμενων σε σχέση με τα αξιακά συστήματα  των επιχειρήσεων και οργανισμών.