Οι τάσεις που επικρατούν σχετικά με την εκπαίδευση και ανάπτυξη σε περιόδους ύφεσης, ήταν το θέμα που αναπτύχθηκε στο 2nd Training & Development Conference, με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 25 Μαΐου στην OTEAcademy.

Ένα συνέδριο αποκλειστικά αφιερωμένο στην εκπαίδευση και ανάπτυξη είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τα στελέχη που παρευρέθηκαν στο 2nd Training and Development Conference. Κεντρικός ομιλητής της ημερίδας με τίτλο “Maintaining your Organization on its Development Course” ήταν ο πολυβραβευμένος καθηγητής Harold D. Stolovitch, συγγραφέας της σειράς Telling Ain’t Training.  Χαιρετισμό στους συνέδρους απηύθυνε η Μάρθα Μυλωνά-Οικονομάκου, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συνδέσμου Στελεχών Διοίκησης Προσωπικού. Το συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε η Ερατώ Παρασχάκη, Διευθύντρια MSc in Strategic Human Resource Management του ALBA Graduate Business School.

Εκπαίδευση: Περιττή δαπάνη;
O Harold D. Stolovitch, διεθνώς αναγνωρισμένος εκπαιδευτής, ερευνητής και καθηγητής, σε μια διαδραστική και ανατρεπτική παρουσίαση, έκανε λόγο για τα χρήματα που δαπανώνται με λάθος τρόπο για την εκπαίδευση.

Συγκεκριμένα υποστήριξε, ότι το 75-80% των παραγόντων που επηρεάζουν τη βελτίωση της απόδοσης, έχουν να κάνουν περισσότερο με τον τρόπο διαχείρισης των ανθρώπων, και το περιβάλλον εργασίας και λιγότερο με τον ίδιο τον άνθρωπο.  Έτσι, καθώς η σπατάλη στην εκπαίδευση, αφορά στις περιπτώσεις όπου η βελτίωση της επίδοσης αναζητείται σε λάθος μέρη, είναι προτιμότερο να δίνεται βάρος στη σωστή επιλογή ενός κατάλληλου προγράμματος training. Αν και η εκπαίδευση προσφέρει γνώσεις στον εργαζόμενο, όταν αυτός επιστρέψει σε ένα περιβάλλον που του στερεί τη δυνατότητα να τις εφαρμόσει, όσο και να προσπαθεί να αποδείξει τις βελτιωμένες επιδόσεις του, οι ικανότητες και δεξιότητές του, επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Προκειμένου να βελτιωθεί η μεταφορά γνώσης, ο H. D. Stolovitch υποστήριξε ότι πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη σημασία τόσο στην προετοιμασία του εκπαιδευόμενου πριν από την εκπαίδευση όσο και μετά τη λήξη της. Επίσης, τόνισε τη σημασία της ανάλυσης των εκπαιδευτικών αναγκών του εργαζόμενου, ώστε το training να σχεδιάζεται βάσει της απόδοσης που θα καλύψει τις απαιτήσεις και του εκπαιδευόμενου αλλά και του οργανισμού.  Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο H. D. Stolovitch παρότρυνε και πάλι το κοινό, να πάψει να κατασπαταλά χωρίς πραγματικό λόγο χρήματα στην εκπαίδευση ενώ τόνισε, ότι δεν έχει σημασία το τμήμα, ο κλάδος και γενικότερα ο τομέας που δραστηριοποιούνται τα άτομα που επιλέγονται να εκπαιδευθούν αλλά το κριτήριο της άριστης επίδοσης.

Εκπαίδευση πωλητών
προσανατολισμένη στην απόδοση Η εκπαίδευση δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός αλλά μια συνεχής διαδικασία βελτίωσης της απόδοσης των εργαζομένων τόνισε ο Βασίλης Βασιλειάδης, Business Development Manager της OTEAcademy, συνεχίζοντας στην ουσία στην ίδια λογική με τον κεντρικό ομιλητή του συνεδρίου.

Πιο συγκεκριμένα, παρουσίασε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα στελέχη πωλήσεων στη σημερινή συγκυρία και ανέλυσε τις τεχνικές εκπαίδευσης πωλητών που προσφέρει η εταιρεία του. Σημαντικό κομμάτι του sales training, που δεν πρέπει να σταματά με τη λήξη των σεμιναρίων αλλά να προχωρά με συνεχή ανατροφοδότηση και προγράμματα coaching, αποτελεί η μετατροπή της γνώσης σε εμπειρία.

Τέλος, υποστήριξε ότι οι οργανισμοί οφείλουν να χρησιμοποιούν σαφώς καθορισμένα metrics για την απόδοση της εκπαίδευσης τόσο πριν ξεκινήσει η διαδικασία όσο και μετά τη λήξη της.

Επιτυγχάνοντας περισσότερα με λιγότερα
O Sean Sinfield, European Learning & Development Director της Canon Europe, μίλησε για τις λειτουργίες ανάπτυξης και εκπαίδευσης στην εταιρεία με βάση το μότο «doing more with less», την επίτευξη δηλαδή περισσότερων αποτελεσμάτων με μικρότερο προϋπολογισμό. Ο ομιλητής, παρομοίασε τη μέτρηση της απόδοσης, με ένα εκκρεμές μεταξύ αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας και υποστήριξε ότι το Learning & Development πρέπει να ευθυγραμμίζεται με την υψηλή απόδοση.

Επιπλέον, παρουσίασε το ειδικό πρόγραμμα ενσωμάτωσης και ευθυγράμμισης του Learning and Development με τους επιχειρηματικούς στόχους στην Canon. Μια επιτροπή υψηλόβαθμων στελεχών της εταιρείας σε συνεργασία με ομάδες συμβούλων καθόρισαν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις συμπεριφορές που κρίνονται απαραίτητες για κάθε θέση και ρόλο μέσω της κατασκευής ειδικού λεξικού δεξιοτήτων. Αυτό, προσέφερε κατευθυντήριες αρχές για το τι περιμένει η επιχείρηση από κάθε εργαζόμενο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του. Έτσι, υλοποιήθηκε ένα σύστημα ευθυγραμμισμένο με τις αρχές της επιχείρησης, στο οποίο όλοι εμπλέκονται προκειμένου να βοηθήσουν, ώστε ο οργανισμός να πετύχει το στόχο του.


Εκπαίδευση στην πράξη
και διαχείριση ταλέντου Η Έλενα Παπαδοπούλου, Γενική Διευθύντρια Ανθρώπινου Δυναμικού της COSMOTE, υποστήριξε ότι το οργανόγραμμα μιας επιχείρησης θα πρέπει να είναι ευέλικτο και να έχει εναλλακτικές διαδρομές, ώστε να διευκολύνεται η διαχείριση ταλέντου. Η εκπαίδευση στην πράξη διαδραματίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην COSMOTE, με στόχο τη μεταφορά της αποκτηθείσας γνώσης. Επιπλέον, συμπλήρωσε ότι επειδή συνήθως όταν οι οργανισμοί μεγαλώνουν, τείνουν να γίνουν απρόσωποι, στην εταιρεία της δημιουργούνται μικρές ομάδες, προκειμένου να μεταφέρεται η εταιρική στρατηγική αλλά και να υπάρχει η δυνατότητα να ακούγονται οι απόψεις των εργαζομένων. Αυτό βοηθάει, ώστε το κλίμα να διατηρηθεί προσωπικό.

Ελληνική «τιτλολαγνεία»
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κυρίτσης, Head της PwC Academy, αναφερόμενος στις τάσεις των τελευταίων ετών σχετικά με τις γνώσεις και τις δεξιότητες, μίλησε για την «τιτλολαγνεία» (τη συνεχή δηλαδή επιθυμία απόκτησης ακαδημαϊκών τίτλων) που επικρατεί στη χώρα μας. Τόνισε, μάλιστα, ότι καθώς η ακαδημαϊκή εκπαίδευση είναι κάτι διαφορετικό από την επαγγελματική, ένας άνθρωπος που εμπνέει μπορεί να αποδειχθεί πιο σημαντικός από κάποιον που διαθέτει πτυχία.

Η επικαιροποίηση της γνώσης και των πτυχίων θεωρείται απαραίτητη, προκειμένου κάποιος να μπορέσει να επικρατήσει στην αγορά υποστήριξε ο Δρ. Κωνσταντίνος Κυρίτσης ενώ τόνισε και τη σημασία του ενεργού και ενημερωμένου εκπαιδευτή.

Κύκλος ανάπτυξης Hogan
Ένα case study από το χώρο της υγείας για την ανάπτυξη της ηγεσίας, παρουσίασαν οι Κώστας Ζούλιας, Διευθυντής Τομέα Συμβουλευτικής Ανθρώπινου Δυναμικού και Γιώργος Μελικίδης, Manager Διεύθυνσης Συμβουλευτικής Ανθρώπινου Δυναμικού της ICAP Group. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε, βασίστηκε στον κύκλο ανάπτυξης Hogan, μία μέθοδο που ξεκινάει από την αυτογνωσία και, μέσω υποστήριξης, οδηγεί στη στόχευση συμπεριφορών, την αναζήτηση ανατροφοδότησης, την αλλαγή της φήμης και στην παγίωση της αλλαγής. Το Hogan Personality Inventory (HPI) αποτελεί τη φωτεινή πλευρά της προσωπικότητας, όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν οι ομιλητές, ενώ οι δυσκολίες-αντιστάσεις που προέκυψαν μπόρεσαν να ξεπεραστούν με αξιόπιστα εργαλεία και ξεκάθαρη επικοινωνία.

Η θετική σκέψη το κλειδί
για την επίτευξη των στόχων Στο Goal Mapping αναφέρθηκε ο Brian Mayne, συγγραφέας και δημιουργός του ομώνυμου συστήματος. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα προσωπικής ανάπτυξης, βοήθησε τόσο τον ίδιο όσο και πλήθος στελεχών, εργαζομένων, αθλητών ακόμα και μαθητών να διατηρήσουν θετικές σκέψεις παραμένοντας προσηλωμένοι στους στόχους τους. Ο βραβευμένος με το UK National Training Award B. Mayne υποστήριξε ότι οι αλλαγές προκαλούν αναταραχή στον άνθρωπο, ότι όλοι θα βιώσουμε κάποιου είδους μεταβολή στη ζωή μας και ότι οι αλλαγές όχι μόνο δε θα σταματήσουν, αλλά θα συμβαίνουν όλο και πιο γρήγορα.

Φέρνοντας σαν παράδειγμα την προσωπική του ιστορία, όπου η νομαδική του καταγωγή, τον ανάγκασε να εγκαταλείψει νωρίς το σχολείο και να φτάσει στα 29 του χρόνια να μάθει γραφή και ανάγνωση, τόνισε ότι αν και δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις αλλαγές, με την κατάλληλη συμπεριφορά, θα είμαστε στη θέση να επηρεάσουμε την τροπή που θα λάβουν.

Ως το κλειδί για την επιτυχία, ο B. Mayne, αναφέρε τη θετική σκέψη η οποία προκαλεί τον εγκέφαλο να παράγει με φυσιολογικό τρόπο σεροτονίνη, μία ουσία που ευθύνεται για την αυτοπεποίθηση και για την εξεύρεση λύσεων. Κατ’ αντίστοιχο τρόπο, όταν οι σκέψεις είναι αρνητικές εκκρίνεται κορτιζόνη, που προκαλεί αισθήματα θλίψης και διόγκωσης του προβλήματος που μας απασχολεί.  Όταν κάποιος πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει τότε πράγματι οδηγείται στην επιτυχία.

Τέλος, ο B. Mayne, παρουσίασε αναλυτικά την τεχνική χαρτογράφησης στόχων Goal mapping. Το εν λόγω εργαλείο, περιλαμβάνει τον προσδιορισμό των στόχων, την τοποθέτηση προτεραιοτήτων και το σχεδιασμό του τρόπου με τον οποίο θα υλοποιήσουμε τα όνειρά μας.


Κουλτούρα ψευδο-ϊκανότητας
vs οικεία συστήματα Ο Βασίλης Αντωνάς, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της IMPACT, μίλησε για τη χρήση του executive coaching στη βελτίωση της λειτουργίας των executive teams τις οποίες όρισε ως: «στενό-οικείο σύστημα, που τα μέλη του δεσμεύονται από έναν κοινό στόχο, η επίτευξη του οποίου ενισχύεται από τις καλές σχέσεις».

Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στον όρο «ψευδο-ϊκανότητα» (pseudocompetence) που χαρακτηρίζει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα άτομο υποκρίνεται ότι γνωρίζει κάτι χωρίς στην πραγματικότητα να ισχύει κάτι τέτοιο. Όταν λοιπόν, η εταιρική κουλτούρα, βασίζεται στην ψευδο-ϊκανότητα και τα πρότυπα επικοινωνίας σε στερεότυπα και εγωκεντρισμό, το αποτέλεσμα είναι η επικράτηση του φόβου, η αδυναμία εκμάθησης και η δημιουργία αισθημάτων ντροπής και άγχους. Στις περιπτώσεις, όμως, που οι σχέσεις βασίζονται στην οικειότητα, διευκολύνονται η ελευθερία έκφρασης και η ευθυγράμμιση των συμπεριφορών με τις αξίες και το όραμα της επιχείρησης. Ταυτόχρονα, δημιουργείται ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, με μεγαλύτερη αποδοχή της διαφορετικότητας και αύξηση της ελευθερίας έκφρασης.

Το coaching ως εργαλείο στήριξης
Ο ρόλος του coach είναι να υποστηρίξει τους ανθρώπους να γίνονται περισσότερο αποτελεσματικοί και το coaching αποτελεί εργαλείο στήριξης για τα προγράμματα ανάπτυξης, υποστήριξε ο Denis Sartain, Partner της Our World Group. Ο ομιλητής αναφέρθηκε στην πνευματική διέγερση που δημιουργείται κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, η οποία ωστόσο στους ρυθμούς της καθημερινότητας δεν έχει τα περιθώρια να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί.  Η εσωστρέφεια ή η εξωστρέφεια, η επικέντρωση στη λογική και την αναλυτικότητα ή στο συναίσθημα και τη διαίσθηση, αποτελούν μερικά από τα προσωπικά χαρακτηριστικά – προτιμήσεις που καθορίζουν τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι άνθρωποι.

Καθώς η ηγεσία, συνήθως λειτουργεί υπό το καθεστώς πίεσης, το ερώτημα που τίθεται, σύμφωνα με τον D. Sartain, είναι ποιες δεξιότητες αξιοποιεί.  Ειδικά για τα άτομα που λειτουργούν περισσότερο με βάση το συναίσθημα, υπάρχει η πιθανότητα ξεσπάσματος εσωτερικής σύγκρουσης καθώς προτού λάβουν μία απόφαση, εξετάζουν αν συνάδει με αυτό που ορίζουν οι αξίες τους.

Έτσι, το σημείο σύγκρουσης ανάμεσα στο λογικό-αντικειμενικό που ισχύει για μία επιχείρηση μπορεί να συγκρούεται με αυτό που κάποιος αισθάνεται και καλείται να βρει την ισορροπία ανάμεσα στα δύο. Το φίλτρο αυτό ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την αντίληψη, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην εργασία και για αυτό στο coaching εξετάζονται οι θεμελιώδεις αρχές της συμπεριφοράς.

Τηλε-εκπαίδευση
Η κατάρτιση του προσωπικού με χαμηλό κόστος αποτελεί πρόκληση για όλες τις επιχειρήσεις, υποστήριξε ο Παναγιώτης Μανέτος, Commercial & Marketing Manager στην Ergonomia SA. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην μέθοδο της τηλε-εκπαίδευσης, στην κοινωνική της διάσταση και στα οφέλη της, όπως η «κατάργηση» των χρονικών και χωρικών ορίων, η εξοικονόμηση πόρων και η δυνατότητα αξιολόγησης και επανάληψης που προσφέρει. Στην Ergonomia, μάλιστα, η εστίαση γίνεται στην αξιολόγηση, την υλοποίηση και την εφαρμογή της εκπαίδευσης σε συνάρτηση πάντα με τον πελάτη, τις ανάγκες και τις προσδοκίες του και σε συνεργασία με τη συμβατική εκπαίδευση και τα οφέλη της.

Πραγματική εκμάθηση ενηλίκων
Η οικοδόμηση της αποτελεσματικής στρατηγικής εκμάθησης σε δύσκολες εποχές, οι τεχνολογίες εκμάθησης και η προσέγγιση του μοντέλου 70:20:10, ήταν τα κύρια θέματα στα οποία αναφέρθηκε ο Charles Jennings, f. Global Head of Learning της Reuters. Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που προσφέρει το σημερινό περιβάλλον, έχουν μεταβάλλει τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων σε σχέση με την εκπαίδευση και κατ’ επέκταση το κόστος του training, ανέφερε ο ομιλητής.

Υποστήριξε ακόμα ότι η πρόσβαση στην πληροφορία αλλά και η γνώση που απορρέει από την καθημερινή εμπειρία και όχι από επίσημους κύκλους σπουδών, αποτελούν τα στοιχεία που θα κάνουν τη διαφορά.

Άλλωστε, όπως υπογράμμισε, το 70-80% των υπαλλήλων μαθαίνουν από ανεπίσημες πηγές στο χώρο εργασίας τους. Η εκμάθηση, όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο C. Jennings, είναι η μετατροπή της βραχυπρόθεσμης πληροφορίας σε πραγματική γνώση.

Επομένως, συνδέεται με την πρακτική εξάσκηση, τη σκέψη και τη διαλεκτική ενώ σημασία έχει και η ταχύτητα με την οποία το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να φτάσει στο επίπεδο ικανότητας που επιθυμεί η επιχείρηση. Μάλιστα, η ταχύτητα αυτή αποτελεί έναν πολύ καλό τρόπο για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της εκπαίδευσης.

Τέλος, αναφέρθηκε στην προσέγγιση 70:20:10 για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων ανθρώπινου δυναμικού, η οποία αναφέρεται στο 70% της γνώσης που αποκτάται μέσω εμπειρίας, στο 20% της γνώσης που προέρχεται από παράγοντες όπως το coaching, το feedback κτλ και στο 10% που συνδέεται με την επίσημη εκπαίδευση (workshops, συνέδρια κτλ.).

«Κοινωνική» μάθηση

O Δημήτρης Τσίγκος, Πρόεδρος της Virtual Trip Group παρουσίασε το eFront, ένα εργαλείο τηλε- εκπαίδευσης βασισμένο στο social networking, το οποίο ακολουθεί συγκεκριμένα παιδαγωγικά πρότυπα και εμπεριέχει συμμετοχικά εργαλεία που ενισχύουν την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση μεταξύ των χρηστών.

Ο κύριος κορμός του eFront, προσφέρεται σαν προϊόν ανοιχτού λογισμικού που ο καθένας μπορεί να κατεβάσει και να τροποποιήσει δωρεάν και δίνει ιδιαίτερη σημασία στη διεπαφή με το χρήστη. Επιπλέον, λόγω της φιλοσοφίας του υπέρ της συνεργατικής μάθησης, περιλαμβάνει διάφορα εργαλεία επικοινωνίας όπως μηνύματα, forum, blogs κτλ. και έχει επεκτάσιμη αρχιτεκτονική σε ένα περιβάλλον ασύγχρονης εκπαίδευσης όπως το social learning.