Μήπως ζούμε με βολικές ψευδαισθήσεις και αρνούμαστε να δεχτούμε νέες πραγματικότητες; είμαστε μεν ικανοί στη μάθηση, αλλά έχουμε, άραγε, τη δυνατότητα να αναθεωρούμε παρωχημένες αντιλήψεις;

Για να κάνουμε τη δουλειά μας σωστά, πρέπει να προσπαθούμε να κατανοούμε αυτά που συμβαίνουν γύρω μας (π.χ., τεχνητή νοημοσύνη, ψηφιοποίηση). Συχνά όμως δεν το καταφέρνουμε. Παραμένουμε στάσιμοι, προσκολλημένοι σε πεποιθήσεις που μας βολεύουν, αλλά δεν ανταποκρίνονται στα δεδομένα της νέας εποχής. Εξηγώντας τη δυσκολία αυτή σε πρόσφατη ομιλία της, η Nancy Adler σταχυολόγησε, από το βιβλίο του περίφημου Adam Grant, ότι πολλοί προτιμούμε την άνεση της εδραιωμένης πεποίθησης, αντί να «ταλαιπωρούμαστε» με αμφιβολίες. Προτιμούμε να ακούμε τις γνώμες αυτών με τους οποίους συμφωνούμε, αντί αυτών που μας παρακινούν να σκεφτούμε διαφορετικά. Και η ευφυία δεν θεραπεύει. Όσο πιο έξυπνος είναι ένας άνθρωπος, τόσο πιο προσκολλημένος μπορεί να είναι στις πεποιθήσεις του.

Αναλογιστείτε, ποια μπορεί να είναι αυτά τα «βολικά ψέματα» τα οποία λέμε στους εαυτούς μας στον χώρο του HR; Εστιάζω σε τρία παραδείγματα.
1. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι στο DNA της εταιρείας: Αναντίρρητα, το κοινωνικό έργο πολλών εταιρειών είναι σπουδαίο. Όμως, πόσο κοινωνικά υπεύθυνη είναι μια εταιρεία η οποία αφενός χρηματοδοτεί πλουσιοπάροχα μία κοινωνική δράση, αφετέρου διαθέτει ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον; Κατ’ ευφημισμό αναφερόμαστε στις εταιρείες ως «οικογένειες», λέξη η οποία αποδομείται εύκολα στις επιχειρήσεις, χάνοντας πλήρως το νόημά της όταν οι εποχές είναι δύσκολες.
2. Η τεχνητή νοημοσύνη θα μας απασχολήσει στο μέλλον: Είναι σύνηθες να αγνοούμε τις τεχνολογικές επαναστάσεις όταν συμβαίνουν, να υποτιμούμε την αξία τους, και να διστάζουμε να τις υιοθετήσουμε. Βολευόμαστε με την πεποίθηση ότι αυτό που μας έθρεψε ως τώρα, θα συνεχίσει να μας θρέφει. Συχνά ελλοχεύει ο φόβος του άγνωστου ή ο κόπος της επανεκπαίδευσης. Η αλήθεια είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι εδώ και καιρό στη ζωή μας. Οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρεάζουν όχι μόνο τις δουλειές που υπόκεινται σε αυτοματοποίηση, αλλά και άκρως δημιουργικές που αφορούν στο σχέδιο, τον προγραμματισμό, τη γραφή, και την εκπαίδευση.
3. Οι πρακτικές ασκήσεις των φοιτητών πρέπει να είναι άμισθες: Είναι μία βολική ανακρίβεια ότι οι φοιτητές στις πρακτικές δεν πρέπει να αμείβονται διότι αποκτούν εμπειρίες, ενώ δεν παράγουν. Εντούτοις, σε πολλές περιπτώσεις οι φοιτητές ανταποκρίνονται με επάρκεια, ειδικά αν αναλογιστούμε τις τεχνολογικές απαιτήσεις πολλών θέσεων εργασίας. Η άβολη αλήθεια είναι ότι χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινο δυναμικό χαμηλού κόστους.

Ας προβούμε σε αλλαγές, αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα με περισσότερη:
α. Ταπεινότητα: Είναι λογικό να διαφημίζουμε τις κοινωνικές μας δράσεις. Ας είμαστε φειδωλοί στους χαρακτηρισμούς.
β. Θάρρος: Ας παραδεχτούμε ότι κανείς μας δεν γεννήθηκε με τη γνώση αλγόριθμων και έχουμε ανάγκη να εκπαιδευτούμε ή να μάθουμε από νεότερους.
γ. Ειλικρίνεια: Ας οικοδομήσουμε σχέσεις με νέους και φοιτητές, αναλογιζόμενοι το δίκαιο της υπόθεσης, αλλά και δημογραφικά ζητήματα.
H πρόκληση είναι να είμαστε ανοιχτοί και με εποικοδομητική διάθεση να επανεξετάσουμε θέσφατα στον χώρο μας. Με θάρρος αλλά και ταπεινότητα να ταρακουνήσουμε ριζωμένες πεποιθήσεις που πλέον δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Και όπως γράφει ο A. Grant, να «απολαύσουμε τη χαρά να κάνουμε λάθος».

SHORT BIO
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης είναι αναπληρωτής καθηγητής διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος.
Η διδασκαλία και έρευνά του εστιάζει σε θέματα στρατηγικής διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, διαχείρισης ταλέντων, οργανωσιακής κουλτούρας, HR analytics, ηγεσίας και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 20 μελέτες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, συνέδρια και βιβλία.

Είναι μέλος του Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου Ανθρώπινου Δυναμικού του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας, ομιλητής TEDx και έχει εργαστεί ως ανώτερος σύμβουλος στην PwC. Απέκτησε το διδακτορικό του δίπλωμα το 2007 από το University of Bath.
Προσωπική ιστοσελίδα: https://www.konstantinostasoulis.eu/en/