Η χρήση της ΤN αλλάζει τη διαδικασία επιλογής εργαζομένων, επηρεάζοντας τον τρόπο αξιολόγησης και τις ίδιες τις δεξιότητες που θεωρούνται πλέον σημαντικές στην εργασία.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει ήδη μετασχηματίσει τη διαδικασία επιλογής προσωπικού. Από την ανάλυση βιογραφικών και τη διαχείριση αιτήσεων έως τα pre-employment assessments και τις ασύγχρονες βιντεο-συνεντεύξεις, τα εργαλεία AI χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως για την αξιολόγηση υποψηφίων. Για παράδειγμα, στις ασύγχρονες βιντεο-συνεντεύξεις, η ΤΝ μπορεί να αναλύει όχι μόνο το περιεχόμενο των απαντήσεων, αλλά και τον τόνο της φωνής, τις εκφράσεις προσώπου και τη γλώσσα σώματος, υποστηρίζοντας τη λήψη αποφάσεων.
ΑΠΟ ΤΟ SCREENING ΣΤΟ AI-ASSISTED HIRING
Ωστόσο, η χρήση της ΤΝ στη στελέχωση δεν περιορίζεται πλέον στους οργανισμούς. Οι ίδιοι οι υποψήφιοι αξιοποιούν εργαλεία Generative AI, όπως το ChatGPT, για να βελτιώσουν βιογραφικά, να προσαρμόσουν αιτήσεις εργασίας και να προετοιμαστούν για συνεντεύξεις. Έρευνες δείχνουν ότι οι υποψήφιοι που χρησιμοποιούν GenAI για την προετοιμασία απαντήσεων σε συνεντεύξεις συχνά αξιολογούνται υψηλότερα σε σχέση με όσους δεν χρησιμοποιούν αντίστοιχα εργαλεία. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι υποψήφιοι χρησιμοποιούν AI όχι μόνο για γλωσσική βελτίωση ή προετοιμασία, αλλά και για τη διαμόρφωση απαντήσεων που ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις της θέσης και στις προσδοκίες των αξιολογητών. Και σύμφωνα με έρευνες, φαίνεται να το πετυχαίνουν.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν νέο προβληματισμό για τη ΔΑΔ. Αν και η GenAI μπορεί να ενισχύσει την απόδοση των υποψηφίων στις διαδικασίες αξιολόγησης, ταυτόχρονα ενδέχεται να επηρεάζει την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, δημιουργώντας μία εικόνα που δεν αντανακλά πλήρως τις πραγματικές ικανότητες του ατόμου. Όταν οι recruiters βασίζονται σε παραπλανητικές ή μη πραγματικές πληροφορίες, αυξάνεται ο κίνδυνος λήψης μη έγκυρων αποφάσεων. Για αυτό, αρκετοί οργανισμοί επιχειρούν να περιορίσουν τη χρήση AI μέσω προειδοποιήσεων, ταυτοποίησης υποψηφίων, live tests, monitoring λογισμικού ή εργαλείων ανίχνευσης AI-generated κειμένου.
Το ερώτημα, όμως, είναι αν αυτή η προσέγγιση μπορεί να παραμείνει βιώσιμη μακροπρόθεσμα. Καθώς η χρήση εργαλείων GenAI ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στην καθημερινή εργασία, ίσως η συζήτηση δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην ανίχνευση της χρήσης τους, αλλά και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικής αξιοποίησής τους.
OΤΑΝ ΤΟ AI ΓΙΝΕΤΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑ
Οι μέθοδοι επιλογής προσωπικού έχουν ως στόχο την πρόβλεψη της απόδοσης στην εργασία μέσω της αξιολόγησης σχετικών δεξιοτήτων. Αν η χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT ή το Copilot αποτελεί πλέον μέρος πολλών επαγγελματικών ρόλων, τότε η ικανότητα αποτελεσματικής αξιοποίησής τους μπορεί επίσης να θεωρηθεί επαγγελματική δεξιότητα. Η σύνταξη αποτελεσματικών prompts, η κριτική αξιολόγηση του AI-generated περιεχομένου και η σωστή καθοδήγηση των εργαλείων GenAI ενδέχεται να αποτελέσουν νέα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων. Καθώς η αποτελεσματική χρήση της GenAI στην εργασία καθίσταται ολοένα και πιο σημαντική, η χρήση της κατά τη διαδικασία αξιολόγησης μπορεί επίσης να αποτελέσει έναν έγκυρο δείκτη μελλοντικής εργασιακής απόδοσης.
Με δυο λόγια, η ΤΝ αλλάζει και το ίδιο το αντικείμενο της αξιολόγησης. Από την εποχή του «γνωρίζεις Excel;» περνάμε σταδιακά στην εποχή του «γνωρίζεις να εργάζεσαι αποτελεσματικά με AI;». Και παράλληλα με αυτή τη μετάβαση, είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και η αξιοπιστία των νέων μεθόδων στελέχωσης που διαμορφώνονται.
SHORT BIO
Η Κωνσταντίνα (Ναντίν) Γεωργίου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού και Οργανωσιακής Συμπεριφοράς του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο και σε προγράμματα στελεχών. Παράλληλα συμμετέχει ενεργά σε ερευνητικά έργα, με εξειδίκευση στην ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης των υποψήφιων εργαζομένων. Η έρευνά της εστιάζει μεταξύ άλλων στη χρήση της παιχνιδοποίησης στη διαδικασία της προσέλκυσης και επιλογής εργαζομένων. Η συμβολή της σε αυτόν τον τομέα έχει αναγνωριστεί διεθνώς, με το άρθρο της να διακρίνεται ως το περισσότερο κατεβασμένο άρθρο του 2019 από το International Journal of Selection and Assessment.
