Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, το ερώτημα δεν είναι απλώς αν ένας οργανισμός χρειάζεται λιγότερο micromanagement ή περισσότερη αυτοματοποίηση. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι ποιος, ή τι, έχει τη νομιμοποίηση να καθοδηγεί, να αξιολογεί και να επηρεάζει την ανθρώπινη εργασία.
Ο micromanager αποτελεί διαχρονικά μία προβληματική φιγούρα στον χώρο της διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού (ΔΑΔ). Παρακολουθεί υπερβολικά, παρεμβαίνει συνεχώς και συχνά συγχέει τον έλεγχο με την ηγεσία. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως μειωμένη αυτονομία, χαμηλή εμπιστοσύνη και εξάντληση των εργαζομένων. Παρ’ όλα αυτά, ο ανθρώπινος micromanager διαθέτει ένα χαρακτηριστικό που η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει: ηθική ευθύνη. Μπορεί να κριθεί, να αμφισβητηθεί, να εκπαιδευτεί και, τελικά, να λογοδοτήσει.
Από την άλλη πλευρά, ο AI manager υπόσχεται αποτελεσματικότητα. Μπορεί να κατανέμει εργασίες, να παρακολουθεί την απόδοση, να εντοπίζει καθυστερήσεις και να προτείνει βελτιώσεις βασισμένες σε δεδομένα. Σε περιβάλλοντα υψηλής πολυπλοκότητας, αυτή η δυνατότητα μπορεί να είναι πολύτιμη. Ένας AI manager δεν κουράζεται, δεν ξεχνά και μπορεί να αναλύει τεράστιο όγκο πληροφοριών ταχύτερα από οποιονδήποτε άλλον.
Ωστόσο, εδώ βρίσκεται και ο κίνδυνος. Ένας AI manager μπορεί να μετατρέψει το micromanagement σε κάτι ακόμη πιο αόρατο και πιο δύσκολο να αμφισβητηθεί. Όταν η επιτήρηση παρουσιάζεται ως «αντικειμενική ανάλυση δεδομένων», οι εργαζόμενοι μπορεί να χάσουν όχι μόνο την αυτονομία τους αλλά και τη δυνατότητα να εξηγήσουν το πλαίσιο της εργασίας τους. Οι αριθμοί δεν αφηγούνται πάντα την πλήρη ιστορία, και δεν αποτυπώνουν εύκολα τη συναισθηματική εργασία, τη συνεργασία, τη φροντίδα, τη δημιουργικότητα ή τις άτυπες συνεισφορές που διατηρούν έναν οργανισμό λειτουργικό.
Ως εκ τούτου, το δίλημμα «micromanager ή AI manager» είναι παραπλανητικό. Ούτε ο ανθρώπινος υπερ-έλεγχος ούτε η αλγοριθμική διοίκηση αποτελούν ιδανική λύση. Το ζητούμενο είναι ένας ανθρώπινος manager με τεχνολογική υποστήριξη, όχι ένας manager που αντικαθίσταται από την τεχνολογία. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει πληροφορίες, να μειώσει το διοικητικό φόρτο και να ενισχύσει τη λήψη αποφάσεων. Δεν πρέπει όμως να αποφασίζει μόνη της για την αξία, την προοπτική ή την αξιοπιστία ενός εργαζομένου.
Για τη ΔΑΔ, η πρόκληση είναι σαφής. Καλείται να σχεδιάσει συστήματα διοίκησης όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύει την εμπιστοσύνη αντί να την υπονομεύει. Αυτό απαιτεί διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία, δικαίωμα εξήγησης και συμμετοχή των εργαζομένων στον σχεδιασμό των τεχνολογικών εργαλείων. Διαφορετικά, οι οργανισμοί ενδέχεται να διακινδυνεύσουν την αντικατάσταση των παραδοσιακών micromanagers με αόρατους αλγοριθμικούς υπευθύνους. Συμπερασματικά, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο καλύτερος manager δεν είναι ούτε ο micromanager ούτε ο αλγόριθμος. Είναι ο ηγέτης που γνωρίζει πότε να χρησιμοποιεί τα δεδομένα και πότε να ακούει τον άνθρωπο πίσω από αυτά.
Ο Δρ. Φώτιος Μητσάκης είναι Επίκουρος Καθηγητής στη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού στο Nottingham Business School, Nottingham Trent University. Δραστηριοποιείται επιστημονικά στον ευρύτερο χώρο της Στρατηγικής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού. Η έρευνά του σχετίζεται με θέματα οργανωσιακής εκπαίδευσης, ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επισφαλούς απασχόλησης, καθώς και με την αποδοχή της διαφορετικότητας στον εργασιακό χώρο μέσω υλοποίησης μέτρων κατάρτισης. Έχει αναγνωρισθεί πολλές φορές για την ερευνητική και διδακτική του προσφορά.
Γίνετε μέλος της κοινότητας και ενημερωθείτε για όλα τα νέα της αγοράς. Ακολουθήστε μας σε Facebook & LinkedIn.
