Πριν από δεκαπέντε χρόνια συνάντησα έναν φίλο φρεσκοξυρισμένο. Mου εξήγησε ότι, επειδή τα γένια του έχουν ασπρίσει αρκετά και προδίδουν τα 55 του χρόνια, επέλεξε να ξυριστεί ώστε να μην τον αντιμετωπίζουν στη δουλειά σαν «κουρασμένο παλικάρι».

Ένας άλλος φίλος με τεράστια εμπειρία στον χώρο του executive search με πήρε τηλέφωνο την περασμένη εβδομάδα. Συζητήσαμε πολλά, μεταξύ των οποίων και το ageism στον χώρο της εργασίας, τις διακρίσεις δηλαδή που γίνονται σε βάρος των εργαζομένων βάσει της ηλικίας. Μοιράστηκε μαζί μου την πρόσφατη εμπειρία του με μια πολυεθνική εταιρεία, η οποία, αναθέτοντάς του μια θέση τον ενημέρωσε πως οι υποψήφιοι πρέπει να είναι κάτω των 45 ετών. Πολύ λυπηρό, όταν σκέφτεσαι ότι η συγκεκριμένη εταιρεία απασχολεί εξαψήφιο αριθμό εργαζομένων παγκοσμίως και υποτίθεται πως αγωνίζεται για το Diversity & Inclusion. Επίσης, όλο αυτό είναι ιδιαίτερα οξύμωρο όταν λάβεις υπόψη ότι η παγκόσμια κρίση του ασφαλιστικού επιβάλλει την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης. Βέβαια, το ageism δεν το συναντάμε μόνο στο recruitment. Διακρίσεις γίνονται σε βάρος ενός εργαζομένου όταν τον προσπερνούν για μια προαγωγή κι ας έχει τις απαραίτητες δεξιότητες και προσόντα ή όταν δεν εγκρίνουν τη συμμετοχή του σε μια ακριβή εκπαίδευση γιατί εκτιμούν ότι δεν υπάρχει χρόνος για αυτήν να αποδώσει, αφού σύντομα θα συνταξιοδοτηθεί, θα απολυθεί ή θα φύγει με κάποιο μελλοντικό πρόγραμμα εθελουσίας.

Έρευνα του AARP στον χώρο εργασίας, το 2018, έδειξε ότι οι 2 στους 3 εργαζομένους 45+ έχουν διακρίνει ή έχουν προσωπική εμπειρία ageism, ενώ ανάμεσα στο 61% αυτών που ανέφεραν ότι υπήρξαν θύματα διακρίσεων, το 91% είπε ότι οι διακρίσεις αυτές αποτελούν ένα σύνηθες φαινόμενο. Η Patricia Barnes σε άρθρο του Forbes αναφέρεται στην έρευνα του Καθηγητή David Neumark, λέγοντας πως: «Υποψήφιοι αιτήθηκαν για κάποιες θέσεις εργασίας και απάντησαν σε τεστ 100 ερωτήσεων, το οποίο κατέληγε σε ένα αντικειμενικό και αδιάβλητο σκορ, βασισμένο σε νούμερα, χωρίς να αποκαλύψουν την ηλικία τους. Όταν, λοιπόν, κάλεσαν για συνέντευξη τους καλύτερους βάσει του σκορ, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ήταν στα ίδια ή ακόμη και σε μεγαλύτερα ποσοστά σε σχέση με τους νεότερους συναδέλφους τους. Όταν, όμως, η ηλικία έγινε φανερή στη συνέντευξη, ξεκίνησαν οι διακρίσεις, αφού μετά τις συνεντεύξεις, το ποσοστό των προτάσεων για εργασία στους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζομένους ήταν 46% χαμηλότερο παρόλο που είχαν ανώτερα τυπικά προσόντα και υψηλότερες αξιολογήσεις».

Πιθανώς να χρειάζονται νέοι νόμοι για την αντιμετώπιση του ageism στον χώρο της εργασίας ή ίσως περισσότερη ενσυναίσθηση και ανθρωπιά όταν αποφασίζουμε για το μέλλον κάποιων εργαζομένων και κατ΄ επέκταση των οικογενειών τους. Αν όμως υπάρχει κάτι για το οποίο θα έπρεπε να φροντίζει ο καθένας μας, προκειμένου να αφοπλίζει όλους όσους κάνουν τέτοιες διακρίσεις, αυτό δεν είναι άλλο από την εκπαίδευση και την ανάπτυξη. Οφείλουμε στους εαυτούς μας να επιδεικνύουμε περιέργεια και learning agility. Πρέπει να αλλάζουμε καινα μαθαίνουμε συνέχεια, να παραμένουμε ενήμεροι, σύγχρονοι, να παρακολουθούμε και να οδηγούμε τις εξελίξεις της επιστήμης μας και της αγοράς. Το mentoring είναι πιο απαραίτητο από ποτέ. Βοηθούμε τους συναδέλφους μας να αναπτυχθούν και δεν διστάζουμε να επιζητήσουμε τη δική τους καθοδήγηση, ακόμα και αν αυτό σημαίνει reverse mentorship από νεότερους συναδέλφους. Μαθαίνουμε από και με τους άλλους.

Κλείνουμε τα αυτιά στη fixed mindset εσωτερική φωνή που μας λέει «με τόση πείρα, τα ξέρεις όλα πια φίλε μου» κι ακούμε με σεβασμό την growth mindset φωνή που μας ζητά να μην πάψουμε στιγμή να θέτουμε νέους στόχους και προκλήσεις, αλλά και να γινόμαστε κάθε μέρα καλύτεροι για να τους πετύχουμε.

Εντούτοις, «η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια». Τα κοινωνικά δίκτυα, με εξέχον το LinkedIn, είναι εξαιρετικά εργαλεία για να μοιραζόμαστε με το δίκτυο των φίλων, των συναδέλφων, των πελατών και των συνεργατών μας τα credentials που βεβαιώνουν ότι δεν έχουμε σταματήσει στιγμή να μαθαίνουμε. Έτσι, αφενός λίγοι και δύσκολα θα τολμήσουν να κάνουν διακρίσεις σε βάρος μας, αφετέρου ακόμα και αν συμβεί αυτό, θα είναι πολλοί εκείνοι που θα σταθούν δίπλα μας και απέναντί τους. Και ποιος ξέρει; Ίσως τελικά να μπορέσουμε ν’ αφήσουμε γένια ακόμη και όταν αυτά θα έχουν ασπρίσει.

George Pastidis, Head of Sales Enablement Programs, Ericsson