Η πρόσφατη μεταρρύθμιση του πλαισίου της ετήσιας άδειας, όπως προκύπτει από τα άρθρα 9 και 10 του Ν. 5239/2025, επανακαθορίζει τόσο τη διαδικασία δήλωσής της στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» όσο και τους κανόνες χρονικής κατάτμησής της, εισάγοντας αυξημένη ευελιξία υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η ετήσια άδεια με αποδοχές εξακολουθεί να αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα του εργαζομένου, συνδεδεμένο με την ανάγκη πραγματικής ανάπαυσης. Διατηρείται ως βασική αρχή ότι η άδεια λαμβάνεται καταρχήν αδιαίρετη, σε συνεχόμενες ημέρες. Ωστόσο, με την αντικατάσταση του άρθρου 225 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, η κατάτμηση της άδειας παύει να αντιμετωπίζεται ως περιορισμένη εξαίρεση και μετατρέπεται σε ευέλικτο εργαλείο διαχείρισης του χρόνου ανάπαυσης.
Ειδικότερα, σε αντίθεση με το προϊσχύσαν καθεστώς, όπου η κατάτμηση συνδεόταν κυρίως με ιδιαίτερα σοβαρές ή επείγουσες ανάγκες της επιχείρησης και τελούσε υπό αυστηρούς περιορισμούς, πλέον η πρωτοβουλία μεταφέρεται στον εργαζόμενο. Ο τελευταίος δύναται να ζητήσει τη λήψη της άδειάς του σε περισσότερα τμήματα, σύμφωνα με τις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες, με έγγραφο αίτημα και υπό την αποδοχή του εργοδότη.
Παράλληλα, καταργούνται οι περιορισμοί που ίσχυαν ως προς τον αριθμό των περιόδων κατάτμησης, καθώς και η απαίτηση ύπαρξης εξαιρετικών συνθηκών για τη χορήγησή της. Ιδίως, καταργείται η υποχρέωση χορήγησης ενός εκτεταμένου συνεχόμενου τμήματος δύο εβδομάδων, που χαρακτήριζε το προηγούμενο καθεστώς, και αντικαθίσταται από ηπιότερη ρύθμιση. Πλέον, μοναδικός ουσιαστικός περιορισμός αποτελεί η υποχρέωση ένα τουλάχιστον τμήμα της άδειας να περιλαμβάνει συνεχόμενες πέντε (5) εργάσιμες ημέρες για πενθήμερη απασχόληση ή έξι (6) για εξαήμερη εργασία, ήτοι μία πλήρη εργάσιμη εβδομάδα.
Η κατάτμηση δεν μπορεί να επιβάλλεται μονομερώς, καθώς προϋποθέτει έγγραφο αίτημα του εργαζομένου και αποδοχή του εργοδότη. Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς τον χρόνο χορήγησης της άδειας, αρμόδια παραμένει η Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ διατηρείται η υποχρέωση χορήγησης της άδειας εντός διμήνου από την αίτηση.
Περαιτέρω, το άρθρο 9 του ίδιου νόμου επιφέρει μεταβολή ως προς τη διαδικασία καταχώρισης της άδειας στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ». Το προηγούμενο σύστημα άμεσης δήλωσης, που απαιτούσε αναγγελία της άδειας έως και μία ώρα από την έναρξή της, αντικαθίσταται πλέον από απογραφική καταχώριση. Συγκεκριμένα, η δήλωση πραγματοποιείται εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τη χορήγησή της, μετατρέποντας την υποχρέωση από προληπτική σε απολογιστική.
Συνολικά, το νέο καθεστώς μετασχηματίζει την κατάτμηση της ετήσιας άδειας από περιορισμένη εξαίρεση σε εργαλείο ευέλικτης διαχείρισης του χρόνου εργασίας, διατηρώντας παράλληλα βασικές εγγυήσεις προστασίας του εργαζομένου. Οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν τις διαδικασίες τους, διασφαλίζοντας την ορθή εφαρμογή του νέου πλαισίου.
