Μία ιστορικής σημασίας Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας υπεγράφη πρόσφατα μεταξύ της Κυβέρνησης και του συνόλου των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τις εργασιακές σχέσεις στη χώρα.
Για πρώτη φορά, μια τέτοια συμφωνία φέρει την υπογραφή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενώ ταυτόχρονα βάζει οριστικό τέλος στους μνημονιακούς περιορισμούς που ίσχυαν επί σειρά ετών.
Η Συμφωνία αποτελεί το αποτέλεσμα επτά μηνών εντατικών και ιδιαίτερα παραγωγικών διαβουλεύσεων μεταξύ του Υπουργείου και των εκπροσώπων των Κοινωνικών Εταίρων. Βασικός της στόχος είναι η ουσιαστική ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ), ώστε να καλύπτονται από αυτές περισσότερες επιχειρήσεις και εργαζόμενοι, δημιουργώντας ένα πιο δίκαιο, σταθερό και προβλέψιμο εργασιακό πλαίσιο.
Ο πρώτος άξονας της Συμφωνίας αφορά στη διευκόλυνση της επέκτασης των ΣΣΕ. Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης μειώνεται από 50% σε 40%, ενώ εισάγεται η δυνατότητα επέκτασης συλλογικών συμβάσεων χωρίς έλεγχο του ποσοτικού κριτηρίου, όταν αυτές συνυπογράφονται από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να συνυπογράφει κλαδικές συμβάσεις επικουρικά εφόσον προσκληθεί, ενώ απλουστεύονται οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ), ενισχύοντας έτσι τη συνολική δυνατότητα επέκτασης των ΣΣΕ.
Ο δεύτερος άξονας ενισχύει την πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Η ισχύς της παρατείνεται για τρεις μήνες, ενώ στη συνέχεια όλοι οι όροι της εξακολουθούν να εφαρμόζονται έως τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Με αυτόν τον τρόπο καταργείται το καθεστώς της μερικής μετενέργειας που ίσχυε από το 2012 και επανέρχεται η πλήρης μετενέργεια, διασφαλίζοντας σταθερότητα και ασφάλεια τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους νεοπροσλαμβανόμενους.
Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στην επιτάχυνση των διαδικασιών επίλυσης διαφορών μέσω του Ο.ΜΕ.Δ., με την καθιέρωση μηχανισμού προελέγχου των προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή, καθώς και την κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας, χωρίς να θίγεται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.
Συνολικά, η Κοινωνική Συμφωνία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη σύναψη και επέκταση περισσότερων και ισχυρότερων ΣΣΕ, ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό, προστατεύει αποτελεσματικά τα δικαιώματα των εργαζομένων και ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω αυξήσεις μισθών και παροχών. Τα επόμενα βήματα, όπως έχει επισημάνει η Υπουργός Εργασίας κα Νίκη Κεραμέως, αφορούν την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς και τη νομοθετική κατοχύρωση της Κοινωνικής Συμφωνίας εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, με ορίζοντα τις αρχές του 2026.
Σημειώνεται, τέλος, ότι όλες οι ανωτέρω πρωτοβουλίες, που αφορούν την κοινή συμφωνία με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους και την κατάρτιση Σχεδίου Δράσης, εντάσσονται στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς, η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με τον Ν. 5163/2024, που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Η Οδηγία αυτή ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο καθορισμού του κατώτατου μισθού και προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση και επέκταση της συλλογικής διαπραγμάτευσης, με απώτερο στόχο τη διασφάλιση μισθών που εγγυώνται αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των εργασιακών κανόνων. Κεντρικό ζητούμενο αποτελεί η ουσιαστική αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, με στόχο να αγγίξει τουλάχιστον το 80% έως το 2027· ωστόσο, δεδομένου ότι σήμερα το ποσοστό κάλυψης στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις στο 10,6%, καθίσταται σαφές ότι απαιτείται σημαντική και συστηματική προσπάθεια για την επίτευξη αυτού του ιδιαίτερα φιλόδοξου στόχου.
Ακολουθήστε μας σε Facebook & LinkedIn και γίνετε μέλος της μεγαλύτερης ελληνικής κοινότητας του κλάδου.
