Ο Νόμος 5278/2026 φέρνει σημαντικές τροποποιήσεις στο πλαίσιο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, εστιάζοντας στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, στη σύναψη και στην επέκταση των συμβάσεων. Οι αλλαγές αποσκοπούν στην οργάνωση των διαδικασιών, στη διασφάλιση της αντιπροσωπευτικότητας των φορέων και στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των συμβάσεων.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, ο νόμος καθορίζει σαφή χρονοδιαγράμματα για την έναρξη και τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, υποχρεώνοντας τα μέρη να καταγράφουν τις βασικές τους θέσεις σε επίσημο πρακτικό. Η καταγραφή αυτή αποσκοπεί στη διαφάνεια και την αποφυγή καθυστερήσεων. Επιπλέον, εισάγεται διαδικασία πιστοποίησης της αντιπροσωπευτικότητας των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των εργοδοτικών φορέων μέσω ειδικού μητρώου, ώστε οι συμβάσεις να συνάπτονται μόνο από φορείς με τεκμηριωμένη εκπροσώπηση.
Με τον Ν. 5278/2026 εισάγεται τροποποίηση στην παρ. 4 του άρθρου 396 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, δίνοντας την επικουρική αρμοδιότητα στη Γ.Σ.Ε.Ε. για τη συνυπογραφή κλαδικών συλλογικών συμβάσεων. Με την τροποποίηση αυτή διευκρινίζεται ότι, πέρα από την κύρια εκπροσώπηση, οι εργοδότες έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και να υπογράφουν συλλογικές συμβάσεις.
Όσον αφορά στην κήρυξη κλαδικών ή ομοιοεπαγγελματικών συλλογικών συμβάσεων ως γενικώς υποχρεωτικών, ο νόμος ορίζει συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια για την επέκταση τις ισχύος τις σε ολόκληρο τον κλάδο ή το επάγγελμα. Πιο συγκεκριμένα, ο νέος νόμος απαιτεί την αναφορά σε Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) και σε άλλα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να προσδιορίζεται με ακρίβεια το εφαρμοστέο πεδίο. Παράλληλα, προβλέπεται μηχανισμός επανεξέτασης σε περίπτωση ουσιωδών μεταβολών των οικονομικών συνθηκών.
Στο πεδίο τις μεσολάβησης και τις διαιτησίας, ο Ν. 5278/2026 ορίζει αυστηρά χρονικά όρια για την ολοκλήρωση των διαδικασιών και ενισχύει την υποχρέωση αιτιολόγησης των αποφάσεων. Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής διεξαγωγής συγκεκριμένων σταδίων, επιτρέποντας ταχύτερη και διαφανέστερη διαχείριση διαφορών.
Τέλος, ο νόμος περιλαμβάνει μεταβατικές διατάξεις για τις ήδη ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις, οι οποίες προσαρμόζονται στα νέα κριτήρια χωρίς να διακόπτεται η ισχύς τις. Οι ρυθμίσεις αυτές εξασφαλίζουν τη συνέχεια των εργασιακών σχέσεων και την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Συνοπτικά, ο Νόμος 5278/2026 οργανώνει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις διαδικασίες κήρυξης των συλλογικών συμβάσεων με σαφή κανόνες, διασφαλίζοντας την αντιπροσωπευτικότητα των φορέων και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών.
