Πίεση χρόνου, ανεπαρκής επικοινωνία, περιορισμένη επιρροή των εργαζομένων, εργασιακή ανασφάλεια, φόρτος εργασίας, παρατεταμένο ή ακανόνιστο ωράριο και, κατ’ επέκταση, βιασύνη, κόπωση και απογοήτευση κατά την εκτέλεση της εργασίας, αποτελούν μόνο κάποιους από τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους τους οποίους εξακολουθούν να αντιμετωπίσουν οι σύγχρονοι εργαζόμενοι, παρά τις προσπάθειες πολλών οργανισμών για την αναστροφή τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρείες χρειάζεται να σταθούν με ενσυναίσθηση και δραστικότητα στο πλευρό των ανθρώπων τους, προκειμένου να βελτιώνουν τόσο την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, όσο και την ευημερία τους. Παράλληλα, η νέα εργασιακή πραγματικότητα της αυξανόμενης αυτοματοποίησης της εργασίας, του burnout και της κακής ψυχικής υγείας, καθώς και των κλιματικών αλλαγών καλούν σε πρωτοβουλίες και μηχανισμούς υποστήριξης, όπως καμπάνιες ευαισθητοποίησης για την ασφάλεια και την υγεία, διαβούλευση με τους εργαζόμενους σχετικά με πτυχές της εργασίας οι οποίες προκαλούν άγχος, εκπαίδευση για την ευεξία και τη διαχείρισή του και πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία είναι αφιερωμένη σε αυτό ακριβώς, στη δημιουργία υγιούς ψυχοκοινωνικού εργασιακού περιβάλλοντος, επομένως στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας οι οποίες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται, αισθάνονται και αποδίδουν, προλαμβάνοντας, με αυτόν τον τρόπο, τη συναισθηματική εξάντληση και τον κίνδυνο ασθενειών, λαθών και ατυχημάτων. Και αυτό, λαμβάνοντας υπόψη πως το ασφαλές περιβάλλον εργασίας έχει εισέλθει σε μία νέα εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τα data, την τεχνολογία αλλά και τη βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Έτσι, τη στιγμή όπου οι εταιρείες έρχονται αντιμέτωπες με νέους κανονισμούς, έλλειψη δεξιοτήτων και πίεση για βιώσιμη ανάπτυξη, οι safety leaders χρειάζεται να επανεξετάσουν το πραγματικό νόημα της προστασίας των ανθρώπων τους.
Βασιλική Ασπιώτη, ΗR Manager, GEP
«Καθιστούμε το Health & Safety όχι απλώς υποχρέωση, αλλά στρατηγική επιλογή»
«Για να ριζώσει αυτή η νοοτροπία, οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν στην ανάπτυξη ενσυναισθητικής ηγεσίας», σημειώνει επίσης η Βασιλική Ασπιώτη
Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι ακούγονται, ότι προστατεύονται και ότι η ευημερία τους αποτελεί προτεραιότητα, η δημιουργικότητα και η απόδοσή τους ενισχύονται σημαντικά, υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή της στο Workforce, η Βασιλική Ασπιώτη, HR Manager, GEP, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία. Παράλληλα, περιγράφει τις πρωτοβουλίες του οργανισμού στην κατεύθυνση της υποστήριξης των οργανισμών κατά τη μετάβαση στην ενσυναισθητική ηγεσία και εκτιμά ότι, την επόμενη πενταετία, το Health & Safety θα ενσωματωθεί ακόμη βαθύτερα στην ψηφιακή λειτουργία των οργανισμών.
Στα 25 χρόνια λειτουργίας της, η GEP εξακολουθεί να ενισχύει τους οργανισμούς υπέρ της πρόληψης και του wellbeing. Ποιες καινοτομίες εισάγετε φέτος στο offer σας, προκειμένου να ενθαρρύνετε τους οργανισμούς να εντάξουν το Health & Safety στη στρατηγική τους;
Βασιλική Ασπιώτη: Συμπληρώνοντας 25 χρόνια ηγετικής παρουσίας στην αγορά, η GEP συνεχίζει να εξελίσσει τον κλάδο του Health & Safety, ενισχύοντας τους οργανισμούς με λύσεις οι οποίες προάγουν την πρόληψη και το wellbeing. Εισάγουμε μία σειρά από καινοτομίες οι οποίες βοηθούν τις επιχειρήσεις να εντάξουν την υγεία και την ασφάλεια στον πυρήνα της στρατηγικής τους, εμπλουτίζοντας τις υπηρεσίες μας με ψηφιακά εργαλεία που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων και τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και με έξυπνες φορητές συσκευές που ενισχύουν την πρόληψη στο πεδίο. Παράλληλα, δίνουμε έμφαση στη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, προσφέροντας ολοκληρωμένα προγράμματα wellbeing και αξιολογήσεις οι οποίες βοηθούν τους οργανισμούς να χτίσουν ανθεκτικές και υγιείς ομάδες. Στόχος μας είναι να κάνουμε το Health & Safety όχι απλώς μία υποχρέωση, αλλά μία στρατηγική επιλογή που ενισχύει την παραγωγικότητα, την κουλτούρα και τη βιωσιμότητα κάθε οργανισμού.
Δεδομένου πως φέτος η Παγκόσμια Ημέρα είναι αφιερωμένη στη σημασία του υγιούς ψυχοκοινωνικού εργασιακού πλαισίου, πώς θα περιγράφατε τη Νο1 παράμετρο στην οποία θα πρέπει να εστιάσουν οι οργανισμοί για να το επιτύχουν;
Η διαμόρφωση ενός υγιούς ψυχοκοινωνικού πλαισίου αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για κάθε σύγχρονο οργανισμό και η θεμελιώδης προϋπόθεση για την επίτευξή του είναι η εδραίωση της ψυχολογικής ασφάλειας. Αυτό σημαίνει τη δημιουργία μίας κουλτούρας όπου κάθε εργαζόμενος νιώθει πραγματικά ελεύθερος να εκφράσει ανησυχίες, να αναφέρει λάθη ή να ζητήσει υποστήριξη χωρίς φόβο αρνητικών συνεπειών ή επίκρισης. Μόνο σε ένα τέτοιο περιβάλλον μπορεί να ανθίσει η συνεργασία, η καινοτομία και η ουσιαστική δέσμευση.
Για να ριζώσει αυτή η νοοτροπία, οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν στην ανάπτυξη ενσυναισθητικής ηγεσίας. Ηγεσίας η οποία αναγνωρίζει έγκαιρα τα σημάδια εργασιακού στρες και εξουθένωσης, κατανοεί ότι η ψυχική ισορροπία των ανθρώπων είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική τους ακεραιότητα και λειτουργεί ως καταλύτης για την ενδυνάμωση και την ανθεκτικότητα των ομάδων. Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι ακούγονται, ότι προστατεύονται και ότι η ευημερία τους αποτελεί προτεραιότητα, η δημιουργικότητα και η απόδοσή τους ενισχύονται σημαντικά. Στην GEP, στηρίζουμε ενεργά αυτήν τη μετάβαση, προσφέροντας εξειδικευμένα προγράμματα wellbeing που ενισχύουν την ψυχική υγεία, καλλιεργούν ανθεκτικότητα και βοηθούν τις ομάδες μας να ανταποκρίνονται με αυτοπεποίθηση στις απαιτήσεις της σύγχρονης εργασιακής πραγματικότητας.
Σε ποιον βαθμό οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα έχουν αντιληφθεί τον ρόλο του Health & Safety και πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί τα επόμενα πέντε χρόνια;
Η ελληνική επιχειρηματική σκηνή βρίσκεται σε μία φάση σημαντικής ωρίμανσης, έχοντας κάνει μεγάλα βήματα από την εποχή της τυπικής νομοθετικής συμμόρφωσης προς μία πιο ουσιαστική υιοθέτηση των αρχών της ασφάλειας. Η ασφάλεια και η υγεία των ανθρώπων αντιμετωπίζονται πλέον ως κρίσιμοι παράγοντες για τη λειτουργική συνέχεια, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα. Τα επόμενα πέντε χρόνια αναμένεται σημαντική εξέλιξη. Το Health & Safety θα ενσωματωθεί ακόμη βαθύτερα στην ψηφιακή λειτουργία των οργανισμών, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και των έξυπνων φορητών συσκευών τα οποία θα ενισχύσουν την παρακολούθηση της ασφάλειας σε πραγματικό χρόνο και την αποτελεσματικότερη πρόληψη των κινδύνων. Επιπλέον, η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων θα πάψει να είναι μία προαιρετική παροχή και θα αποτελέσει τυπικό μέρος των ετήσιων ελέγχων
και των στρατηγικών αναφορών.
Το μέλλον ανήκει στις επιχειρήσεις οι οποίες κατανοούν ότι η προστασία του ανθρώπου αποτελεί το ισχυρότερο ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα. Στην GEP, είμαστε έτοιμοι να ηγηθούμε αυτής της μετάβασης, προσφέροντας την τεχνογνωσία που θα κάνει την εργασία στην Ελλάδα πιο ασφαλή και πιο ανθρώπινη από ποτέ.
Κίνδυνοι Και Πρωτοβουλίες Σε Αριθμούς
- Το 2026, οι οργανισμοί οι οποίοι μεταβαίνουν από μεμονωμένα προγράμματα ευεξίας σε μία enterprise-wide προσέγγιση, μπορούν να σημειώσουν αύξηση της παραγωγικότητας κατά 20-25%. (Global Wellness Institute)
- Τα προγράμματα workplace wellness μπορούν να μειώσουν τις ημέρες απουσίας των εργαζομένων λόγω ασθένειας κατά 1,5 ημέρα κατά μέσο όρο ετησίως, δεδομένου πως, περισσότεροι από 41% των εργαζομένων αναφέρουν τον φόρτο εργασίας ως τον κύριο παράγοντα άγχους. (Global Wellness Institute)
- Η παγκόσμια αγορά Υγείας και Ασφάλειας στον χώρο εργασίας έφτασε τα 22,07 δισ. δολάρια το 2026 και προβλέπεται να αυξάνεται κατά σχεδόν 11% ετησίως έως το 2032. Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν το ψηφιακό στρες και την απομόνωση λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, των ψηφιακών πλατφορμών και της θολής γραμμής μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. (Meditopia for Work)
- Περίπου 70% των εργαζομένων παγκοσμίως διατρέχουν πλέον αυξημένο κίνδυνο από κινδύνους οι οποίοι συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, όπως υπερβολική ζέστη, ατμοσφαιρική ρύπανση και ασθένειες οι οποίες μεταφέρονται με διαβιβαστές. (ILO)
- Η διαχείριση της υγείας και ασφάλειας στην εργασία καλύπτει πλέον την εξ αποστάσεως εργασία και τα επαγγελματικά ταξίδια, καθώς έως και 45% των εργαζομένων εργάζεται ως έναν βαθμό remotely. (Health & Safety International)
- Το οικονομικό κόστος από τα εργατικά ατυχήματα και τα προβλήματα υγείας αυξήθηκε σε περίπου 28,5 δισ. δολάρια το 2025-2026, με τα προβλήματα υγείας να αντιπροσωπεύουν το 72% του ποσού αυτού. (Research and Markets)
Η στρατηγική υποστήριξη του Health & Safety
Το 2026, οι παγκόσμιες πρωτοβουλίες για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία μεταβαίνουν από τη reactive προσέγγιση της συμμόρφωσης, στην εφαρμογή προληπτικών, ολιστικών στρατηγικών, με έμφαση στην ψυχολογική ασφάλεια, τα AI-driven predictive analytics και στη συνολική υποστήριξη της ψυχικής υγείας, περιγράφει η Advanced Consulting and Training. Οι κυριότερες τάσεις για το 2026 περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση της ψυχικής υγείας με την ίδια προτεραιότητα η οποία αποδίδεται στην ασφάλεια του σώματος, τη χρήση wearables με σκοπό την παρακολούθηση της ευεξίας των εργαζομένων και τον επανασχεδιασμό των θέσεων εργασίας, για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της επαγγελματικής εξουθένωσης.
#Trend 1. H ψυχοκοινωνική ασφάλεια ως βασική στρατηγική.
Οι οργανισμοί προχωρούν πέρα από τα wellness apps προς τη δημιουργία ψυχολογικά ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος, εστιάζοντας στη μείωση του εργασιακού στρες, την πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης και την αντιμετώπιση της βίας στον χώρο εργασίας.
#Trend 2. Τεχνητή νοημοσύνη και predictive safety.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και το machine learning χρησιμοποιούνται πλέον για την ανάλυση συμπεριφορικών και περιβαλλοντικών δεδομένων, προβλέποντας πιθανούς κινδύνους πριν αυτοί καν εκδηλωθούν, η τεχνολογία ασφάλειας μετατοπίζεται από το εκ των υστέρων reporting προς την proactive λήψη μέτρων ασφαλείας.
#Trend 3. Ενσωμάτωση της wearable τεχνολογίας
Τα «έξυπνα» γιλέκα και οι βιομετρικοί αισθητήρες καθίστανται απαραίτητοι για την παρακολούθηση των ζωτικών σημείων των εργαζομένων, όπως η σωματική θερμοκρασία, ο καρδιακός ρυθμός, η κόπωση, καθώς και για την παρακολούθηση της θέσης κάθε εργαζομένου, ο οποίος εργάζεται μόνος.
#Trend 4. Job design και ευεξία.
Οι προνοητικές εταιρείες επανασχεδιάζουν την εργασία, αυξάνοντας την αυτονομία των εργαζομένων και διαχειρίζονται τον φόρτο εργασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αιτίες της κακής ψυχικής υγείας, αντί να προσφέρουν απλώς προνόμια.
#Trend 5. Κίνδυνοι για την υγεία λόγω κλίματος.
Με την αύξηση των περιβαλλοντικών κινδύνων, οι εταιρείες ενισχύουν τα πρωτόκολλα ασφαλείας τους αναφορικά με την ακραία ζέστη, την ποιότητα του αέρα και τα επείγοντα περιστατικά τα οποία προκαλούνται από την αλλαγή του κλίματος.
#Trend 6. Ψηφιοποίηση και compliance.
Αύξηση της χρήσης cloud-based EHS συστημάτων, για monitoring σε πραγματικό χρόνο και αυτοματοποίηση της συμμόρφωσης στο υβριδικό εργασιακό περιβάλλον.
Μετάβαση από την ευαισθητοποίηση στη δράση
Σύμφωνα με το Flash Barometer «OSH Pulse Occupational safety and health in the era of climate and digital change» του European Agency for Safety and Health at Work της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναφορικά με την αντιμετώπιση του στρες στον χώρο εργασίας από τους εργοδότες, 53% των εργαζομένων έκαναν λόγο για πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης ή εκπαίδευσης σχετικά με την ευημερία και την αντιμετώπιση του στρες, ενώ 45% για την πραγματοποίηση διαβουλεύσεων με τους εργαζόμενους σχετικά με τις αγχώδεις πτυχές της εργασίας.
Επιπλέον, 40% των ερωτηθέντων απάντησαν πως δίνεται πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη, ενώ 35% μίλησαν για άλλα μέτρα, όπως αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, καθορισμός προτεραιοτήτων, καλύτερη επικοινωνία κ.ά. Αντίστοιχα, αναφορικά με την πρόληψη της θερμικής καταπόνησης και των παραγόντων κινδύνου οι οποίοι σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή στον χώρο εργασίας τους, 58% ανέφεραν τις προσαρμογές στην οργάνωση της εργασίας με ευέλικτο ωράριο εργασίας, τακτικά διαλείμματα, εναλλαγή εργασιών κ.ά., 30% σημείωσαν πως ενημερώνονται και εκπαιδεύονται σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της ζέστης και άλλων παρόμοιων κινδύνων και 25% ότι συμμετείχαν σε διαβουλεύσεις σχετικά με τις ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή. «Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι δεν είναι ατομικό ζήτημα ανθεκτικότητας, αλλά αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζεται η εργασία», υπογράμμισε η Ηλέκτρα Διαμαντή, HR Director, Public Group. Προσέθεσε πως «η κρίσιμη αλλαγή για τους οργανισμούς είναι η μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα μοντέλο όπου το job design, οι ρόλοι και τα συστήματα διοίκησης ενσωματώνουν αρχές ψυχολογικής ασφάλειας και βιώσιμης απόδοσης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει σαφή όρια, ρεαλιστικά workloads και ενδυνάμωση των people managers ως βασικών φορέων πρόληψης». Κατέληξε δε πως «η συστηματική μέτρηση της εμπειρίας του εργαζομένου και η σύνδεσή της με το leadership accountability μετατρέπει την ευημερία σε οργανωσιακή ευθύνη».
Επένδυση στο trust συνιστά επένδυση στον εργαζόμενο
Παρ’ όλα αυτά, σε μία εποχή όπου η ψυχική ανθεκτικότητα τείνει να παρουσιάζεται ως ατομική ευθύνη του εργαζόμενου, ποιο είναι το σημείο καμπής όπου η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων μετατρέπεται από «παροχή» σε ηθική και στρατηγική υποχρέωση της εταιρείας και πώς αυτό αλλάζει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου; «Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να βλέπουν τους ανθρώπους τους ως το πιο πολύτιμο κεφάλαιό τους», τονίζει η Φανή Μελέτη, Human Resources Director, Goldair Handling S.A. «Οφείλουν να θεσπίζουν δομές και διαδικασίες με ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας: ατομικές συναντήσεις, focus groups, εκπαιδεύσεις, agile structures, think tanks αλλαγής και ambassadors τα οποία συνολικά ενεργοποιούν τη συνδιαμόρφωση μίας νέας κουλτούρας βασισμένης στον ειλικρινή διάλογο και την ευελιξία στην αλλαγή», περιγράφει. Και εξηγεί πως η διαδικασία αυτή «δημιουργεί έναν χώρο όπου ο εργαζόμενος αισθάνεται ότι μπορεί να είναι και άνθρωπος και επαγγελματίας. Νιώθει ασφαλής να επενδύσει στον εαυτό του, να πιστέψει στην εταιρεία και να δώσει τον καλύτερό του εαυτό και, τότε, το αποτέλεσμα είναι πραγματικά win-win: αναπτύσσονται μαζί και ο άνθρωπος και ο οργανισμός». Στο ίδιο μήκος κύματος, η Φωτεινή Κεσογλίδου, HR Consultant, Lidl Ελλάς, περιγράφει πως «στη σημερινή καθημερινότητα της εργασίας, συχνά θεωρούμε ότι η ψυχική ανθεκτικότητα είναι κάτι ατομικό. Ότι ο καθένας πρέπει απλά να αντέχει την πίεση. Για εμάς, όμως, δεν είναι έτσι. Η ευημερία κάθε ανθρώπου στην ομάδα μας συνδέεται άμεσα με το περιβάλλον στο οποίο δουλεύει. Δεν είναι κάτι που αφορά μόνο το άτομο, αλλά όλους μας μαζί». Υπογραμμίζει δε πως, «για να μπορεί μία ομάδα να προχωρά μπροστά, χρειάζεται να νιώθει καλά, όχι μόνο να αποδίδει» και αναφέρθηκε στη δέσμευση της εταιρείας «να δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι στόχοι συμπορεύονται με τον σεβασμό στα όρια, κρατώντας τις προσδοκίες ξεκάθαρες, για να υπάρχει εμπιστοσύνη στην ομάδα, η κουλτούρα γίνεται πράξη με συνέπεια μεταξύ λόγων και έργων και η ψυχική ανθεκτικότητα συνεπάγεται να προχωρούν ως ομάδα και να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον».
Φανή Μελέτη
Human Resources Director, Goldair Handling S.A
Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους τους ως το πιο πολύτιμο κεφάλαιό τους: να τους βλέπουν, να τους ακούν και να δρουν πάνω σε όσα εκφράζουν.
Φωτεινή Κεσογλίδου
HR Consultant, Lidl Ελλάς
Η ευημερία της ομάδας και η ανάπτυξη του οργανισμού πάνε μαζί: το ένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλο.
Ηλέκτρα Διαμαντή
Human Resources Director, Public Group
Η βιώσιμη απόδοση ξεκινά από τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε την εργασία, όχι από τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις συνέπειές της.
