Το σύνδρομο της ψηλής παπαρούνας (TPS) έχει ρίζες στον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό, όπου ξεκίνησε ως μια μεταφορική «οδηγία» για να περιορίσει όσους θεωρούνταν ότι είχαν αποκτήσει υπερβολική δύναμη.

Το TPS αναφέρεται στην προσδοκία ότι η ψηλότερη παπαρούνα πρέπει να κόβεται για να μην υπερέχει από τις άλλες. Σήμερα, το σύνδρομο αναφέρεται σε ανθρώπους που επικρίνονται ή σαμποτάρονται, διότι έχουν επιτύχει αξιοσημείωτα επιτεύγματα σε μία ή περισσότερες πτυχές της ζωής τους. Ο έντονος έλεγχος και η άσκηση κριτικής ενός τέτοιου ατόμου χαρακτηρίζεται ως «κόψιμο της ψηλής παπαρούνας». Το Tall Poppy Syndrome είναι ένα παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο. Όποιος «ξεχωρίζει», αλλά ιδιαίτερα οι γυναίκες με υψηλές επιδόσεις, πιθανότατα θα υποστεί αρνητικές συμπεριφορές και απομόνωση. Τα ατομικά επιτεύγματα μπορεί να λειτουργήσουν ως πηγή ενόχλησης και δυσαρέσκειας.

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
Ας μεταφέρουμε το φαινόμενο στον χώρο εργασίας. Η διεθνής μελέτη «The Tallest Poppy 2023», που πραγματοποιήθηκε για τον οργανισμό Women of Influence, μετά από συνεντεύξεις με χιλιάδες γυναίκες από πολλές χώρες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το TPS είναι ένα ζήτημα που επηρεάζει έντονα τις γυναίκες στον χώρο εργασίας και πρακτικά κανένας οργανισμός ή άτομο δεν έχει πλήρη ανοσία στο φαινόμενο. Σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν 9 στις 10 γυναίκες (86,8 %) που συμμετείχαν -από 103 διαφορετικές χώρες, τομείς εξειδίκευσης και κλάδους δραστηριότητας- απάντησαν ότι έχουν βιώσει αυτό το φαινόμενο στην εργασία τους. Το σύνδρομο εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους. Συγκεκριμένα, το κόστος της υψηλής απόδοσης και της επιτυχίας μίας γυναίκας μπορεί να περιλαμβάνει συμπεριφορές όπως άμεσο εκφοβισμό, απόρριψη ή υποβάθμιση των επιτευγμάτων της, υποτίμηση, παραγκωνισμό, ακόμη και υπονόμευση. Όσο πιο επιτυχημένη μάλιστα είναι μία γυναίκα, τόσο πιο πιθανό είναι να αντιμετωπίσει επιθέσεις, όχι μόνο από εκείνους που βρίσκονται σε ανώτερες θέσεις εξουσίας, αλλά και από τους ομότιμους συναδέλφους της. Οι ερωτηθείσες που συμμετείχαν στην έρευνα κατέδειξαν, επίσης, την επιζήμια επίδραση των παραπάνω συμπεριφορών στην αυτοπεποίθηση και την ευημερία τους: αυξημένο άγχος (85,6%), επιπτώσεις στην ψυχική τους υγεία (73.8%), χαμηλότερη αυτοπεποίθηση (66,2%), αισθήματα απομόνωσης, εξουθένωση (burn out), μείωση της παραγωγικότητας, έως και παραίτηση.

ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΣΤΙΑΣΟΥΝ ΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ
Εκπαίδευση για την αντίληψη εννοιών, την κατανόηση συμπεριφορών και την εγρήγορση για την αντιμετώπισή τους.
Διαφάνεια στις αμοιβές και στις ευκαιρίες εξέλιξης και διασφάλιση ισότιμων όρων απασχόλησης.
Υιοθέτηση πολιτικών και διαδικασιών για την ενημέρωση και την ενδυνάμωση των εργαζομένων να αναφέρουν περιστατικά TPS.
Εφαρμογή πρακτικών σε όλο τον κύκλο απασχόλησης και εμπειρίας των ατόμων εντός του οργανισμού που ενισχύουν την κουλτούρα συμπερίληψης, είναι υποστηρικτικές και ισότιμες.
Πρωτίστως, οι οργανισμοί θα πρέπει να αναρωτηθούν αν πράγματι αγκαλιάζουν τις επιτυχίες των εργαζομένων τους ή υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Επευφημώντας τα επιτεύγματα και αναγνωρίζοντας κάθε άνθρωπο με τον τρόπο που θέλει να αναγνωρίζεται, διαμορφώνεται μια κουλτούρα ασφαλής, όπου η πρωτοβουλία και η επιτυχία ενθαρρύνονται και ομαλοποιείται η προώθηση καταρτισμένων ατόμων σε ηγετικές θέσεις, ανεξαρτήτως φύλου.