Το blame game είναι τόσο εύκολο. Όταν κάτι πάει στραβά στην επιχείρηση, μια κοινή αντίδραση είναι να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε την ευθύνη. Η δημιουργία μιας κουλτούρας όπου η μάθηση αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα, θα βοηθήσει να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι αισθάνονται ελεύθεροι να μιλούν και να μαθαίνουν από τα λάθη τους.

Οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από τη θέση που κατέχουν, προσπαθούν, πιο συχνά από ότι νομίζετε, να βρουν τρόπους για να αποφύγουν την αποδοχή της ευθύνης για τα λάθη τους. Δεν υπάρχει πιο εύκολο πράγμα από το να αποδεσμεύσουμε έναν εργαζόμενο, τον οποίο θεωρούμε υπεύθυνο για αυτό που πήγε στραβά. Υπάρχει μάλιστα η πεποίθηση ότι αν απαλλαγούμε από τον συνάδελφο -με απομάκρυνση από την εργασία του-, δεν πρόκειται να ξανασυμβεί κάτι αντίστοιχο.

Μερικές ερωτήσεις που προκύπτουν, όμως, από την παραπάνω διαδικασία είναι οι εξής:
Μήπως τα δικά μας λάθη, οι μη σωστές συνθήκες και οι ελλείψεις από τον προγραμματισμό που είχαμε κάνει στο παρελθόν οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση;
Πόσο εύκολο είναι για κάποιον να κατηγορήσει άλλους, είτε πρόσωπα είτε τμήματα, και να μην αναλάβει την ευθύνη;
Φυσικά, κατηγορώντας άλλους -ή πράγματι διαδικασίες διαχείρισης- για λάθη είναι αντιπαραγωγικό και μειώνει σημαντικά την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα μιας επιχείρησης.

Επιπλέον, οδηγεί τις εταιρείες στο να σπαταλούν χρόνο για να ανακαλύπτουν ποιος ή τι προκάλεσε ένα πρόβλημα, αντί να επιδιώκουν να το λύσουν και να μάθουν από αυτό. Δυστυχώς, η ιδέα να κατηγορούμε τους άλλους αντί να λογοδοτούμε έχει γίνει μέρος του πολιτισμού μας, ενώ η ακεραιότητα του χαρακτήρα ενός ανθρώπου είναι σπουδαίο γνώρισμα που τείνει να εκλείψει στις μέρες μας.

ΠΙΘΑΝΟΙ BLAMERS
Ας εντοπίσουμε, όμως, μερικές συμπεριφορές των blamers:
1. Κακοί Ηγέτες. Οποιαδήποτε ηγετική θέση συνεπάγεται ευθύνες, γεγονός που με τη σειρά του σημαίνει ότι, προκειμένου να λογίζεται κάποιος «σωστός» ηγέτης δεν αρκεί να «βγαίνει μπροστά» στις επιτυχίες, αλλά πρέπει να χρεώνεται και τις αποτυχίες της ομάδας της οποίας ηγείται. Ένας πραγματικός ηγέτης, μάλιστα, δεν επιρρίπτει μόνο ευθύνες για αυτά που πήγαν στραβά, αλλά εντοπίζει τα λάθη που οδήγησαν στην αποτυχία και βρίσκει τον τρόπο να τα διορθώσει.
2. Αδυναμία ανάληψης ευθύνης. Το να είσαι ο «παραγωγικός και δημιουργικός» ηγέτης σημαίνει ανάληψη ευθύνης.
3. Τα δυσμενή αποτελέσματα μερικές φορές τους κάνουν διστακτικούς να αποδεχτούν οποιαδήποτε ευθύνη για τις επιλογές και για τις ενέργειές τους.
4. Συχνά είναι αυτοί που πρώτοι παίρνουν τα εύσημα όταν γίνεται κάτι σωστά, αλλά είναι και οι πρώτοι που σηκώνουν το χέρι, δείχνοντας επικριτικά σε μια αδύναμη στιγμή, κάνοντας τους ανθρώπους τους να αισθάνονται ανασφάλεια.
5. Η σκόπιμη δημιουργία εσφαλμένης εντύπωσης ότι για όλα φταίνε οι άλλοι, άσχετα αν ευθύνονται εν μέρει ή πλήρως για την αστοχία μίας ενέργειας.
6. Χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως: «Δεν φταίω! Ήταν εντελώς εκτός του ελέγχου μου!».

«THE BUCK STOPS HERE»
Ο Χάρυ Σ. Τρούμαν, ο 33ος πρόεδρος των ΗΠΑ, επί της προεδρίας του έβαλε μια πινακίδα στο γραφείο του που έγραφε: «The Buck Stops Here». Ενώ κάθε ηγέτης είναι υποχρεωμένος να κάνει λάθος από καιρό σε καιρό, αυτό που έχει σημασία είναι τα μέτρα που παίρνει για να μην ξανασυμβεί. Προκειμένου να είσαι αποτελεσματικός ηγέτης πρέπει να δείξεις ότι είσαι αρκετά δυνατός και αρκετά γενναίος ώστε να είσαι υπόλογος για τις ενέργειές σου αλλά και για εκείνες της ομάδας σου.
Ωστόσο, γιατί είναι σημαντικό να κάνετε λάθη ως ηγέτης; Υπάρχουν πολλοί λόγοι, μεταξύ των οποίων οι εξής:
Παραδέχοντας ότι κάνατε λάθη, δείχνετε σε άλλους ότι έχετε θάρρος, ποιότητα απαραίτητη για την καλή ηγεσία.
Οι άνθρωποι σέβονται τους ηγέτες που μπορούν ανοιχτά να παραδεχτούν τα λάθη και να τα διορθώσουν με επιτυχία.
Αναγνωρίζοντας ένα λάθος, διαμορφώνετε τον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης. Αυτό καθορίζει την προτεραιότητα για όσους βρίσκονται γύρω σας.Αναλαμβάνοντας την ιδιοκτησία της λάθος ενέργειάς σας, δείχνετε σε άλλους ότι δεν χρειάζεται να φοβούνται την ιδιοκτησία των λαθών τους. Θα είναι πολύ πιο πιθανό να έχουν ελεύθερη και ανοιχτή επικοινωνία, αντί να προσπαθούν να καλυφθούν όταν «γλιστρήσουν». Αυτό εμποδίζει τα μικρά προβλήματα να γίνουν μεγαλύτερα.
Αναλαμβάνοντας την προσωπική ευθύνη για τις ενέργειές σας με θάρρος και ταπεινότητα, διαμορφώνετε αληθινές ηγετικές ικανότητες και κερδίζετε τον σεβασμό εκείνων που βρίσκονται γύρω σας. Εφόσον αντιμετωπιστούν σωστά, τα λάθη μπορούν να μας βοηθήσουν να ακονίσουμε τις ηγετικές μας ικανότητες και να οδηγηθούμε σε προσωπική ανάπτυξη.

Όπως επισημαίνει ο Robert Anthony, «όταν κατηγορούμε τους άλλους, χάνουμε τη δυνατότητα που έχουμε για αλλαγή». Εξάλλου, υπάρχουν τόσα πολλά παραδείγματα επιχειρηματικής αποτυχίας, τα οποία μετατρέπονται σε επιτυχία, όπως είναι αυτό της Apple.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΠΟΥ ΑΠΟΤΡΕΠΕΙ ΤΟ BLAME GAME
Υπάρχουν τέσσερις τρόποι με τους οποίους το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας εταιρικής κουλτούρας, η οποία να μετατρέπει το Blame Game και να ενισχύει την ομαδική εργασία, την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα. Αυτοί είναι:

1. Η «κουλτούρα της αναγνώρισης των λαθών», η οποία αποτελεί μέρος της συνολικής εταιρικής κουλτούρας, περιγράφει τις εταιρείες που δημιουργούν ένα περιβάλλον, όπου τα λάθη θεωρούνται ως αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής επιχείρησης. Μέσω αυτής της κουλτούρας, οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονται και υποστηρίζονται στο να προχωρήσουν αν κάνουν κάτι λάθος, διευκολύνοντας την ειλικρίνεια μεταξύ των εργαζομένων συνολικά. Μόνο μέσω των ανθρώπων που έχουν το σθένος να αντιμετωπίσουν τα λάθη τους, οι εταιρείες μπορούν να μάθουν και να βασιστούν σε σφάλματα που γίνονται. Μια εταιρεία που αγνοεί την «κουλτούρα αναγνώρισης λαθών» κινδυνεύει να κάνει τους εργαζομένους της να κρύβουν τα λάθη ή να κατηγορούν λανθασμένα τους άλλους για τα αδικήματά τους, τα οποία μπορεί να έχουν εξαιρετικά επιβλαβείς συνέπειες για μια επιχείρηση. Η εκμετάλλευση μιας εταιρικής κουλτούρας που προάγει την αναγνώριση των λαθών επιτρέπει στις επιχειρήσεις να μάθουν και να την αναπτύξουν, βελτιώνοντας τελικά τις διαδικασίες της εταιρείας. Με απλά λόγια, οι εργαζόμενοι είναι λιγότερο πιθανό να κάνουν το ίδιο λάθος δύο φορές αν το αρχικό τους λάθος έχει συζητηθεί ανοιχτά και έχουν υποστηριχθεί για τη διόρθωσή του.

2. Πάντα να εστιάζετε στη μάθηση. Η δημιουργία μιας κουλτούρας στην οποία η μάθηση -και όχι η αποφυγή των λαθών- είναι η κορυφαία προτεραιότητα θα βοηθήσει να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι αισθάνονται ελεύθεροι να μιλούν και να μαθαίνουν από τα λάθη τους.

3. Επιβραβεύστε τους ανθρώπους που κάνουν λάθη. Ορισμένες εταιρείες αρχίζουν πραγματικά να ενθαρρύνουν τους εργαζομένους τους να κάνουν λάθη, εφόσον αυτά μπορούν να διδάξουν πολύτιμα μαθήματα, τα οποία οδηγούν σε μελλοντική καινοτομία.

Υπάρχουν στιγμές που τα λάθη των ανθρώπων πρέπει πραγματικά να εμφανίζονται στο κοινό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, φροντίστε να επισημάνετε ότι ο στόχος είναι να μάθετε από τα λάθη και όχι το να ταπεινώσετε δημόσια εκείνους που τα κάνουν. Ως τμήμα, το HR είναι το πρώτο που πρέπει να ενεργήσει στην αναφορά των προβλημάτων στον χώρο εργασίας. Επομένως, είναι απαραίτητο να διασφαλίσουμε πως όλη η ομάδα του ανθρώπινου δυναμικού είναι καλά εκπαιδευμένη για την αντιμετώπιση των καταστάσεων αυτών, όταν προκύπτουν.
Στην πραγματικότητα, ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους εξάλειψης του Blame Game είναι μέσω της δημιουργίας μιας ισχυρής, διαφανούς και υποστηρικτικής κουλτούρας της εταιρείας έναντι των λαθών που προκύπτουν, η οποία θα ενισχύσει την ομαδική εργασία, αλλά και τα συνολικά αποτελέσματα.

Νικόλαος Μπίρης, Strategic HR Manager, Ioniki Sfoliata